بسم الله الرحمن الرحيم

Исломий юртларнинг бойликлари ва иқтисодий потенциаллари

المسلمون شركاء في ثلاث،في الماء، والكلإ، والنار

“Мусулмонлар уч нарсада шерикдирлар: сув, ўт-ўлан ва оловда”

Ўзбекистон

Майдони: 447 400 км².

Аҳолиси: 32 653 900 киши (2018й 1 январ ҳолатига, 93% мусулмонлар).

ЯИМ (Ялпи Ички Маҳсулот): 65.4 млрд долларни ташкил қилган (2017й).

Бу мақоламизда Ўрта Осиёнинг марказидан ўрин олган исломий юрт – Ўзбекистон ҳақида сўз юритамиз. Бу юрт географик жиҳатдан стратегик аҳамиятга эга бўлиши билан биргаликда қазилма бойликларга жуда бойлиги ва ўта юқори иқтисодий имкониятларга эга эканлиги билан ажралиб туради. Жумладан, расмий маълумотларга кўра, 2017 йилнинг 1 январ ҳолатига Ўзбекистонда жами 1931 та конда 100 дан ортиқ турдаги қазилма бойликлар қазиб олинмоқда. Умуман олганда, Ўрта Осиё давлатлари бирлашиб, мавжуд бойликлари ва иқтисодий имкониятлари тўғри йўналишга солинадиган бўлса, ҳар қандай ривожланган давлат билан бемалол рақобатлаша оладиган йирик давлатга айланади. Лекин бу бирлашиш Ислом асосида бўлиши керак албатта. Яқин келажакда бу иш амалга ошади ва бу бирлашиш Халифалик таркибига қўшилиш билан ниҳоясига етади ин ша Аллоҳ. Биргина Ўзбекистондаги бойликни ўзини кўриб чиқадиган бўлсак юқоридаги фикримиз янада қувватланади. Эътиборингизга шу ҳақидаги баъзи маълумотларни ҳавола қиламиз.

Жами олтин захираси: маълумот йўқ.

Қуйида бу юртда маълум йилларда қазиб олинган баъзи табиий бойликларини келтирамиз:

Табиий газ: 58 млрд м³ (2016й, дунё бўйича 15-ўрин). Табиий газ захираси 1.6 трлн м³  (дунё бўйича табиий газ захираларининг 1.1 фоизи) ни ташкил қилади.

Олтин: 100 тонна (2016й, дунё бўйича 10-ўрин). Қазиб олинмаган олтин захираси 2070 тонна (дунё бўйича олтин захираларининг 3.4 фоизи) ни ташкил қилади.

Уран: 2400 тонна (2014й, дунё бўйича 7-ўрин). Уран захираси 131.1 минг тонна (дунё бўйича уран захираларининг 2 фоизи) ни ташкил қилади.

Кўмир: 4 млн тонна (2016й). Кўмир захираси 4 млрд тоннани ташкил қилади.

Мис: 100 минг тонна (2014й). Мис захираси 12 млн тонна (дунё бўйича мис захираларининг 2.2 фоизи) ни ташкил қилади.

Молибден: 450 тонна (2016й). Молибден захираси 203 минг тонна (дунё бўйича молибден захираларининг 1.8 фоизи) ни ташкил қилади.

Сера: 540 минг тонна.

Шунингдек, баъзи қазилма бойликларининг тасдиқланган захиралари қуйидагича кўриниш олган:

вольфрам – 32 минг тонна (дунё бўйича вольфрам захираларининг 1.3 фоизига тенг);

калий тузлари – 45 млн тонна;

флюорит (рангсиз, шунингдек бинафша ранг, пушти ранг кристаллар ҳосил қиладиган минерал, металлургия, химия саноати, оптика ва бошқаларда қўлланади) – 800 минг тонна;

қўрғошин – 1.9 млн тонна (дунё бўйича қўрғошин захираларининг 1.7 фоизига тенг);

кумуш – 10 минг тонна (дунё бўйича кумуш захираларининг 1.5 фоизига тенг);

фосфоритлар – 57.7 млн тонна (дунё бўйича фосфорит захираларининг 0.8 фоизига тенг);

рух – 4.7 млн тонна (дунё бўйича рух захираларининг 1.9 фоизига тенг).

Энди бу юртда маълум йилларда ишлаб чиқарилган баъзи маҳсулотлар ҳақидаги маълумотлар билан таништирамиз:

Автомобиль: 140 минг дона (2017й, дунё бўйича 36-ўрин).

Электр-энергияси: 59 ТВт/соат (2016й).

Пўлат: 650 минг тонна (2016й).

Аммиак: 1.2 млн тонна (2016й).

Цемент: 7.4 млн тонна (2014й).

Пахта ёғи: 230 минг тонна (2014й, дунё бўйича 6-ўрин).

Қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари (2016й):

Жами дон ва дуккакли экинлар: 7.9 млн тонна.

Шу жумладан буғдой: 6.9 млн тонна.

Сабзавотлар: 12.5 млн тонна.

Пахта: 3.4 млн тонна.

Шу жумладан пахта толаси: 1.1 млн тонна (2014й, дунё бўйича 6-ўрин).

Йирик шохли қорамол: 11.6 млн бош.

Туя: 18.8 минг бош.

От: 217 минг бош.

Қўй: 15.7 млн бош.

Барча турдаги уй қушлари: 61.3 млн бош.

Эслатма: юқорида келтирилган маълумотлар расмий статистикада эълон қилинган маълумотлардир. Бу маълумотларни излашда уларнинг мумкин қадар энг янгилари эканлигига алоҳида эътибор қаратилди.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух

07.06.2018й.