بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Америка Европада урушни ўчиришга эмас, давом эттиришга ҳаракат қилмоқда

Муҳандис Шафиқ Хамис – Яман вилояти

Маълумки, АҚШ ва Россия расмийлари 18 феврал куни Риёзда Украина бўйича саммит ўтказган эди. Президентига таклиф жўнатилмаган манфаатдор томон Украина ҳам, Россияга қарши урушда асосий томон бўлган Европа Иттифоқи ҳам бу саммитдан четлатилди. АҚШ расмийлари томонидан Украинага кўрсатилган ёрдамлар эвазига ноёб қазилмаларнинг ярмини Америкага топшириши маълум қилинган бўлса, Европа Иттифоқига «Украина бўйича тинчлик музокараларида қатнашмасликлари» билдирилди. Афтидан Америка бу ҳаракатлари билан иккита мақсадни кўзлаган кўринади. Биринчиси: Европа НАТО бюджетидаги молиявий улушини Трампнинг биринчи муддатида қилган 2 фоиз ўрнига 4 фоизга ошириш талабига бўйсуниши керак. Бу Трамп маъмуриятига қўшимча молиявий даромад келтиради. Иккинчи муҳим мақсад: Бу АҚШ мудофаа вазири Пит Хегсетнинг «Қўшма Штатлар энди Европада хавфсизлик кафолати эмас», деган баёноти билан Россиянинг Европага жалб этилиши ва уни ҳарбий жиҳатдан Европани назорат қилиш васвасаси тузоғига туширилиши. Шунда катта уруш олови алангаланиб, ҳам Россияга ва ҳам Европага вайронагарчилик олиб келади. Америка уруш оловидан сақланиш учун Россия ва Европа ўртасидаги урушни Украинада, ўз мамлакатидан узоқда алангалатиш режасида муваффақият қозонди.

Америка Россияга ҳам, Европага ҳам кўпроқ зарар етказиш мақсадида урушни чўзиш учун баъзида Россия томонда турса, баъзида Европа томонда туради. Бунда унга қуйидагилар қўл келади: Россия сиёсатининг Америкага қарши туришга ҳамда ташқи сиёсатда ташаббус тизгинини ундан олиб қўйишга ожизлик қилиши… НАТОдаги молиявий улуши масаласида Европанинг АҚШ сиёсатига бўйсуниши… Американинг НАТОдаги ҳарбий етакчилиги… Иккинчи жаҳон уруши тугаганидан ва НАТО ташкил топганидан бери Европа ерларида АҚШ кучларининг мавжуд бўлиб туриши… Европанинг Россияга қарши ҳарбий ҳимоя соябонидан воз кечишга қодир эмаслиги ва хусусан НАТОдаги молиявий улуши каби омиллар. Демократик партиядан республикачилар партиясигача АҚШ сиёсатининг бир сафар Россияга нисбатан, бошқа сафар Украинага нисбатан  ўзгаришига қараб, Америка сиёсати ўзгарди деб ишониш мумкин эмас.

Трамп ўзидан олдинги президент Байден Россия ва Европа ўртасида зиддиятни қўзғаш, шунингдек, Россияни уч йиллик тинкасини қуритувчи урушга тортиб унга зарар етказиш орқали бошлаган АҚШ сиёсатида иккинчи қадамни ташлади. Бу уруш унга сарфланган маблағлар туфайли Россия иқтисодига таъсир қилди, уни Европага газ сотишдан маҳрум қилди ва дунёдан сиёсий жиҳатдан яккалаб қўйди. Америка иқтисоди азият чекиб, яқинлашиб келаётган молиявий инқироз олдида тебраниб турган бир пайтда, Европани ўзидан газ сотиб олишга мажбур қилиш, гарчи унинг гази Россия газидан қимматроқ бўлишига қарамай, унга ёрдам бермайди. Шунингдек, харажатларни қисқартириш, бюджет тақчиллигини икки баравар камайтириш ва булардан бошқа Трамп томонидан кўрилган чоралар ҳам фойда бермайди.

Американи турли сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий даражаларда қамраб олган, бутун дунё сиёсатчилари томонидан кузатилган, шунингдек, бир гуруҳ америкалик сиёсатчилар ва академиклар томонидан огоҳлантирилган заифлик ҳисси янги аср бошидан бери Оқ уй сиёсатчиларини ўзлари бошдан кечираётган вазият хавфидан қочиш мумкин деб ўйлашга ундади. Шунинг учун улар дунёдаги асосий нуфузли кучларни ва уларга яқин бўлганларни заифлаштиришга шошилишди. Улар буни Россиядан бошлашди. Совет Иттифоқи парчаланиб, 1991 йилда Украина ажралиб чиққанидан сўнг, Россияга қарши чиқувчи Украина президентлигига номзодларни қўллаб-қувватлаш орқали Москва билан чегарадош Украинани ўзлари учун найза учига айлантиришди. Улар 2004 йилдаги сариқ инқилоб етакчиси Виктор Юшенкони, 2014 йилда Петро Порошенкони ва 2019 йилда Владимир Зеленскийни қўллаб-қувватлашди. Американинг ўттиз йил давомида Украинани кенг-кўламли қўллаб-қувватлаши ва уни НАТОга қўшишга тайёрлаши Россияни бунга кескин қарши чиқишга, шунингдек, иттифоқни кенгайтирмаслик ва Украинани қўшмаслик орқали унга хавфсизлик кафолатларини беришни талаб қилишга ундади. 2021 йил 17 июн куни Швейцариянинг Женева шаҳрида Байден ва Путин ўртасида бўлиб ўтган саммитда унинг бу талаби Америка томонидан рад этилди. Шундай қилиб, Америка 2022 йил 24 февралда халқаро сиёсатда ўзини Совет Иттифоқининг вориси деб билган Россияни ва Америка гегемонлигидан қочаётган Европани оғир аҳволга солиб қўйиш учун биринчи қадамни қўйиб, уруш оловини ёқиб юборди.

Украина Марказий Европанинг бир қисми, ресурсларга бой бўлгани учун кучли Европа давлатларининг тамагирлиги объекти ва Европанинг қонли тарихи давомида у ердаги урушларнинг калити ҳисобланади.

Уруш оловини ўчиришга интилувчилар, одатда, инсоннинг барча муаммолари учун ечим ундан келиб чиқадиган тўғри мабда ва соғлом кўз-қарашга эга бўлган кишилардир. Уларнинг ғолиб бўлиши билан ер юзига ҳаёт қайтади ва улар билан бирга нафақат мусулмонлар, балки бутун инсоният бахтли ҳаёт кечиради. Фойдага эришиш учун урушларни қўзғатувчиларга келсак, улар нотўғри мабдаларга эга бўлганлардир. Улар ўз хоҳиш-истаклари ва манфаатларига эришиш учун ер юзини фасод, қашшоқлик ва очликка тўлдирган кимсалардир. Биринчи гуруҳ – дунё уларга муҳтож бўлган ва уларнинг келишини олқиш билан кутиб оладиган кишилардир.

Мусулмонлар ва бутун ер юзи аҳолисининг бахт-саодати учун, шунингдек, урушлар оловини ёқувчи капитализм келтириб чиқарган урушлар оқибатлари барҳам топиши учун рошид Халифалик давлати барпо этилмоғи лозим.

Роя газетасининг 2025 йил 19 март, чоршанба кунги 539-сонидан