Эй иймон келтирганлар сизларга бир хабар келса, аввал уни аниқлаб, кейин бирон хукм чиқаринглар!
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Эй иймон келтирганлар сизларга бир хабар келса, аввал уни аниқлаб, кейин бирон хукм чиқаринглар!
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَيَّنُوا أَن تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ * وَاعْلَمُوا أَنَّ فِيكُمْ رَسُولَ اللَّهِ لَوْ يُطِيعُكُمْ فِي كَثِيرٍ مِّنَ الْأَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُوْلَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ * فَضْلاً مِّنَ اللَّهِ وَنِعْمَةً وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
“Эй иймон келтирганлар! Агар сизларга бир фосиқ хабар келтирса, аввал уни текшириб(аниқлаб) кўринглар. Бир қавмга билмасдан зарар етказиб қўйиб, кейин бу ишингизга надомат чекиб юргувчилардан бўлманг. Ва билингларки, албатта, ичларингизда Росулуллоҳ бордир. Агар У ишлардан кўпида сизга итоат қилса (сизлар Росулуллоҳга эргашмай, Росулуллоҳ сизларга эргашса), албатта, қийинчиликка дучор бўлардингиз. Лекин, Аллоҳ сизларга иймонни маҳбуб қилди ва уни қалбларингизда зийнатлади ва сизларга куфрни, фисқни ва исённи ёмон кўрсатди. Ана ўшалар тўғриликда юрувчиларидир. Бу Аллоҳ томонидан (сизларга) фазл ва неъматдир. Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир”. (Хужурот. 6-8)
كان رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم بعث الوليد بن عقبة بن أبي معيط, ثم أحد بني عمرو بن أمية, ثم أحد بني أبي معيط إلى بني المصطلق, ليأخذ منهم الصدقات, وإنه لما أتاهم الخبر فرحوا, وخرجوا ليَتَلَقَّوْا رسول رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم, وإنه لما حدّث الوليد أنهم خرجوا يتلقونه, رجع إلى رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم, فقال: يا رسول الله إن بني المصطلق قد منعوا الصدقة, فغضب رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم غضبا شديدا, فبينما هو يحدّث نفسه أن يغزوهم, إذ أتاه الوفد, فقالوا: يا رسول الله, إنا حدّثنا أن رسولك رجع من نصف الطريق, وإنا خشينا أن يكون إنما ردّه كتاب جاءه منك لغضب غضبته علينا, وإنا نعوذ بالله من غضبه وغضب رسوله, فأنـزل الله عذرهم في الكتاب, فقال ( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ )
Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Валид ибн Уқба ибн Абу Муъийтни бани Мусталиқ қабиласига закотларини йиғиб келиш учун юбордилар. Валид қабилага етиб бораётганида улар хурсандчилик билан Росулуллоҳнинг элчисини кутиб олиш учун унинг йўлига чиқдилар. Буни Валид менга қарши урушиш учун чиқишди деб ўйлади ва орқасига қайтиб кетди. Ва Росулуллоҳнинг олдига келганда шундай деди: Ё Росулуллоҳ, бани Мусталиқ закотни мендан ман қилишди (яъни беришмади). Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қаттиқ ғазабландилар. Ва ўзларининг хаёлларида бани Мусталиққа ғазот қилиш тўғрисида ўйлаб турганларида, бани Мусталиқдан бир неча вакиллар келиб қолишди. Айтдилар: Ё Росулуллоҳ, биз сизнинг элчингиз ярим йўлдан қайтиб кетгани тўғрисида гаплашдик. Сиздан бизга келаётган мактубни қайтариб олиб кетишидан ва сиз биздан ғазабланишингиздан қўрқдик. Биз Аллоҳ ва Унинг Росули биздан ғазабланишидан қўрқамиз. Шунда “Агар сизга фосиқ хабар келтирса…” ояти нозил бўлди.
Бугунги кунимизда мусулмонларнинг хозирги тубан яшаш холатига келиб қолишларига турли сабабларни келтирамиз, масалан, мусулмонлар динидан сиёсатни чиқариб юборишди, тарафкашлик, мутаассиблик, фирқачилик авж олди, харом – халол чегараларига риоя қилмай қўйишди ва хоказо. Умумий қилиб айтганда, мусулмонлар дини кўрсатган кўрсатмаларга амал қилиб яшамай қўйишди, натижада дин ҳам улардан юз ўгирди, диннинг эгаси Аллоҳ ҳам уларга нусратини бермай қўйди.
