Андижон ҳокими: Хитойдан Америкагача

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

АҚШнинг Миссури штати, Сент-Луис шаҳрида Андижон вилояти ҳокимлиги ва ITF GROUP компанияси ўртасида тўқимачилик соҳасида ҳамкорликка оид меморандум имзоланди. Расмийларга кўра, бу ҳужжат орқали минтақада янги ишлаб чиқариш қувватлари барпо этилиши, замонавий технологиялар жалб қилиниши ва минглаб янги иш ўринлари яратилиши кўзда тутилган.

“Озодлик” радиосининг суриштирувига кўра, Андижон вилояти ҳокими Хитой компаниялари билан яқин ҳамкорлик бўйича Андижон вилоятида фермерлардан минглаб гектар ерни босим остида тортиб олиб, хитойлик компанияларга берган. Фермерларнинг айтишича, ички ишлар органлари ва прокуратура ходимлари уларни ҳоким кўрсатмаси билан ерларини “ихтиёрий равишда” топширишга мажбурлаган.

Амалда, хитойликлар томонидан ташкил этилган кластерлар маҳаллий деҳқонларни ердан маҳрум этиб, ишчи кучини арзон қийматда ишлатиш тизимини йўлга қўйган.

Энди эса худди шу ҳоким Хитойнинг асосий глобал рақиби – АҚШ билан Сент-Луисда тўқимачилик соҳасида ҳамкорликка оид меморандум имзолади. Бошқача айтганда, Хитой билан ҳамкорликда ерларни тортиқ қилиш тажрибаси энди Америка капитали учун ҳам йўлга қўйилмоқда. Бу эса, мамлакатни ташқи кучлар учун “инвестиция майдони”га айлантираётганидан далолат.

Ўзбекистон Марказий Осиёнинг юрагида жойлашган бўлиб, Хитой ва АҚШнинг геосиёсий манфаатлари учун муҳим минтақа ҳисобланади.

Хитой “Бир камар, бир йўл” ташаббуси доирасида Ўзбекистонни ўзининг саноат ва қишлоқ хўжалиги занжирига боғлаш, ер ва меҳнат ресурсларини эгаллаш, улардан ўз манфаати учун максимал фойдаланишни, Америка эса, минтақада Хитой таъсирини мувозанатлаш ҳамда бозор ва саноат занжирини ўзлаштириб, молиявий қарз ва импорт орқали иқтисодий қарамликка солишни кўзлайди. Андижон ҳокимининг ҳаракатлари шу икки глобал куч ўртасидаги рақобатнинг маҳаллий майдондаги акс-садосига айланмоқда.

Фермерлар манфаатлари ва ҳаёт-мамот масалалари ҳеч кимни қизиқтирмаяпти. Тўқимачилик сиёсати маҳаллий иқтисод барқарорлигидан кўра глобал рақобат талабларига хизмат қилаётгани кўринмоқда.

Андижон ҳокими ташқи аудитория олдида ўзини маҳаллий саноатни ривожлантириш ташаббускори сифатида кўрсатса-да, амалда у Хитойдан Америкагача бўлган йирик геосиёсий ўйинларнинг маҳаллий ижрочисига айланиб қолди.

Ўзбекистон тарихан қишлоқ хўжалигида ўзини-ўзи таъминлайдиган давлат ҳисобланади. Пахта, ғалла, боғдорчилик ва сабзавотчилик мамлакат аҳолисини озиқ-овқат билан таъминлаш баробарида хорижга ҳам экспорт қилинади. Аммо сўнгги ўн йилликларда ҳукуматнинг “кластер сиёсати” қишлоқ хўжалигини хусусий инвесторларга, кўпинча хорижий капиталга йўналтирди. Бу тизим расмийларда “самарадорлик” сифатида кўрсатилса-да, аслида маҳаллий деҳқоннинг ердан мустақил фойдаланиш ҳуқуқини чеклаб, уни йирик кластер компанияларига боғлаб қўйди.

Миссури штатида имзоланган тўқимачилик меморандуми Трамп маъмурияти Мирзиёев ҳукумати билан муҳокама қилаётган GSM-102 дастури ва “Made from U.S. Cotton” ташаббуси билан чамбарчас боғлиқ.

Шунинг учун Андижон ҳокимининг АҚШ билан имзолаган меморандуми ана шу пахта дастурининг маҳаллий майдондаги амалий қадами, дейиш мумкин.

Расмий баёнотларда “илғор технологиялар” ва “янги иш ўринлари” деб тарғиб қилинса-да, аслида Америка пахтасини Ўзбекистон бозорига киритиш, мамлакат қишлоқ хўжалиги ва саноат занжирини АҚШ капиталига қарам қилиш мақсадига хизмат қилади.

Андижон ҳокимининг аввало Хитой, кейин эса Америка билан тузган тўқимачилик ва қишлоқ хўжалиги ҳамкорлигига оид келишувлари – бугунги кунда юртимиздаги иқтисодий сиёсатнинг асл моҳиятини очиб бермоқда. Бу келишувларнинг ҳар иккиси ҳам мамлакатимиз имконият ресурсларини ташқи кучлар иқтисодий тизимига қарам қилишнинг йўлидир.

Исломнинг иқтисодий низомида қишлоқ хўжалиги ва саноат Аллоҳ белгилаган қоидалар асосида ривожланади. Бирор мустамлакачи давлатдан қарз олиш ёки унинг бозорига боғланиш мумкин эмас. Халифа хом-ашё ва маҳсулотларни ташқи бозор талаблари учун эмас, Умматнинг озиқ-овқат ва саноат эҳтиёжини таъминлаш учун ишлатади. Шунинг учун мусулмонлар Мирзиёев бошлиқ бундай манфаатпараст ҳокимларнинг ҳаракатларидан огоҳ бўлиб, уларнинг куфр ҳукмронлигига йўл очаётган ишларини рад этиши ҳамда мусулмонларнинг ерлари, пахтаси ва барча бойликларини исломий тартибда муҳофаза қиладиган, Уммат манфаатларини ҳар қандай ташқи кучларнинг мустамлакачилик ўйинларидан асрайдиган Аллоҳ ҳукмлари билан бошқарувчи Рошид Халифаликка интилишлари зарур.

Иззатуллоҳ

16.09.2025й