بسم الله الرحمن الرحيم

Роя газетаси:

АҚШнинг Уммат қўзғолонига қарши қатор тил бириктирувларидан навбатдагиси қандай? Россия билан олиб борган маслаҳати нима балоларни келтириб чиқаради?

Асъад Мансур қаламига мансуб

Шуни яққол тушуниш мумкинки, Сурия масаласида Америка билан Россия ўртасидаги муносабат курашаётган икки душман давлат ёки икки рақиб давлат ўртасидаги муносабат эмас, балки Россиядан фойдаланиш ва уни ишлатиш муносабатидир. Бу муносабатда Америка ўзининг сиёсий ечимини амалга ошириш учун тиқиштираётган бўлса, Россия унга рози бўлди ва уни ижро этишга киришди. Бу сиёсий ечимдан Америкага тобе илмоний тоғут режим билан унинг муассасаларини, хусусан, жинояткор хавфсизлик хизматини сақлаб қолиш, ўт очишни тўхтатиб, шу орқали қўзғолонни ўчириш кўзланган. Шунингдек, бу ечимдан малай мухолафатни режим билан музокара қилишга, у билан муштарак ҳукумат тузишга келишиб олишга ундаш, қонхўр Башар Асад тақдирини охиригача кечиктириб туриш ҳам кўзланган. Доим кўриб турибмиз, режалар тузаётган ҳам, уларни амалга ошириш учун Россия билан алоқа қилаётган ҳам мана шу Америка. Унинг ташаббусларини қабул қилиб, ижро этаётган шу Россия. Бу эса Россия Америка томонидан фойдаланилаётганини, унга хизматчи давлатга айланаётганини исботлайди.

Лекин Россия ҳам ўз сўзига эга давлат бўлишга интилмоқда, Америка даражасидаги таъсирли давлатга айланишни умид қиляпти. Шу боис Путин 2016 йил 14 март куни Суриядан чиқишга қарор қилиши ортидан «Россия Сурияда ўзининг рақобатчисиз етакчилик роли борлигини, халқаро терроризмга қарши курашда ўз истак ва масъулиятига эга давлатлигини исботлаган»ини даъво қилди. Аммо Россия асло бундай бўлолмайди, чунки Сурияда унинг малай кучлари йўқ. Балки у интилган нарсасигами ёки бошқа бирор нарсагами эга бўлиш илинжида Америкага хизмат қилишда давом этаверади бундан нарига ўтолмайди. Ахир, бу давлат Сурияда бекордан бекорга қурбонликлар бериб, улкан моддий зиёнлар кўраётганини, бу нарса унинг ликиллаб турган иқтисодини эзиб ташлашини англаб етгач, у ердан чиқиб кетишга қарор қилди. 11 ой Сурияга аралашиб, елкаси эзилиб кетди, худди АҚШ каби, боши берк кўчага кириб қолди. АҚШ бўлса, Обаманинг «Оқ уй»ни тарк этишидан олдин Сурия ишларини тезлаштиришга шошилмоқда, президентлик сайловлари эшик қоқиб турибди, республикачилар сайловолди мавқеларини кучайтириб олиш мақсадида Обаманинг Суриядаги муваффақиятсизлигидан кузр карта сифатида фойдаланишмоқда. Шундай ҳолатни эътиборга олиб, Россия Суриядаги вазиятни АҚШ истагандек мумкин қадар тезроқ ҳал этилишини истамоқда. Шу боис унинг ташқи ишлар вазири Лавров 2016 йил 2 сентябрда америкалик ҳамкасби Керри билан телефон орқали сўзлашув ўтказди. Россия ташқи ишлар баёнотида айтилишича, «Сурияда мустаҳкам жойлашиб олган террористик жамоаларга қарши курашиш учун Москва билан Вашингтон ўртасидаги ҳамкорлик уфқларини муҳокама этди».

Баёнотда айтилишича, «Лавров Суриядаги АҚШ билан алоқада бўлган мухолафат кучлари билан (уларнинг тилида айтилаётган) террористлар ўртасида имкон қадар тезроқ ечимга эришиш зарурлигига қайта эътибор қаратган ҳамда бу террористларнинг қўзғолонни ўзларига ниқоб қилиб олиб, ўз назоратлари остидаги ерларда кенг кўламли ҳужумларни тўхтатишмаётганини таъкидлаган». Демак, энди Россия АҚШ белгилаб берган гуруҳларга зарба бериб, унинг буйруқларини ижро этади.

