Фаластин масаласи Ислом Уммати масаласидир

(2)

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Биринчи жаҳон уруши охирлаб, Халифалик давлати тугатилган пайтда ғалаба қучган давлатлар Миллатлар лигасини ташкил қилди, у ўз навбатида 1922 йили Фаластин устидан Британиянинг мандат (ваколат)ини ўрнатди. Унинг моддаларидан бирида Британиянинг Белфур ваъдасини ижро қилиши кўрсатиб ўтилган.

Британия яҳудийлар оламнинг турли бурчакларидан Фаластинга келиши, машғулот ўтказиши ва қуролланиши учун имкон туғдирадиган тадбирлар қўллай бошлади. Сўнгра, Иккинчи жаҳон урушидан кейин БМТ вужудга келиб, 1947 йил 29 октябрда Бош ассамблеянинг 181 сонли тақсимлаш қарори чиқарилди. Бу қарорга кўра, Фаластин ўз аҳолиси билан босқинчи ўртасида тақсимланди. Британия бу ишга қулай замин тайёрлагандан кейин Фаластиннинг асосий қисмини яҳудийларга топшириб, улар учун давлат тиклаб берилишига қарор қилди. Шу иш учун саҳна ишлаб чиқди, яъни малай араб ҳокимлари билан (ўша пайтда улар еттита эди) яҳудийлар ўртасида яҳудийларни давлат тиклашдан қайтаришни рўкач қилиб, расман уруш пайдо қилди. Натижада яҳудийлар еттита араб армиясини мағлубиятга учратиб ғолиб бўлади. Бунинг оқибатида бу ҳокимлар хору зорлик муҳри босилган яҳудийларга уларда ҳаргиз мавжуд бўлмаган қудрат ва шижоат «тожи»ни кийдиришди. Аслида бу «тож» яҳудларнинг «еттита армияни чекинтира олдик», деб бу урушни мустақиллик уруши деб жар солишларига имкон бериш учун малайларнинг чекинишдан иборат «совға»си эди! Шундан сўнг 1948 йил 15 майда яҳудларнинг давлати эълон қилинди.

Сўнгра ушбу жирканч бадбашара давлатни кофир давлатлар дарҳол тан олди. Ўша пайтдаги катта давлатлар – Америка, Россия, Британия ва Франция уни эътироф этишда мусобақалашишди. Сўнгра минтақада таъсирга эга мустамлакачи кофир давлатлар, хусусан Британия билан Америка Фаластин масаласи учун лойиҳалар ишлаб чиқишда рақобатлаша бошладики, кейинчалик унга «Яқин шарқ инқирози» деб ном берилди. Буларнинг барчаси яҳуд давлатини бағрига олиш ва минтақада унинг учун минтақадаги бошқа давлатларнинг обрўсидан юқорироқ вазнни тиклаш эвазига ўша куфр давлатларининг манфаатларига хизмат қилдириш мақсадида ишлаб чиқилган эди.

Дарвоқе, кофир Ғарб яҳуд давлатини ўз бағрига олиши ва уни мусулмонлар юртларининг қалбида заҳарли ханжар қилиб экиб қўйиши ортидан бир қанча мақсадларга эришди. Ўша мақсадларнинг баъзилари қуйида келтирилади:

1. Минтақада мусулмонлар орасидаги борди-келдиларга тўсқинлик қилиб, бирлигини кетказадиган бегона бир жисмни пайдо қилиш;

2. Минтақани яҳудийлар кураши билан машғул қилиб, уларнинг Халифаликни йўқ қилган кофир Ғарб билан бўлган асосий курашларини ёдларидан кўтаришга интилиш. Яҳудийларга Фаластинда давлат қуриб олишга имкон яратилишидан илгари кураш мусулмонлар билан Ғарб ўртасида эди. Яҳудийлар Фаластинни босиб олиши билан бу кураш ушбу босқинчи вужуд атрофида марказлашди-да, ўша вужудни пайдо қилганлар билан бўлган кураш сусайди;

3. Улар ўз юртларидаги яҳудийлар муаммоларидан қутулиб, хотиржам бўлиши. Чунки яҳудийлар қаерда бўлмасин, ўша ерда бузуқлик ва бузғунчиликни авжига чиқаради. Мана шу иллатни Америка президенти Бенжамин Франклин сезиб қолиб, 1789 йили Америка дустури (конституцияси)нинг таъсис анжуманида сўзлаган нутқида Америка халқига қарата шундай деган эди: «… Бу ўринда АҚШга таҳдид солаётган катта хавф-хатар мавжуд, у ҳам бўлса яҳудийлар хатаридир. Улар қаерда бўлишмасин, ахлоқий тубанликни тарқатиб, савдо-сотиқдаги барқарорликка жиддий путур етказишади… Улар қонхўр ваҳшийлар ва мол ўғриларидир… Сизларни огоҳлантириб қўймоқчиманки, эй жаноблар, агар яҳудийларни бутунлай чиқариб юбормасангиз, болаларингиз ва болаларингизнинг болалари албатта сизларни қабрда ётганларингизда ҳам лаънатлайди…».

Шундай қилиб, кофир Ғарб бу раксимон жисмни мусулмонлар юртларида пайдо қилди. Шундан кейин кофир Ғарб давлатлари, хусусан Америка, Британия, сўнгра Европа давлатлари ўртасида Фаластин хусусида даҳшатли кураш вужудга келди-да, Фаластин масаласидан бошланиб, бутун минтақани қамраб олди. Чунки Фаластин мусулмонлар қалбларида ҳаётий масала бўлиб қолган ва унинг таъсири унга чегарадош бўлган қўшни давлатларгагина чекланиб қолмасдан, араб бўлмаган мусулмонларнинг қолган юртларигача чўзилиб кетган эди.

