Ўзбекистон ҳукумати Ўзбекистондаги умматни яхши кўрадими?
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Ўзбекистон ҳукумати Ўзбекистондаги умматни яхши кўрадими?
Шу юртнинг хар бир фуқароси сифатида мактабда таълим олдик ва мактабни тугатгач хатто баъзиларимиз харбий хизматни ўтадик ёки ўтамадик, баъзиларимиз Олий ўқув юртига имтихон топшириб талабаликка қабул қилиндик. Буларни нима учун айтябман, сабаби юқоридаги ишлар бўйича давлат хужжатларига эга бўлган кишини одатда анчайин хаётий тажрибаларни эгаллаган ва инсонларга яшаш тарзи хақида маслаҳатлар бериб ўзига эргаштира оладиган деб биламиз. Аслидачи? Азиз устозларим бизларнинг сўзларимиздан хафа бўлмай тўғри қабул қиласизлар деган умиддамиз. Мактабдаги ўрта таълимни тугатганлик тўғрисидаги, харбий билимларни эгаллаганлик хақидаги ва маълум бир мутахасисликка эгалик борасидаги давлат берган хужжатларга эришдик, лекин биз учун энг керакли бўлган:
Бу дунёга нима учун келганимизни, хаётда қандай яшасак қалбларимиз хотиржам бўлиб яшашимизни, яхшилик ила ёмонликни, хақиқат билан нохақликни, зулм ва адолатни қандай ажратишимизни, бажаришимиз шарт бўлган амаллар ва қайтарилган амалларни англай олишимиз учун амаллар ўлчовини, яна энг муҳимларидан бири бўлган дўст ва душманларимиз кимлардан иборатлиги ва уларни қандай таниб олишимизни… ўрганолмадик, буларни нима учун ўрганолмадик?
Балки сизларга устозларимизга нисбатан қилаётган бу таъналаримиз нотабиий кўриниши мумкин, лекин аҳамият беринг, буларни билмаган инсон бу хаётда яшаб кетиши учун етарли билимга эга бўлган инсон деб эътибор қилинадими? Мисол учун хаётни жанг майдони деб биладиган бўлсак, юқоридагилар биз учун қурол вазифасини бажармайдими? Юқоридаги каби саволларга жавоб топа олмайдиган инсон жанг майдонига қуролсиз кириши билан баробар бўлиб қолмаяптими? Хаёт деган жанг майдонига аскарларни қуролсиз чиқариш мағлуб бўлишдан ташқари кечириб бўлмас жиноят хисобланмайдими? Аслида айб устозларда ҳам эмас.
Ўзбекистонда таълим сиёсатига худди муаммосиз, барча ишлари жойида бўлган сохалар каби эътибор қилинади. Хатто таърифларга қараганда ўзбекистондаги таълим даражаси юксак поғоналарга кўтарилиб, “чўққиларни махф” этаётганлиги айтилади. Савол туғилади, юқоридаги таърифларни бераётганлар қандай меъёрларга асосан бундай бахоларни беришади?
Таълим соҳасининг асл вазифаси жамиятга, мустақил фикрларига эга бўлган уйғоқ инсонларни етказиб беришдан иборат эмасми? Яъни таълим дастуридаги белгиланган билимга эга бўлган шахсларнинг (маълум маънода имконияти чекланганлардан ташқари) хар бири мустақил равишда жамиятдаги ўз ўрнига эга бўла олиши ва хаётдаги муаммоларга ўзи ечим топа олиши керак бўлади. Булар учун эса, инсонлардан биз айтиб ўтгандек билиши шарт бўлган дунё хаёти хақидаги билимларга эга бўлишларини талаб қилади. Агар бизнинг жамиятимиздаги инсонлар бу билимларга эга бўлишса, давлатимизнинг юксаклик сари тўғри қадам қўйишига сабаб бўлмайдими?
Хар бир давлат ҳукумати шу давлатнинг юксаклик сари қадам қўйишини, жамиятидаги инсонлар тўғри фикрларга эга бўлишини хоҳлайди. Агар ҳукумат вакиллари бундан бошқа нарсаларни хоҳлашса, яъни юксакликни хоҳлашмаса ва жамиятдаги инсонларнинг дунё хақидаги фикрлари тўғри бўлишини хоҳлашмаса у ҳукумат вакиллари тубан инсонлар ёки шу давлат уммати учун хоин хисобланишади.
Демак, давлатларнинг тўғри юксалиши учун шу жамиятдаги инсонлар дунё хаёти тўғрисида тўғри фикрларга эга бўлишлари керак. Яъни оддийгина қилиб айтганда, бу дегани, юқоридаги бизларни ўйлантирган, ўргана олмаганларимизга жавоб бера олишлари лозимдир. Эътибор берсангиз бу нарсалар инсонлар учун жуда зарур эканлигини, бу билимларга эга бўлганлар яшаш жараёнида дуч келган муаммоларга осонликча ечим топа олишларини англаб етасиз. Чунки бу билимларга эга бўлиш натижасида инсонлар дунё хаёти нима? – деган саволга шундай жавоб топадики, дунё хаётини тиниқ тасаввур қилиб оласиз.
Бунга мисол қилиб айтадиган бўлсак: акангиз билан хар хил мевали нок, олма, ўрик, шафтоли дарахтлари ўсган боғга бордингиз, мевалар кўзингизни ўйнатадиган, жуда чиройли бўлиб пишган. Уларнинг кўринишидан жуда маззали эканлигини билиш қийин эмас. Ва яна бу боғда сиз ўзингизнинг яқин инсонларингизни учратдингиз. Энди сизни ўйлантираётган нарса, бу боғ кимники? Боғдаги мевалардан узиб олиб еса бўладими? Бу ерда менинг яқинларим нима қилишяпти? шу каби саволларга жавобнинг сизда йўқлигидир. Шу вақт акангиз бу боғ амакингизнинг боғи эканлигини айтди.
Аҳамият беринг, шу гап билан сиз барча саволларингизга жавоб топишингиз мумкин. Лекин сизнинг барча саволларингизга жавоб бера оладиган ўша гап гапирилмаса-чи?! Сиз у ерда нима қилишингизни била олмай, акангиз сизни қаерга бошласа ўша ерга бориб, нима қилишни буюрса шу ишни қилиб, акангизга етакланиб юраверасиз. Сизнинг саволларингизга жавоб бера олган ўша гапдан кейин ўзингиз эркин, бемалол ҳаракатланланишни бошладингиз. Бу дегани, ўзингизнинг қарорингиз билан хоҳишингизга мувофиқ ҳаракат қилябсиз деганидир. Яъни оддий қилиб айтганда энди нималарни қила оласизу, нималарни қила олмайсиз? Мана шу саволларга жавоб топдингиз.
Юқоридаги дунё хаёти хақидаги билимларга эга бўлмаганлигимиз, бизларни кимларгадир эргашиб юрадиган, ўз яшаш тарзимизни кимларнингдир фикри асосида режалаштирадиган қилиб қўйди. Бизларни бировларга етакланмайдиган ва юксаклик сари қадам ташлашимизга сабаб бўладиган билимларга эга бўлишимиз учун таълим дастурлари ишлаб чиқиб, назорат қиладиган ҳукуматимиз, бизларни қандай инсон қилиб тарбиялаш учун харакат қиляпти? Хатто ўз яшаш тарзимизни ҳам режалаштира олмай, бошқаларга эргашадиган қилибми? Ёки мустақил фикрларга эга бўладиган, яшаш тарзимизни ўзимиз бошқара оладиган қилибми?
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Абдуллоҳ
06.12.2014й.