Бундан чиқди, Сурия қўзғолони икки давлатни ҳам ожиз қолдирди, иккаласи ҳам боши берк кўчадан чиқишни исташмоқда, буни эса америкача сиёсий ечимни истамаган гуруҳларга, яъни «террористлар»га зарба бериш билан ёки минтақаларни улардан бўшатиш ва қуролларини топшириш билан алдаш орқали амалга оширишмоқчи бўлишяпти. Шу боис Россия ташқи ишлар вазири Рябков унинг давлати «АҚШ билан биргаликда Сурия шимолидаги Ҳалаб масаласида «катта» битимга эришишга интилишаётгани» тўғрисида сўзлади. Демак, икки давлат Ҳалабдаги қамални бузишда муваффақият қозонган қўзғолончилар устидан муваффақият қозонишни ҳамда қўзғолончиларнинг малай мухолафатчиларни режим билан музокара қилишга ўзларидан вакил қилишларини исташяпти. Демак, Америка навбатдаги шовласини пиширяпти! Буни унинг Суриядаги махсус вакили де Мистура очиб қўйди. У 2016 йил 1 сентябрда БМТ бош ассамблеясида Америка бир «сиёсий ташаббус»ни ҳозирлаётгани ҳақида сўз юритиб, жумладан, бундай деди: «Кеча Женевада АҚШ ва Россиядан ҳарбий масъуллар, хавфсизлик ходимлари, олий даражадаги дипломатлар «жанговар амалиётларни тўхтатиш учун янги бир қаттиқ куч-туртки бериш учун» қайта сўзлашувлар бошлашди». Россия президенти Путин ҳам 2016 йил 2 сентябрда «биз бирма-бир тўғри йўналиш бўйича силжияпмиз, яқин орада бир нарсага келишиб оламиз ва бу ҳақда халқаро ҳамжамиятга очиқлаймиз», деди. Бу албатта, АҚШнинг янги шовла тайёрлаётганига ва бу қўзғолонни тўхтатиш учун унга қарши яна бир тилбириктирув бўлишига далолат қилади.

2016 йил де Мистура «АҚШ ва Россия яқинда Ҳалабдаги қўзғолончиларнинг қуролларини топширишларини кофолатловчи бир келишувга эришишлари»ни билдириш билан айни тил бириктирув моҳиятини фош этди. Уни АҚШнинг Суриядаги элчиси Майкл Рутни қўллаб-қувватлаб, мухолафатга шу хусусда мактуб юборди, мактубда бу битим бутун Сурияда жангни тўхтатишни ўз ичига олишини маълум қилди. Мана шулар тил бириктирувдан ўзга нарса эмас: Қўзғолончилар қуролини топшириши! Бу аввал Ҳалабдан бошланади, агар бунда Американинг омади келса, уни бошқа минтақаларда ҳам татбиқ қилади. Масалан, Дарайя шаҳрида қилинганидек, минтақаларни қўзғолончилардан бўшатгани каби. Кейин эса айни сценарийни қайта такрорлаш учун бошқа минтақадаги қўзғолончиларни қамал қилинади ва ниҳоят, ҳамма минтақалар қўзғолончилар қўлидан чиқиб кетади-да, қуролларини ташлайдилар ҳамда бора-бора, ҳеч кимнинг қўлида қурол қолмайди, фақат ўлдириш ва зўравонлик қилишдан ўзга нарсани билмайдиган илмоний режим қўлида қолади… Охир бориб, Америка Сурия аҳлини режимга таслим бўлишга, режимни ағдариш ва Ислом бошқарувини ўрнатиш фикридан воз кечишга мажбур қилади.

Бу томонда эса, Туркия АҚШ режасини бажаришда давом этмоқда: ИШИДни чиқариб ташлаш, деган баҳона билан Туркия чегарасига қўшни минтақаларни ўз назорати остига олиб, у ерларга жангни тўхтатишга ва қонхўр режим билан музокарага ўтиришга рози булаётган Суриядаги америкапараст озодлик армиясини киритмоқда.

