Халифаликнинг қулатилиши хотирасини ҳар бир мусулмон ёдда тутиши лозим

بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ

Инсонлар ўз ҳаётларида юз берган баъзи воқеаларни қайғу-алам ёки хурсандчилик билан ёдга оладилар. Чунки ушбу воқеалар уларнинг ҳаётларига катта таъсир кўрсатган. Уларнинг ичида инсонни қайғу-ғамга ботирган воқеалар алоҳида ўрин тутади. Улар ҳар сафар ёдга олинганда инсон ўзини ўша воқеани бошқатдан бошидан ўтказгандек ҳис қилади, ўша пайт тортган азобини яна қайтадан ичидан ўтказади. Шу сабабдан инсон бахтсиз кунларини унутишга ҳаракат қилади, у ҳақида ўйлашни бошласа, ўзини бирор нарса билан чалғитишга уринади. Бироқ ушбу бахтсиз кунлар унинг умр дафтарига ёзиб бўлинган, у содир бўлиб улгурган.

Муайян ақидага эътиқод қиладиган инсонлар жамоасининг, яъни муайян умматнинг тарихида ҳам шундай қора кунлар борки, у ёдга олинганда уммат аъзоларининг қалблари тилка-пора бўлади, кўнгиллари ғам-аламга тўлади. Чунки у кун ўша уммат учун умумий бўлган, бир одамга хос бўлмаган қайғули кундир. Бутун уммат ўша кунни ўзи учун бахтсиз кун, деб қабул қилади. Уларнинг эътиқоди бир бўлгани учун умматнинг барча аъзолари ушбу санани бир хил қабул қиладилар. Ислом Уммати тарихида ҳам кўп қора кунлар бўлган, бу уммат қанчадан-қанча ғам-аламли воқеаларни бошидан ўтказмади, дейсиз. Бироқ уларнинг ичида алоҳида ажратиб кўрсатиладиган бир сана борки, уни Ислом Уммати тарихидаги энг мудҳиш кун, деб ҳисоблаш ўринли бўлади. Бу санада мусулмонларнинг ғамхўри ва ҳимоячиси бўлган Халифалик давлатининг қулатилгани бутун дунёга эълон қилинди. Бу эълон нафақат Ислом оламига, балки бутун дунёга ёвузлик соя солишни бошлаганидан дарак берарди.

Мусулмонлар давлатларидан жудо бўлганларидан сўнг уларнинг ҳаёти тамоман ўзгариб кетди. Бунгача Ислом Уммати Халифалик давлати соясида хотиржам ва фаровон ҳаёт кечирарди, азиз ва мукаррам, кучли ва шижоатли, мард ва жасур эди. Адолатли халифалар Ислом ва мусулмонлар манфаатини ўз манфаатларидан устун қўяр эдилар. Адолат уларнинг шиори, тақво ҳаётларининг асоси эди. Улар умматни яхши кўрар, уммат ҳам уларни яхши кўрарди. Умматнинг ташвиши уларнинг шахсий ташвиши эди. Улар давлатни бошқаришда умматга таянишарди, уммат ҳам уларга сидқидилдан итоат қиларди. Улар ғам-ташвишли кунларни ҳам, хурсандчилик кунларни ҳам биргаликда бошдан ўтказар эдилар. Бошларига мусибат келганда ягона уммат сифатида Ислом белгилаб берганидек сабр қилиб, мушкулотларни сабот билан енгиб ўтардилар. Халифадан тортиб оддий фуқарогача Исломий ҳаёт тарзи билан яшашни бахт-саодатнинг асоси, деб билар эдилар. Ва албатта, бошқа халқларга ҳам Исломни етказиш учун керак бўлса бутун умрни сарф қилишарди. Ўзлари туйган бахт-саодатга олиб борадиган илоҳий ақидани бошқа халқларга етказиб, уларни ҳам ушбу неъматдан баҳраманд бўлишларини хоҳлар эдилар. Хуллас, Халифалик давлати оламга етакчилик қилган давр инсоният тарихидаги энг саодатлиси бўлди, бу даврда инсон ўзида мавжуд бўлиши мумкин бўлган энг юксак фазилатларини рўёбга чиқарди, ҳақиқий маънодаги инсон қандай бўлиши кераклиги борасида буюк намуна кўрсатди.

Афсуски, Халифаликнинг қулатилиши буларнинг барчасига нуқта қўйди. Шундан сўнг бутун олам инсонларнинг қанчалик даражада тубан бўлиши мумкинлигига гувоҳ бўлди. Чунки Ислом ҳаёт майдонидан четлатилиб, унинг ўрнини шайтоний тузум эгаллади. Табиийки, бундай тузумда инсонларнинг энг хунук ва жирканчли сифатлари намоён бўлади. Шайтоний низом одамларнинг ҳавойи-нафсига эркинлик бериб, уларни Аллоҳнинг итоатидан чиқариб, инсонга итоат қилишга буюради. Бунинг оқибатини кўзимиз билан кўриб, қалбимиз билан ҳис қилиб турибмиз.

Демак, биз мусулмонлар саодатли давр ортидан инсониятни ҳалокат ёқасига олиб келган давр бошланган нуқтани ҳаргиз ёддан чиқармаслигимиз лозим. Ва бутун инсониятни яна бахт-саодатли ва фаровон ҳаёт сари етаклайдиган исломий ҳаёт тарзига қайтариш вазифаси ҳам айнан Ислом Умматининг бурчи эканлигини ҳис қилиб, доимо ёдимизда сақлашимиз лозим.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух

14.03.2020й.