Янги ўқув йили – яна рўмол муаммосими?

بسم الله الرحمن الرحيم

Бу йилги ўқув йили бошланишига ҳам саноқли кунлар қолмоқда. Олий ва ўрта таълим масканларида таҳсил оладиган талаба ва ўқувчиларнинг тайёргарлиги айни қизғин паллага чиққан пайт. Бу ҳолатни бошидан ўтказмаган инсон бўлмаса керак. Бироқ яқинлашиб келаётган ўқув йилини қалбларида маҳзунлик билан кутаётган ота-оналар ва ўқувчи қизлар ҳам бор. Ушбу ёқимсиз ҳис ва ҳадик муслима ўқувчи қизларнинг шаръий либосига қарши ўзбек ҳукуматида томир отган тоқатсизликка боғлиқдир. Ўзбекистонда деярли ҳар бир ўқув йили шаръий ўранган ўқувчи ва талаба қизларга нисбатан тазйиқларсиз ўтмаяпти. Шаръий деяётганимизнинг боиси, ҳукумат умумий маънода рўмолга қарши эмас, фақат рўмол бошнинг орқа томонидан ўралиши керак, деган нарса катта норозиликларга сабаб бўлмоқда. Бахтиёр Саидовга (Халқ таълими вазири бўлиб турган даври) кўра, миллий қадриятлардан келиб чиқиб, ўқувчи-қизларнинг мактабга очиқ рангдаги миллий рўмолни бошнинг орқа томонидан ўраган ҳолда келиши ман этилмайди (kun.uz 27.07.2022й). Ўзбек ҳукуматининг мана шундай ёндашуви сабабли, ўранган талаба-ўқувчи қизларга нисбатан тазйиқлар ошкора ва бемалол давом этиб келмоқда. Ўтиб кетган 2022-2023 ўқув йиллари ҳам бундай тазйиқларга бой бўлди. Рўмол сабаб дарсга киритмаслик ҳолатларидан ташқари, бу йил ҳатто рўмол учун калтакланганлик ҳолатлари ҳам учради. Шунинг учун – юқорида айтганимиздек – бу йилги ўқув йилини хавотир билан қарши олаётганлар ҳам йўқ эмас. Бундан ташқари, ҳозирги ўзбек ҳукумати олдинги золим Каримов даври “ахлат тузум”ида ҳам кузатилмаган жирканч ҳийлага қўл урди. Эркакларга аёллар ҳижобини кийғазиб, жамоатчиликда шаръий либосга, яъни ҳижобга нисбатан салбий фикрни пайдо қилишга уриниш бўлди. Бироқ Аллоҳга шукрлар бўлсинки, диёримиз мусулмонлари бу ишнинг ортида ҳукуматнинг ўзи турганлигини билишди ва ҳийладан кўзланган мақсад рўёбга чиқмади…

Албатта, имом Бухорий, имом Термизийдек етук муҳаддис олимлар етишиб чиққан юртда ҳижоб – авратни ёпиш каби Аллоҳнинг ҳукмини бажараман, деган ёш муслималарнинг рўмолига осилиб, оёқости қилиниши ўта ачинарли ҳолат. Бўлиб ҳам Аллоҳнинг буйруғини бундай назарписанд қилмаслик айнан ўзларини мусулмон ҳисоблаган ўзбек ҳукумати томонидан амалга оширилаётгани янада аянчлидир. Энди ҳукуматнинг бундай разил ишларига нафақат кўз юмаётган, балки уни хаспўшлаётган шаръий илмлардан хабари бор муфтий ва имомлар ёки диний блогерлар ҳақида нима ҳам дейишимиз мумкин?! Диққат билан кузатаётган ҳар қандай холис одам, улар айниқса сиёсий Исломга қарши кураш борасида ҳукуматнинг қарорларини ҳимоя қилишда жуда ҳам фаол бўлаётганларини пайқаши қийин эмас. Ҳолбуки, булар рўмол Аллоҳнинг қатъий ҳукми эканлигини, унга қарши чиқиш, тўсқинлик қилиш оғир гуноҳлигини жуда яхши билишади. Наҳотки, улар Пайғамбаримиз ﷺнинг:

«مَنْ كَتَمَ عِلْماً أَلْجَمَهُ اللهُ بِلِجِامٍ مِنْ نَارٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ»

“Ким бир илмни яширса (ҳақни бекитса) Аллоҳ қиёмат куни уни дўзах олови билан юганлайди”, – деган ҳадисларини ўйлаб кўрмасалар?!

