Пора ҳаромдир

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Бугун одамларнинг тушунчасида муаммони ҳал қилишда моддий жиҳатдан таъминланганлик асосий ўрин тутади. Чунки уларнинг онгида ҳар бир ишни бажаришда иш бажарувчининг “хизмати”ни бериш оддий ҳолга айланган. Қайси соҳага тааллуқли муаммо бўлмасин, соҳадаги раҳбарлар билан муомалада пора муҳим ўринга қўйилади ва муаммонинг оғир енгиллигига қараб пора миқдори ҳам фарқ қилади. Натижада одамлар бир ишни режалаштиришдан аввал бу иш учун кимга, қанча миқдорда пора берилиши кераклигига эътибор қаратадиган ва худди бу мажбурийдек чора-тадбирини шунга қараб режалаштирадиган бўлиб қолдилар. Ҳаттоки бу ишда тажриба орттирганлар одамлар учун маслаҳатгўйга айланиб, пора олди-бердисида воситачилик қилиш ортидан катта манфаатни қўлга киритмоқдалар.

Бу иллат халқимиз ҳаётига капитализмнинг динни ҳаётдан ажратишга асосланган ботил ақидасининг бузуқ тушунчалари  кириб келиши ортидан янада авж олиб, барча соҳани қамради. У ҳаётимизга чуқур илдиз отиб боргани сари жамиятдаги инсонларни ўзаро алоқаларида фақатгина моддий манфаатга интиладиган, бу йўлда ҳеч қандай чегара-ҳадни ҳис қилмайдиган даражада тубанлаштирмоқда. Таназзул шу даражада шиддатли тус олдики, инсонлар манфаат талашишда тобора ўрмон қонунлари билан яшайдиган ҳайвонлар даражасига тушиб бормоқда. Бу сўзимиз муболаға эмас. Чунки инсон ҳаётини сақлаб қолиш бурчи бўлган шифокорнинг “хизмати” берилмаса беморни яқинига келмайди, судьялар учун адолатли ҳукм чиқаришнинг ўз “нархи” бор, нуфузли олий таълим даргоҳининг “нуфузи” пора миқдорини белгилашдаги асосий омил бўлса, ишга киришнинг “нархи” ойлик иш ҳақининг миқдорига қараб белгиланади. Бундай мисолларни ҳаётимизнинг барча соҳаларидан келтиришимиз мумкин. Аммо мақсадимиз шундоқ ҳам урфга айланган нарсаларни яна бир бора  эслатиш эмас, балки бунинг оқибатларидан огоҳлантириш ва нажот йўлини кўрсатишдир. Чунки бу муаммо бугунги кунда ўз “нархи”га эга бўлган жазо-уқубат чоралари билан ҳал бўлмайди.

Муаммонинг ечими инсонларда бу ишдан ўз ихтиёрлари билан воз кечишга ундовчи тўғри тушунчаларни шаклланиши билангина ҳал бўлади. Бу эса, фақатгина Исломни ҳаётимизга қайтариш билан  амалга ошади. Чунки Ислом ақидасини англаб, унинг ечимларини ҳаётимизга татбиқ қилиш билан бошқа ботил ақидаларнинг тушунчаларидан қутуламиз ва ҳар бир ишни амалга оширишдан аввал Аллоҳга “бу ишимдан рози бўладими ёки ғазабланадими” деб фикрлаш орқали боғланамиз. Шундагина Аллоҳнинг лаънатига дучор қилгувчи арзимас дунё матосини қўлга киритишдан воз кечамиз. Шундагина инсонларнинг ўзаро алоқаларидаги ўлчов фойда-зарардан ҳалол-ҳаромга ўзгаради ва ўз-ўзидан пора каби иллатларга ўрин қолмайди. Чунки поранинг ҳаромлиги очиқ нусуслар билан ворид бўлган.

Аҳмад, Абу Довуд, Термизий, Ибн Можа Абдуллоҳ ибн Амрдан ушбу ҳадисни ривоят қилдилар: Росулуллоҳ с.а.в. дедилар:

لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الرَّاشِي وَالْمُرْتَشِي 

“Пора берувчига ва пора олувчига Аллоҳнинг лаънати бўлсин”. Аҳмад Савбондан шундай деганини ривоят қилди:

لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ A الرَّاشِيَ وَالْمُرْتَشِيَ وَالرَّائِشَ يَعْنِي الَّذِي يَمْشِي بَيْنَهُمَا

“Росулуллоҳ с.а.в. пора берувчини ва пора олувчини ҳамда икковининг ўртасида воситачилик қилган кимсани лаънатладилар”. 

Аҳмад Абу Ҳурайрадан Росулуллоҳ с.а.в.нинг:

لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الرَّاشِي وَالْمُرْتَشِي فِي الْحُكْمِ

“Ҳукмда пора берувчига ва пора олувчига Аллоҳнинг лаънати бўлсин” деганларини ривоят қилди.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Салоҳиддин

24.11.2019й