Ватанпарварликка даъват мусулмонга хосми?
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Ватанпарварликка даъват мусулмонга хосми?
Ўзбекистон жомеъ масжидларида, яҳудий Каримовнинг куфрий тузуми белгилаб берган, 14 – январ ватан химоячилари куни олдидан, бу жирканч байрамни ўзига ҳалол қилган Ўзбекистон диний идораси муфтиёти томонидан тузиб берилган, ватанпарварлик мавзусидаги маъвизалар янгради.
Маъвизаларда халқни ватанпарварликка, бу билан “гуллаб – яшнаб” бораётган Ўзбекистонни “ривожланишига” хисса қўшиш кераклигига, ватанни химоя қилиш зарурлигига тарғиб қилинган ва бир неча оят ва хадислардан фойдаланилган. Бу қайсидир маънода ўринлидир, лекин бу ерда энг катта савол бу оят ва хадисларни нозил бўлишида ёки Пайғамбар алайҳиссалом айтаётганларида, бизнинг Ўзбекистон каби, халқининг ахолисининг хар қандай фикрини сунъий равишда тўсиб, куфрий қонунларни жорий қилиб, табиий бойликларни хоҳлаганча талон – тарож қилиб, халқни бошқа юртларда кофирлар қўлида хор – зор бўлиб мардикорликда юришига олиб бораётган жирканч, хоин бошлиқлар қурган ватанларни айтганмикан?!
Шу ўринда ватанпарваликни асосий мақсад қилиб, халқни юқори тарққиётга олиб бориш имкони борми? Шу тўғрида бироз фикр юритиб кўрдик.
Фикр саёзлашиб боргани сари одамлар ўртасида ватан робитаси пайдо бўла бошлайди. Бунинг боиси шундаки, одамлар бир жойда яшаб, у ерга мустаҳкам ўрнашиб қолгач, бақо ғаризаси (яшаш учун курашиш туйғуси) ўзини мудофаа қилишга ва, ўз навбатида, яшаб турган шаҳарни ҳам, оёқлари остидаги ерни ҳам ҳимоя қилишга ундайди. Мана шундан ватандошлик робитаси (алоқаси) пайдо бўлади. Бу энг кучсиз ва тубан робита(алоқа)дир. Ватандошлик робитаси инсонда мавжуд бўлгани каби, ҳайвон ва паррандаларда ҳам мавжуддир. У доимо ҳиссиёт кўринишида бўлади. Бу ватандошлик робитаси ватанга бегоналар ҳужум қилиб, ёки уни истило қилиб, босиб олиш йўли билан тажовуз қилган ҳолатда зарур бўлиб қолади. Аммо ватан тажовуздан холи бўлиб турган тинч ҳолатда эса ўз таъсирини йўқотади. Ажнабийлар ватандан даф қилинса ёки сиқиб чиқарилса, ватандошлик робитасининг вазифаси ниҳоясига етади. Шунинг учун ҳам у тубан робитадир.
Шунга кўра, ватандошлик робитаси нотўғри эканлигининг учта сабаби бор: биринчидан, ватандошлик робитаси тубан робита бўлиб, уйғониш йўлига қадам қўйган чоғда инсонларни бир-бирига боғлаб туришда ҳеч қандай фойда бермайди; иккинчидан, бу робита ҳиссиётга тааллуқли бўлиб, ўз жонини ҳимоя қилиш йўлида яшаш учун курашиш туйғусидан келиб чиқади. Ҳиссиётга тааллуқли робитани доимо ўзгартириб, алмаштириб юбориш мумкин, шунинг учун ҳам у инсонларни доимий бир-бирига боғлаб туриш учун ярамайди; учинчидан, ватандошлик робитаси мудофааланиш ҳолатидагина вужудга келадиган муваққат алоқа воситасидир, аммо инсон ҳаётининг аслий ҳолати бўлган тинчлик ва барқарорлик ҳолатларида эса унга зарурат йўқ. Шунинг учун ҳам бундай робита инсон фарзандларини ўзаро боғлайдиган робита бўлишга ярамайди.
Яъни бир ўзбекистонлик бошқа ўзбекистонликни айнан ватандош бўлганлиги учун доимо бир – бирлари билан узвий алоқада бўлиб тура олмайдилар. Бундан келиб чиқиб, миллат яшаётган ҳаёт тарзини ривожлантириш, инсонга хос бўлган ҳаёт бўйича яшаш учун уйғонишни олдига мақсад қилса, харакат қилса, бу робита, яъни ватанпарварлик робитаси инсонларни бир фикрга, бир мақсадга жамлаш учун ярамайди. Бундай робита фақатгина ақидага асосланган, исломий робита бўлсагина инсонларни ҳақиқий бахтли тараққиётга етаклайди. Ватанпарварлик робитасини асос қилиб олиб ва бу асосда тараққийлашиб кетган бирор бир давлатни тарихдан келтира оламизми? Албатта йўқ, чунки ватанпарварлик, миллатчилик ва шунга ўхшаш фикр ва тушунчалар Ғарб мустамлакачиларнинг лойихалари бўлиб ва ушбу лойиха туфайли исломий юртлар аввалда бир бутун Халифалик давлати таркибида бўлган, сўнгра эса ушбу бузғунчи ватанпарварлик ва миллатчилик каби фикрлар орқали парчаланиб кетиб, хозирда бир неча давлатчалар бўлиб, Ғарбнинг хом-ашё базасига айланганини шохиди бўлиб турибмиз.
Бу билан биз айтмоқчи бўлган нарса, мусулмонлар ватанпарварликни Исломий давлатга нисбатан қилишлари, шу холатда хам ватандошлик юзасидан эмас, Аллоҳнинг жорий қилган давлатини химоя қилиш мен учун фарз, деган тушунчадан келиб чиқиб ватанга муносабат билдиришлари керак.
Ўзбекистон Ҳизб ут-Таҳрирининг медиа офиси Муслим
12.01.2014й.