Бу имомларга бирдан-бир насиҳатимиз Ислом тарихида ҳокимларга ҳақиқатни қўрқмай айтувчи илм эгаларидан бўлишсин. Мана шунда улар Расулуллоҳ ﷺга ҳақиқий меросхўр бўладилар. Шу ўринда Ислом уламоларидан бири Изз ибн Абдуссалом ад-Димашқий ҳаётидан бир лавҳани ибрат сифатида келтириб ўтамиз. У киши ўша вақтда Уммавийлар Жоме масжиди хатиби эдилар. Ўша даврда шаҳар ҳокими Солиҳ Исмоил Нажмиддин Айюбийга қарши салибчилар билан сулҳ тузади ва уларга Дамашқ бозорларига кириб, бемалол савдо-сотиқ қилишларига рухсат беради. Албатта, бунинг учун катта уламоларнинг фатвосини ҳам олиши керак эди. Шунда Изз ибн Абдуссалом жума куни масжид минбарига чиқади ва босқинчи салибчиларнинг Дамашққа кириб юришлари ҳам, мусулмонлар улар билан савдо-сотиқ қилишлари ҳам мутлақо жоиз эмаслигига, яъни ҳаромлигига фатво беради. Хутба охирида эса Солиҳ Исмоил ҳаққига дуо ҳам қилмайди (ўша вақт одати бўйича хутба охирида ҳокимлар ҳаққига алоҳида дуо қилиш бор эди). Ва аксинча, хутба сўнггида ўзининг то Қиёматгача барча озод хатиблар учун ҳақ шиори ўлароқ янграб келадиган ушбу машҳур дуосини қиладилар: “Аллоҳим, бу умматни Ўзинг рушд-ҳидоят йўлига бошла, токи унда ҳамиша тоатинг аҳллари азиз, маъсиятинг эгалари хор бўлсин, маъруфга буюриш ва мункардан қайтариш устувор бўлсин…” Бу дуо Солиҳ Исмоилга гўё заҳарли ўқдек тегиб кетади ва вазирига нима қилиш кераклиги борасида маслаҳат солади. Вазир унчалик яхши инсон бўлмагани сабабли Хатиб ад-Димашқийни хатиблик, муфтийликдан олиб, зиндонбанд қилишга маслаҳат беради ва шундай ҳам қилинади. Солиҳ Исмоил турли йўллар билан Хатиб ад-Димашқийни ўзига оғдирмоқчи бўлади ва бу уринишларнинг бирортаси фойда бермайди. Шунда у ахийри “халойиқ олдида бир бора қўлимни ўпсангиз бўлди, сизни озод қиламан, хатибликка, мансабингизга қайта тиклайман” деб зиндонга одам жўнатади. Ҳалиги юборилган одамга Изз ибн Абдуссалом: “Эй мискин, унинг қўлини ўпиш у ёқда турсин, ҳатто у менинг қўлимни ўпишига ҳам рози эмасман. Сенларни гирифтор қилган балодан мени омонда, офиятда сақлаган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин, сенлар водийнинг бир томонида, мен эса мутлақо бошқа томонида эканимни агар билганларингда эди…”, – дейдилар ҳамда токи Мисрга чиқариб юборилмагунларича зиндонда қолиб кетадилар (Сияру аъламиннубала китобидан). Мана, аввалги имом-хатиблар ўз иймони, обрўси ва Аллоҳнинг динини қандай ҳимоя қилганлар ҳамда ҳар қандай маломатчи ёки золимнинг қаршилигига эътибор ҳам қилмаганлар. Албатта, бунда ақл ва иймон эгалари учун жуда гўзал ибрат-намуна бордир.

