بسم الله الرحمن الرحيم

Ислом қонунлари олдида ҳамма баробар

Бугунги кунда одамларга татбиқ қилинаётган қонунлар олдида ҳамманинг тенг кўрилмаётганлиги кўпчиликнинг норозилигига сабаб бўлаётган муаммолардан бири бўлиб қолмоқда. Бунинг ортидан одамларда қонун ижросига бўлган ишонч жуда пасайиб кетган. Адолат қарор топишига бўлган ишончлари ҳам деярли қолмаган. Шундай бўлиши табиий ҳолат, чунки татбиқ қилинаётган бу қонунлар инсон ақли маҳсулидир, улар ҳеч қачон ҳаммага, бою камбағалга ҳам, ҳокиму хизматчига ҳам, кучлию ожизга ҳам баробар татбиқ қилинмаган, қилинмайди ҳам. Инсон ўйлаб топган қонунларнинг, бошқача айтсак, тузумларнинг аксари доимо ҳокимлар, бойлар, кучлилар манфаатини ҳимоя қилиб келган. Оддий одамлар бундай тузумдан фақат азоб-уқубат кўришган, бирор рўшнолик кўришмаган. Тарихга назар ташлайдиган бўлсак, фақат биргина тузум татбиғидан одамлар рози бўлганлар. У Ислом тузумидир. Бу маълум ва машҳур бўлган, ҳеч ким рад қила олмайдиган ҳақиқат бўлса-да, қуйида Ислом адолатидан бир шингил воқеликларни келтирамиз.

•  Макка фатҳи асносида бир аёл ўғрилик қилди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унда ҳад қоим қилиб қўлини кесишни хоҳладилар. Унинг аҳли қўли кесилмаслиги учун Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг олдиларига бориб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларида шафоатчилик қилишларини сўрашди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Усомани жуда қаттиқ яхши кўрар эдилар. Усома Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келиб шафоатчилик қилгач, У зотнинг юзлари ўзгариб кетди ва унга дедилар:

“Аллоҳнинг ҳадларидан бир ҳадга ўртага тушасанми?”.

Кейин туриб одамларга хутба қилдилар: “Сизлардан олдингилар улуғ одам ўғрилик қилса уни қўйиб қўйишар, агар заиф ўғрилик қилса унга ҳадни қоим қилишар эди. Шунинг учун улар ҳалок қилинди. Аллоҳга қасамки, агар Муҳаммаднинг қизи Фотима ўғрилик қилса унинг қўлини кесар эдим”.

•  Миср аҳлидан бир киши келиб Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳуга шикоят қилди: “Эй мўминлар амири, мен Миср волийси Амр ибн Оснинг ўғли билан мусобақа қилдим. Ундан ғолиб бўлган эдим, у мени қамчи билан уриб: “Мен улуғнинг ўғлиман” – деди”.

Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу Амр ибн Ос розияллоҳу анҳуга мактуб ёздилар: “Бу хатим сенга етиб борса ўғлингни олиб дарҳол менинг олдимга кел”.

Улар келишгач, Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу ҳалиги Мисрлик кишига қамчини бердилар ва: “Ур бу улуғнинг ўғлини” – деб турдилар.

•  Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳунинг даврларида араб саййидларидан бир киши мусулмон бўлиб ҳажга келди. У Каъбани тавоф қилиб турганида бир киши унинг ридосини босиб олди. Ҳалиги саййид унинг юзига жуда қаттиқ урди. У киши Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳунинг олдиларига бориб ундан шикоят қилди. Умар розияллоҳу анҳу дарҳол урганни топишни буюрдилар. У келгач, Умар розияллоҳу анҳу зарба еган кишига у қандай урган бўлса ўшандай уриб қасосини олишни буюрдилар. Урган киши бундан ажабланиб: “Бу нарсада мен билан бу баробарми?” – деб сўради. Умар розияллоҳу анҳу: “Ҳа, Ислом иккингизни баробар қилди” – дедилар.

•  Бир куни мўъминлар амири Али розияллоҳу анҳу бир совут устида бир яҳудий билан тортишиб қолдилар. Қозига боришди. Али розияллоҳу анҳу дедилар: “Бу яҳудий менинг совутимни олди”. Яҳудий буни инкор қилди. Қози Али розияллоҳу анҳуга: “Гувоҳингиз борми” – деди. Али: “Ҳа” – деб ўғиллари Ҳусайнни ҳозирладилар. Ҳусайн бу совут отасиники эканлигига гувоҳлик берди. Аммо қози Али розияллоҳу анҳуга: “Бошқа гувоҳингиз борми?” – деди. Али розияллоҳу анҳу: “Йўқ” – дедилар. Қози совутни яҳудийнинг фойдасига ҳукм қилди. Чунки Али розияллоҳу анҳунинг ўғилларидан бошқа гувоҳлари йўқ эди. Шунда яҳудий деди: “Мўъминлар амири мен билан қозига борди. Қози эса унинг зиддига ҳукм қилди-я! Эй мўъминлар амири, Аллоҳга қасамки, сен ҳақсан. Бу совут йўлда сенинг туянгдан тушиб қолган эди. Мен уни олган эдим. Мен Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқлигига ҳамда Муҳаммад Унинг элчиси эканлигига гувоҳлик бераман”.

Шунда ҳазрати Али каррамаллоҳу важҳаҳу унинг мусулмон бўлганидан шод бўлиб совутни унга ҳадя қилдилар.

Юқоридагилар денгиздан бир томчи холос. Ислом тарихи бундай адолатли ҳукмларга тўлиб-тошиб ётибди. Одамлар яна Ислом сояси остида ҳаёт кечиришни бошлаш билангина адолат аслида қандай бўлишини кўрадилар.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух.

21.12.2018