Америка мана бу режаларни амалга оширишга ҳаракат қилмоқда: минтақаларни қўзғолончилардан бўшатиш, Ҳалабда қуролларни топшириш, кейин Ҳалабдан бошқа шаҳарларда ҳам шундай қилиш, Туркиядан минтақаларни ўз назорати остига олишда ва кейин у ерларга америкапараст кучларни жойлашда фойдаланиш.

Қўзғолончилардан Ҳалаб қамалини очишлари ортидан олдинга босишлари кутилган эди. Бироқ афтидан, жанглар ғилдираги бир ерда айланаётган кўринади! Бу эса уларга кўп босим бўлаётганидан ва бу босимлар то улар АҚШнинг янги шовлани тайёрлаб бўлгунига қадар олдинга босолмай туришлари учун қилинмоқда. Ҳатто режимнинг аввал бой берган Ҳалабдаги айрим минтақаларни якшанба куни қайта ўз назорати остига олгани ва қайта қамал қилгани диққатни жалб қиладиган-ташвишланарли ҳолдир!! Бир вақтнинг ўзида, қўзғолончилар ҳам шимолий Ҳама провинциясида олдинга силжиб, Сурон ва Тойибулимом шаҳарларини ўз назоратлари остига олдилар. Бундан ташқари, қўзғолончилар режим кучларининг Сурия марказидаги Ҳама шимолида жойлашган «Жабали Зайнулобидин» ҳарбий базасининг амалиётлар биносини ҳам вайрон қилдилар. Чунки қўзғолончиларни шунга ўхшаш чекланган баъзи ғалабалар билан банд қилиб турилади-да, кейин шунинг ортидан мухолафат вакиллари музокараларга киришга тайёрланишади. Буни АҚШ малайлари назорати остида Риёзда ўтказилган музокаралар ортидан 2016 йил 3 сентябрда мухолафат вакилларининг ҳужжат тақдим этишгани ҳам яққол тасдиқлаб турибди. Бу ҳужжат Лондонда 2016 йил 14 сентябрда Сурия масаласида ўтказилиши белгиланган музокаралар учун ташаббус сифатида тақдим этилди. Мухолафат делегацияси вакили Заъбий «ал-Жазира»га «Бу ҳужжат биринчи бор тақдим этилаётгани йўқ, албатта. Балки у илгари қабул қилинган биринчи ҳужжатдаги тафсилотлар шаклида чиқарилган», деди. Унинг иддио қилишича, «Бу ҳужжат ичкаридаги қўзғолончилар, сиёсий доиралар, Сурия халқи ва халқаро ҳамжамиятдаги кўплаб ташкилотлар билан маслаҳатлашилган ҳолда, суриялик экспертлар гуруҳи томонидан тайёрланган» эмиш. Демак, бу ҳужжатда ҳеч қандай янгилик йўқ! Аммо у Америка саъй-ҳаракати остида, унинг Россия билан янги режани амалга оширишни маслаҳатлашиши саҳнида бўлмоқда ҳамда «мана, қўзғолончилар ўз марказларидан келиб чиқиб музокара қилмоқдалар, ёки ўт очишни тўхтатмоқчилар», дейиш учун қўзғолончилар чекланган муваффақиятларга эришаётган бир пайтда амалга оширилмоқда. Заъбийнинг ўзи АҚШ билан БМТнинг режим фойдасига ўйин қилаётганини эътироф этди ва бундай сўзларни қўшимча қилди: «Бу ҳужжатни Женева музокараларида тақдим қилишимиз кутилганди. Бироқ кутилмаганда жанубий Ҳалабда режим билан Эрон кучлари жанговар амалиётни кучайтириб юборди, оқибатда, АҚШ ва БМТ Суриядаги вакил де Мистурани – режим олдинга силжимоқда, сиз эса ён беришингиз керак, дейишга ундади. Музокараларнинг учинчи турида ҳам худди шу ҳол такрорланди. Ўшанда режим ИШИД билан келишиб олиб, Тадмирни қайта ўз назоратларига олишган. Ўшанда ҳам, биринчи турда де Мистура – ишонишимча, режим аввалгидан ҳам кучайиб кетди, деган эди. Ҳатто қўзғолончилар бутун Сурияни ўз назоратлари остига олиб, битта Башар Асад саройи қолган тақдирда ҳам, АҚШ билан БМТ буни босим деб ҳисоблашмайди ва ҳаргиз тан олишмайди». Қаранг, мухолафатдагилар аслида нималар бўлаётганини англаб туришибди… англаб туриб, уларни алдаётган шайтон Америкага эргашишмоқда, ечимни ўшандан кутишмоқа! Уят уларга ва уларга эргашганларга!