Энди мавзуимизнинг асосий мазмуни рўмол масаласига келсак, шариатимизда балоғатга етган ҳар бир қиз бола ва аёл киши авратини, яъни икки кафти, қадами ва юзидан бошқа баданининг барча аъзоларини ёпиб юриши фарз қилинган. Агар кимда-ким ушбу фарзни инкор қилмаган ҳолида бажармай юрса, фарзни тарк қилган бўлиб, гуноҳкор саналади ва жазосини олади. Мабодо фарзлигини инкор қилса, Аллоҳ асрасин, диндан чиқиб қолиши хавфи бор. Аллоҳ таоло айтади:

 وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُيُوبِهِنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُوْلِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاء وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ۝

– “Мўминаларга айт: “Кўзларини тийсинлар, фаржларини сақласинлар ва зийнатларини кўрсатмасинлар, зоҳир бўлгани мустасно. Рўмолларини кўксиларига тўсиб юрсинлар. Эрларидан, ё оталаридан, ё эрларининг оталаридан, ё ўғилларидан, ё эрларининг ўғилларидан, ё ака-укаларидан, ё ака-укаларининг ўғилларидан, ё опа-сингилларининг ўғилларидан, ё аёлларидан, ё ўз қўлларида мулк бўлганлардан, ё (аёлларга) беҳожат эркак хизматчилардан, ё аёллар авратининг фарқига бормайдиган ёш болалардан бошқаларга зийнатларини кўрсатмасинлар. Махфий зийнатларини билдириш учун оёқларини (ерга) урмасинлар. Барчангиз Аллоҳга тавба қилинг, эй мўминлар! Шоядки, зафар топсангизлар”.                                                                      (Нур:31)

Ушбу оятдаги “…Рўмолларини кўксиларига тўсиб юрсинлар” деганда бошларига ўраган рўмоллари фақат сочларини эмас, балки томоқлари, кўксилари ва кўкракларини ҳам тўсиб турсин. Токи, уларнинг жамоли бегона кўзларга мўлжал бўлмасин, турли фитналар келтириб чиқармасин, деган буйруқ бор. Аллоҳ таолонинг ушбу ояти рўмол ўрашнинг фарзлигига очиқ далилдир. Бизнинг опа-сингилларимиз ҳам ушбу оятга мувофиқ рўмолларини ўрамоқдалар. Демократиядаги шахсий эркинлигининг бунга ҳеч қандай даҳли йўқ. Ҳар қандай ҳақоратларга қарамай, эътиқодларида маҳкам турган опа-сингилларимиз ҳақида Оиша онамизнинг биринчи муҳожир аёлларга айтган сўзларини айтамиз. Яъни Имом Бухорий қилган ривоятда Оиша онамиз қуйидагиларни айтадилар: “Биринчи муҳожир аёлларга Аллоҳнинг раҳмати бўлсин. Аллоҳ “Рўмолларини кўксиларига тўсиб юрсинлар” оятини нозил қилиши билан, дарҳол жилбоб – тўнларини йиртиб, рўмол қилиб ўрадилар”.

Мусулмонларнинг ўз динларига бемалол амал қилолмай ҳаёт кечиришлари бугун пайдо бўлиб қолган муаммо эмас. Бу муаммо Ислом давлати қулатилган вақтдан бошлаб пайдо бўлган, десак тўғри бўлади. Чунки ушбу давлатнинг қулатилиши оқибатида Исломни мабда сифатида татбиқ қилиш ҳам тўхтатилди. Мусулмонларга демократик куфр тузумлари татбиқ қилина бошлади ва ҳозиргача татбиқ қилиб келинмоқда. Мусулмонларнинг бошига ёғилаётган бугунги зулмларнинг асл илдизи ҳам ана шу илмоний дунёвийлик тузумидир. Бу тузумга кўра, аёлларга роҳат берувчи, ҳузур баҳш этувчи бир мато сифатида қаралади. Бундай бузуқ тушунча ва қарашларга ботган жамиятларда аёлларнинг ўз авратларини ёпиб юришлари кўп ҳам хуш кўрилмайди. Шунинг учун ҳам ўранган аёлларга салбий кўз қараш билан ёндашадилар, очиқ-сочиқ юрганларини эса олқишлайдилар. Бу бузуқ кўз қарашни йўқотишнинг бирдан-бир йўли – жирканч демократик тузумни инсонлар ҳаётидан улоқтириб ташлаб, ўрнига Исломни мабда сифатида қайтаришдир. Мана шундагина жамиятимизда аёллар аввало она ва авайлаб асралиши лозим бўлган ор-номус сифатида – худди яқин тарихимиздагидек – эъзоз топадилар, ҳақиқий бахтни туядилар, иншаАллоҳ.

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Салоҳиддин

21.08.2024й