Мусулмонларнинг таназзулига сабаб бўлган омиллардан бири, мусулмонлар бир – бирларидан келган маълумотларни гапиришда, уларни таҳлил қилишда Роббиси кўрсатган кўрсатмалар эсидан чиқиб бораётганлиги ҳам бугуннинг энг ачинарли оғриқларидан бири дейишимиз ўринли.
Мусулмонлар уларга келаётган хабарларни таҳлил қилишда, энг аввало келган хабарнинг мавзуси одамлар олдида гапирилишга муносиблиги, мусулмоннинг айбини бошқа мусулмон олдида зикр қилиниши, унинг обрўсига путур етказиши мумкинлиги кабиларни ўйлаган холда, аввал келган хабарни шаръий йўллар билан текшириб кўриш лозим бўлади. Зеро, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам мусулмонларнинг айбини бошқа мусулмонлар олдида ошкор қилиш ва қилмаслик тўғрисида ҳам ўзлари умматлари учун алоҳида кўрсатмалар берганлар:
عن النبي صلى الله عليه وسلم قال : من ستر عورة أخيه المسلم ستر الله عورته يوم القيامة
Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламдан, у киши дедилар: “Ким мусулмон биродарининг айбини яширса, Аллоҳ қиёмат куни унинг айбини яширади”.
صعد رسول الله صلى الله عليه وسلم المنبر ، فنادى بصوت رفيع فقال : يا معشر من قد أسلم بلسانه ، ولم يفض الإيمان إلى قلبه ، لا تؤذوا المسلمين ولا تعيروهم ، ولا تتبعوا عوراتهم ، فإنه من تتبع عورة أخيه المسلم تتبع الله عورته ، ومن تتبع الله عورته يفضحه ولو في جوف رحله
Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам минбарга чиқдилар ва баланд овоз билан дедилар: “Эй тили билан иймон келтириб, иймони қалбига сингмаган жамоа, мусулмонларга азият берманглар ва уларни айблари билан хижолатга қўйманглар. Уларнинг айбларини тафтиш қилманглар, ким биродарининг айбини тафтиш қилиб юрса, Аллоҳ унинг айбини тафтиш қилиб қўяди. Кимнинг айбини Аллоҳ тафтиш қилса, уни агарчи юклари ичидаги энг ичкари ерларда бўлса ҳам, фош қилмай қўймайди”.
Булардан келиб чиқадики, биз мусулмонлар модомики, ўзимизни хақиқий иймонли мўъминликка даъвогар, деб хисоблар эканмиз, босаётган қадамларимизнинг ҳар бирини, гапираётган гапларимизнинг ҳам ҳар бирини шариатга мувофиқлигини риоя қилишмиз лозим бўлади, акс холда бу кўринишдаги харакатларимиз билан бошқа мусулмон биродаримизнинг обрўсига зарар етказиш билан бирга, унинг қалбига ҳам озор бериб қўйишимиз мумкин. Бу иккала ишдан ҳам Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам бизларни қайтарганлар.
أن رسول الله صلى الله عليه وسلم خطب الناس : فإن دماءكم وأموالكم وأعراضكم وأبشاركم عليكم حرام كحرمة يومكم هذا، في شهركم هذا، في بلدكم هذا، ألا هل بلغت اللهم اشهد
Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам одамларга Арафотда хутба қилдилар: “Албатта, қонларингиз, молларингиз, обрўларингиз, юзларингиз худди ушбу кунингиз, худди ушбу ойингиз, худди ушбу шаҳарингиз харом бўлганидек, харомдир. Аллоҳим етказдимми, Ўзинг гувоҳ бўл”.
إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَن تَشِيعَ الْفَاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
“Албатта, иймон келтирганлар хақида фаҳш гаплар тарқалишини яхши кўрадиганларга бу дунёю охиратда аламли азоб бордир. Аллоҳ билади ва лекин сизлар билмассизлар”. (Нур. 19)
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим
27.03.2014й.