1947 йилда чиққан Фаластинни тақсимлаш ҳақидаги қарордан кейин ва 1948 йилда Фаластин ерини босиб олган яҳуд вужуди (давлати)нинг ташкил этилишидан кейин барча кофир давлатлар ўртасида муштарак тақсимот хусусидаги халқаро қарорлар кетма-кет чиқиб турди. Бу қарорлар яҳудлар вужудини сақлаб қолиш, унга куч- қудратнинг барча воситалари билан ёрдам бериш каби қарорлар бўлиб, бу қарорларнинг яҳудларга тааллуқли бўлган томони эди. Аммо арабларга тааллуқли бўлган томонига келсак, бу қарорлар қочоқларнинг қаерда яшаши ва уларнинг ўзлари кўчиб борган араб давлатлари билан бўладиган муносабатлари тўғрисида қочоқлар мавзусига оид «инсонпарварлик» ечимидан иборат эди. Бу қарорларнинг барчаси шу икки омилдан келиб чиқиб чиқарилди, яъни яҳудлар вужуди воқеий иш бўлиб, унга тил тегизиш жоиз эмас. Аксинча, араб ҳокимлари томонидан уни тан олдиришга ҳаракат бўлиши лозим, деган омилдан ҳамда қочоқлар ишини ва уларнинг Фаластиннинг қолган қисмида ёки араб давлатларида яшаб қолишларини ҳамда бу давлатлар билан бўладиган муносабатларини тартибга солиш билан амалга ошириладиган фаластинликларнинг «инсоний ҳуқуқлари» деган омилдан келиб чиқиб чиқарилди.

1947 йил 29 ноябрдаги тақсимлаш қарори яҳуд давлатининг «қонуний» асосига замин тайёрлаш бўлган бўлса, унинг 1949 йил 28 мартда БМТга аъзо деб эътибор қилиниши яҳуд давлатининг «қонуний»лигининг халқаро жиҳатдан тасдиқланиши бўлди.

Ярамас, сиёсат борасида ўта маккор Британия бутун Фаластинда демократик илмоний давлат тикланиши лозим, деб билар эди. Унинг режаси мана бундай эди: «1948 йили босиб олинган Фаластин ҳам, Фаластиннинг қолган жойлари – Иорданияга қўшилиб турган қирғоғи ва Миср бошқаруви остида бўлган Ғазо сектори ҳам Ливанга ўхшаб демократик асосдаги битта Фаластин давлатига айланади-да, бутун Фаластиндаги бошқарув яҳудийларга ўтади. Улар эса, мусулмон ва насронийлардан иборат айрим вазирларни ўзларига хизматга олади. Амалда яҳудийлар бошқараётган бу давлат Араб давлатлари лигасига аъзо бўлиб олади-да, бутун минтақа уни олқишлаб кутиб олади. Мана шу ечим яҳудийларнинг минтақада фаол унсур бўлиб қолишини кафолатлайди. Борди-ю, улар битта давлатга алоҳида бўлиб ажралиб олишса, мусулмонларнинг назарида улар душман бўлиб қолаверади ва ҳар қанча узоқ вақт ўтмасин, салибчилар билан юз бергани каби улар ҳам йўқотилади». Яҳудий сиёсатчиларининг кўпчилиги шу ишдан қаноат ҳосил қилиб, унга интила бошлади. Британия яҳудийлар билан минтақадаги араб ҳокимлари – уларнинг ҳаммаси ўша пайтда унинг малайлари эди – ўртасида сулҳ имзолаб, шу ечимга замин яратаётган эди. Зеро, сулҳдан кейин ишлар мазкур йўсинда ҳал қилинавериши лозим эди.

Бироқ, Американинг Яқин шарқдаги дипломатик вакиллари Америка ташқи ишлар вазирлигида Яқин шарқ ишлари бўйича ўша вақтдаги масъул вакили Жорж Магий бошчилигида 1950 йили Истанбулда йиғилиш ўтказилгандан кейин, Америка минтақага ўз нуфузини ўтказиб, қайноқ масалаларни ҳал қилишни Британиядан алоҳида, балки унинг ўрнига ўзи бошқаришга қарор қилди. Бу йиғилиш қабул қилган қарорлар қуйидагича бўлди: «Фаластинни икки давлатга – араб ва яҳудий давлатига бўлиб ташлаш лойиҳасини ижро этиш ва қочоқлар мавзусини ҳал қилиш учун БМТни рағбатлантириш». Америка яҳуд сиёсатчиларини бошқаларга қўшилиб, уларга қоришиб кетганидан, қолаверса Фаластинда салтанат араблар қўлига ўтиб кетганидан кўра яҳудий давлатининг ўзи Фаластинда қолиши муносиброқ, деган фикрга кўндириб, ўша лойиҳа бўйича юра бошлади. Бироқ Британиянинг яҳудийларнинг Бен Гурион каби етакчи сиёсатчиларига бўлган сиёсий нуфузи ҳамда ўша яҳудийларнинг бутун Фаластинга бошчилик қилишга бўлган қаттиқ иштиёқи даставвал Американинг ўз лойиҳасида муваффақият билан юриб кетишига йўл қўймади.

Давоми бор

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги матбуот бўлими

20.05.2021й