Африн амалиёти…

 20 январ кечки соатларда Туркия томонидан бошланган Африн амалиётини Сурия қӯзғолонидан алоҳида бир мавзу сифатида таҳлил қилиш жуда катта хатодир. Зеро муаммо фақатгина Туркиянинг жанубий чегарасида хавф туғдирган терроризм вужудини бартараф қилиш муаммоси эмас. Ёки масала фақатгина PKK\КИП (Курдистон Ишчилар Партияси)нинг Суриядаги қаноти PYD\ПЙД – YPG\ЙПГга қарши Туркиянинг чегара хавфсизлигини таминлаш масаласи ҳам эмас. Бу масала Сурия қўзғолонига бевосита алоқаси бор. Чунки Туркия-Сурия чегарасидаги бу ҳодисалар бугуннинг масаласи эмас.    

Буни шундай изоҳлаш мумкин:

Биринчиси: Афринни ПЙД – ЙПГга кимлар топширган бўлса, эндиликда ўшаларга қайтариб бериш режалаштириляпти. Сурия қўзғолонининг иккинчи йили, Яъни 2012 йилнинг июл ойида Суриянинг исломий-қўғолончи гуруҳлари томонидан қақшатқич зарбаларга учраган, заифлашган сари ҳарбий кучини Дамашқ томонга тортиб, режимни сақлаб қолишни мақсад қилган Асад кучлари, Рожова деб аталган минтақадан (Африн, Жазира, Кобани) чекиниб, бу ерларни ПЙД – ЙПГга ўз қўллари билан таслим қилган эди. ПЙД – ЙПГ ташкилоти уч қисмдан иборат бўлган бу минтақадаги 12 курд ва араб гуруҳлардан бири эди ва яна ҳам аҳамиятли томони ПЙД бу минтақада эътиборга эга бўлмаган, ёмон кўрилган ва муаммоларга тўла гуруҳ бўлган. Ана шунинг учун ҳам Асад бу минтақани ПЙДга топширган эди. Нега? Чунки режим яхши билар эдики “куни келганида қўзғалончи гуруҳларга қарши фақатгина ПЙДга ишониш мумкин”. Асаднинг ПЙД – ЙПГга бўлган ишончининг сабаби, Америкага бўлган ишончидир. Зеро ПЙД – ЙПГнинг арқонини бевосита қўлида ушлаб турган куч Америкадир. Бу ҳақиқатларни назарга олмай қилинган ҳар қандай таҳлил ва мулоҳазалар, амалга оширилиши кўзда тутилган барча сиёсий ва ҳарбий ҳаракатлар Сурия халқи, қўзғолони ва Туркия билан Яқин Шарқ мусулмонларининг зарарига бўлади.     

Иккинчиси: Туркия Фирот Қалқони амалиётига ўхшаш стратегия билан Идлиб ва атрофидаги мухолифларни ОСА (Озод Сурия Армияси) доирасида Африн амалиётига йўналтиряпти. Ушбу ҳолат Идлибга қаратилган Асад режимининг қамалига замин яратишни, қўзғолончи исломий гуруҳларнинг кучини заифлаштиришни режелаштирмоқда. Ҳалаб қай тарзда Фирот Қалқони орқали Асадга топширилган бўлса, Идлиб ҳам Африн амалиёти орқали ҳудди шу тарзда “Зайтун Шохи”  билан режимга топширилади. Бу ишнинг мана шундай бўлишини хоҳлаган Америка, бу ишда унга шерик бўлган эса Туркиядир. Чунки Россия мезбонлигида олиб борилаётган Остона музокараларидаги оқсашларни бартараф қиладиган ва натижада АҚШнинг Сурия ечими режасига хизмат қиладиган Америкача стратегия мана шудир. Американинг бугун ҳали ҳам коалиция кучларини ИШИДга қарши курашга йўналтираётганлиги бунинг яққол далилидир. Сурия у ёқда турсин,  Африн ва атрофида ИШИДдан асар ҳам қолмаган бир пайтда, АҚШнинг бу йўналтирувини Остона столларида бўйин эгмаган Идлибдаги қўзғолончи гуруҳларни нишонга олишдан бошқа нима билан изоҳлаш мумкин? Африн амалиётининг ҳамон ортидан режим кучлари ва Россиянинг Идлибга ҳужум бошлаши бу режанинг бевосита амалга ошаётганининг нишонасидир. ОСА номи остида Сурия мухолифларини Афринга жалб қилиб, Идлибни ёлғизлатиб қўйиш Сурия қўзғалонининг томирига яна бир бор болта уриб, унга яна бир бор хиёнат қилишдир.

Хулоса қилиб айтганда шуни очиқча ифода этмоқчиман: агар Туркия ҳақиқатда ҳам самимий ва қарорли бўлса, Африн амалиётининг мақсадини Ироқ ва Сурияда фитна уруғларини экишга уринаётган, Яқин Шарқни бир неча бўлакка бўлмоқчи бўлаётган АҚШнинг режаларига зарба уриш деб эълон қилиши керак. Агар бундай қилинмаса, фақатгина жанубий чегараларини ПЙД – ЙПГ вужудидан тозалаш рост бўлса ҳам кўзга-кўринарли мақсад эмас. Чунки бу ердаги асл террор хавфи АҚШ ва Россиядан келяпти. Калаванинг учи Америкадир. Шунинг учун бу амалиётнинг номи “Зайтун Шохи” эмас, “Бош янчиш” бўлиши керак. Янчилиши керак бўлган бош эса Американинг бошидир.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Туркиядаги расмий нотиғи

Маҳмуд Қор                                                                                              23.01.2018й