بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

“Евроосиё Иқтисодий Иттифоқи” тўғрисидаги саволга жавоб

Аввалда таъкидлаб ўтганимиздек, айни дамда дунё бўйлаб, энергия ресурсларига эгалик қилиш, дунёдаги етакчи мавқени қўлга киритиш учун, амалдаги етакчи давлатлар ўртасида турли соҳаларда, сиёсат, иқтисод, ахборот, ижтимоий соҳа, маданият ва бошқа соҳаларда устунлик талашиб, ўзаро курашлар авжига чиқиб бормоқда. Ва ушбу курашда дунёга ўзининг доллар сиёсати ва ҳамма ер фақатгина, АҚШ демократияси билангина озодликда яшайди, деган алдови билан, алдамчи демократияни жорий қилиб олган Америка хозирча асосий етакчиликни ўзида ушлаб турибди.

Дунёда содир бўлаётган сиёсий воқеликларни холис ёритиб борган холда, яна ушбу ходисаларга аниқ ва ўринли Исломий ечимларни бериб бораётганимиз учун, сайтимиз номига турли мавзуларда бўлгани каби, ушбу мавзуда ҳам баъзи мухлисларимиздан саволлар келиб турибди.

Худди шундай саволлардан бири, кейинги пайтларда Россия сиёсати ва иқтсодига оид мавзуларда кўп тилга олинаётган “Евроосиё Иттифоқи”( Евразийский Союз), “Евроосиё Иқтисодий Иттифоқи”(Евразийский экономический союз), “Евроосиё Иқтисодий Хамкорлиги”(Евразийское экономическое сообщество), “Божхона Иттифоқи” (Таможенный союз) каби терминлар кўпайиб кетгани сабабли, оддий одамларда ва хатто ОАВ ларда ҳам, бу иттифоқ ва ташкилотларни бир бирига алмаштириб гапириш, тушуниш холатлари учрамоқда. Ушбулардан келиб чиқиб, сайтимизга мазкур атамалар ва ташкилотларнинг асл моҳиятлари ва мақсадлари тўғрисида аниқлик киритилишини сўраб Sharif исмли биродаримиз ижтимоий тармоқлардан бирида савол йўллади. Қуйида ушбу саволга имкон қадар берилган жавобни келтирамиз.

Савол: “Евразийский экономический союз”( Евроосиё Иқтисодий Иттифоқи) нинг асл моҳияти нима ва бунинг “Таможенный союз” (Божхона Иттифоқи) га қандай алоқаси бор?

Жавоб:

بسم الله الرحمن الرحيم

Маълумки, АҚШ Россияга ҳар энг асосий зарбасини иқтисодий соҳада жуда қақшатгич кўринишда бериб турибди. Россия ҳам, бунга қарши имконида бор баъзи чораларни кўриши табиий албатта. Шундай чоралардан деб қаралаётган харакат “Евроосиё Иқтисодий Иттифоқи” (Евразийский экономический союз) дейиш мумкин.

Ушбу иттифоқни “Евроосиё Иттифоқи” (Евразийский Союз) билан чалкаштириб бўлмайди. Чунки, “Евроосиё Иттифоқи”( Евразийский Союз) бу ташкил топмаган режанинг ўзи бўлиб, у СССР давлати қулаш давридаёқ, рус академиги, физика ва ядро физикаси соҳасида профессор бўлган, Андрей Сахаров таклиф қилган эди. Лекин ушбу иттифоқ амалда кўринмай, назария сифатида қолиб кетган бўлсада, эндиликда Россия ушбу назарияни “Евросиё Иқтисодий Иттифоқи” платформасида хаётга жорий қилишни режалаштирмоқда.

Ва яна “Евроосиё Иқтисодий Иттифоқи” (Евразийский экономический союз)ни “Евроосиё Иқтисодий Хамкорлиги” (Евразийское экономическое сообщество) билан ҳам адаштириб юбормаслик керак. Яъни ушбу хамкорлик ташкилоти 2001 йилда ташкил қилинган бўлиб, Евроосиё Иқтисодий Иттифоқи  ташкил этилиши муносабати билан, 2014 йилда тугатилган.

“Божхона Иттифоқи” (Таможенный союз) эса, унинг мақсади постсовет далватларида ягона божхона иттифоқини ташкил қилишни даъво қилади. Ва унинг аъзолари Қирғизистон, Арманистон, Беларус, Россия ва Қозоғистон давлатлари худудида ягона Божхона интеграцияси тузишни режалаштирган.

“Евросиё Иқтисодий Иттифоқи”(Евразийский экономический союз) – Қирғизистон, Арманистон, Беларус, Россия ва Қозоғистон давлатларида ягоан иқтисодий интеграцион худудни ташкил қилиш ва ягона Иқтисодий худудни шакллантирган холда, ушбу иттифоқни ташкил қилувчи Россия манфаатлари учун, мазкур иттифоққа қўшилган давлатларни хизмат қилдириш таъминланади. Бу иттифоққа аъзолик билан, мазкур давлатлар Россия иқтисоди билан ўз иқтисодини чамбарчас боғлайди ва натижада, Россия учун АҚШ ва Европадан кутиладиган зарбаларга дош бериш имконияти пайдо бўлиши кўзда тутилади. Бундан ташқари, мазкур аъзо давлатларнинг баъзиларида АҚШ молия бозори салмоқли инвестициялар киргизганлиги сабабли, Россияга берадиган зарбаси, ўша инвестиция киргазилган давлат орқали ўзига ҳам зарба бўлиши мумкин бўлади. Шу ва шунга ўхшаш холатларни кўзда тутган Россия ушбу Иттифоққа имкон қадар кўпроқ давлатларни жалб қилишни хоҳлайди.

Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, ушбу иттифоқдан мақсад, иқтисодий жиҳатдан тобора кучсизланиб бораётган Россия ўзининг иқтисодий жиҳатдан кучини қайта тиклашга уриниши ва унинг иқтисодига боғланиш орқали, аъзо давлатларни ўз таъсир кучи остига киргизишдан иборат.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим

05.01.2015й.