Биз Европанинг Сурияда АҚШ томонидан бир ўзининг четга чиқариб қўйилганидан ғазабланаётганини кузатдик. Шунинг учун унинг вакили сифатида Франция ҳаракатга тушиб, ўзини кўрсатиб қўйишга уринди. Унинг президенти Олланд, айниқса, «инсоний офат ғоят кенг кўламда бўлаётганда» Ҳалабда «шошилинч ярашув»га чақирди. Россия ролини танқид остига олиб, «Москва бир йилдан буён Башар Асад режимига ўз экспертларини бериш билан қўллаб-қувватламоқда, Асад эса айни қўллаб-қувватловни мухолафатни бомбардимон қилишда фойдаланмоқда, аммо оддий аҳолини ҳам бомбардимон қилмоқда ва бу экстремистлар манфаатига ҳар томонлама хизмат қилмоқда», деди. Сўнг «2013 йилдан кейин кимёвий қуроллар хусусида БМТ томонидан ҳисобот чиқарилгандан сўнг, энди Париж Хавфсизлик Кенгашида бир ҳисобот лойиҳасини чиқаришга бош-қош бўлишга ҳамда бу қурол жавобгарлигини Сурия режимига юклашга ҳаракат қилмоқда», деди. «Бу жиноятлар жазосиз қолмаслиги керак»лигини таъкидлади. Булар Сурия ишига аралашиш учун Европанинг АҚШга қилаётган босими, албатта. Шунинг учун у АҚШ ишларини чигаллатиш мақсадида Хавфсизлик Кенгашига ҳисобот лойиҳасини тақдим қилмоқчи эканини, Сурия қўлидаги кимёвий қуролларни топшириш тўғрисида битим имзоланган бўлишига қарамай, америкапараст бу режимнинг 2013 йилда Ғутада айни қуролдан фойдалангани учун бунинг жавобгарлигини шу режимга юкламоқчилигини маълум қилмоқда. Аммо Европа босими заиф экани кўриниб турибди. Чунки Европанинг Сурияда айтарлик кучлари йўқ. АҚШ эса Европадан фойдаланишни истамаяпти. Чунки у минтақада Европанинг эски томирлари борлигини, минтақада иш олиб борадиган бўлса, АҚШнинг эмас фақат ўз манфаатини кўзлашини, у Россияга ўхшамаслигини тушуняпти.

Аввал қуролларни топшириш ва минтақаларни қўзғолончилардан холи қилиш дохил АҚШ тўқиётган ушбу тил бириктирувларининг барчаси муқаддимадир. АҚШнинг бу муқаддима ортидан қилмоқчи бўлаётган ишлари, ағдарилишга ва омадсизликка мойил ўз режаларини амалга оширишда Туркия билан Россиядан фойдаланган ҳолда, қўзғолонни йўқ қилиш ва кофир илмоний режимни мустаҳкамлашдан иборат. Бу ишлар билан бир қаторда, қўзғолончилар ҳам буларга рози бўлмаяптилар, Башар Асад саройини ўз назоратларига олиш учун Дамашққа интилмоқдалар. Бас, шундай экан, Аллоҳга содиқ бўлсинлар-Аллоҳ ҳам уларга албатта содиқ бўлиб, нусрат беради ва шайтон Америка макрини пучга чиқаради.

الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ ۖ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقَاتِلُوا أَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ ۖ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا

«Мўминлар Аллоҳ йўлида жанг қиладилар, кофирлар эса шайтон йўлида жанг қиладилар, бас, шайтоннинг дўстларига қарши жанг қилингиз, шубҳасиз, шайтоннинг макри заиф бўлгувчидир»    [Нисо 76]

Роя газетасининг 2016 йил 7 сентябр чоршанба кунги 94-сонидан