Жамиятимиздаги мусулмон уммати
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Жамиятимиздаги мусулмон уммати
Жамиятимиздаги мусулмон умматининг бугунги ҳолати борасида сизлар билан фикрларимизни ўртоқлашар эканмиз, Ўзбекистондаги мусулмон уммати вакилларининг жамиятда ўзаро муносабатлари тўғрисида қандай фикрдамиз? Бу саволга жавобларимиз бугунги мавзуда мақола ёзишимизга сабаб бўлди.
Жамиятимиздаги мусулмонларга эътибор қаратсак, бу умматнинг асосан икки гуруҳга бўлиниб қолганлигини кўрамиз. Афсуски аслида бу масала бутун дунёдаги мусулмон умматининг муаммосига айланди ва бизнинг жамиятда ҳам бу ҳолат очиқ кўриниб қолди. Хўш, булар қандай гуруҳлар? Аввало мана шу саволга ўз фикрларимизни билдирсакда, сўнгра давом этсак.
Бу гуруҳларнинг биринчиси – бугунги кундаги ҳукуматнинг ишларини тўғри деб биладиган ва Ислом дини айнан мана шундай бўлиши керак деб тушунадиганлар тоифасидир.
Иккинчи гуруҳ – мусулмон хар қандай ҳолатда фақат Ислом шариати билан яшаши керак деб биладиганлардир.
Аввало биринчи гуруҳ тўғрисида гапирсак. Бу гуруҳ асосан ҳукумат иқтидоридаги имомлардан ташкил топган бўлиб, уларнинг илғор етакчиларини уммат “Сарой уламолари” деган ном билан танийди. Булар умматни бошқаришда ҳукуматга асосий ёрдамчи хисобланишади. Бу табақа ўрта асрлардаги Европа императорларига оддий халқни бўйсундиришда ёрдам бериб, динни ҳукуматнинг бошқарувидаги асосий воситасига айлантирган, ўша давр рухонийларига ўҳшайди, албатта маъжозий маънода.
Мисол қилиб, ободонлаштириш ишларига ва пахта далаларига халқни сафарбар қилишда, ҳамда хар доим “Тинчлик буюк неъмат” дея умматни тинч ушлаб туришда ва бошқа масалаларда ҳукуматга ёрдам қилишларини келтириш мумкин.
Иккинчи гуруҳ тўғрисида гапирар эканмиз, сизга айтишимиз мумкинки бу гуруҳ вакилларининг катта қисми ҳукумат қамоқларида, муҳожиротда хисобланади. Жамият ичидагилари эса асосан сунъий шакллантирилган ҳукуматдан қўрқув таъсирида. Шунинг учун булар жамиятдаги ҳолатнинг бузуқлигини ҳис қила олишсада кўп ҳолларда фикрларини ташқарига чиқаришни исташмайди.
Жамиятдаги умматнинг бу икки гуруҳи ўртасидаги муносабатларга келсак ҳукумат тарафдорлари, яъни биринчи гуруҳ томонидан очиқчасига душманлик муносабати билдирилади. Чунки умматни етаклашда улар хар доим етакчи бўлишни ва бу етакчиликни қўлдан бой бериб қўймасликни исташади. Аслида ҳукуматнинг улардан талаби ҳам айнан мана шудир. Улар асосан ҳукуматнинг босими натижасида ўзларини хар жойда ҳам ошкор қила олмайдиган иккинчи гуруҳ вакилларини адашганликда, бузғунчиликда, тинчликни кўра олмасликда айблашади. Аслида воқеликка аҳамият берилса Ислом шариатига тўғри амал қилинмаётгани уларнинг гуруҳи вакиллари ҳаракатида намоён бўлади. Бунга оддий ва жиддий мисол, биринчи гуруҳ вакиллари “дин ҳукумат сиёсатига бўйсуниши керак” деган тушунча билан ҳаракат қиладилар, ёки “демократик қонунлар Ислом шариатига зид эмас” деб биладилар. Худдики Илоҳий бўлган Ислом тузуми билан инсоннинг ақлидан келиб чиққан ботил тузумни ажрата олишмаётгандек.
Биз биринчи гуруҳ вакилларини ҳам икки гуруҳга бўлдик, “Йўл” китобида келтирилган қуйидаги фикрлардан тушуниб оласиз:
“Бири жоҳиллигига ғарқ бўлган, кўзи ҳам, ақли ҳам кўр кимса. Иккинчиси эса шу умматдан деб даъво қиладиган, аслида бу умматга мансуб бўлмаган кимса… Биз яшаб ўтган ва ҳозир ҳам яшаётган аччиқ шароитлар ва вазиятлар бизни бу гапни айтишга мажбур қилди. Бу шароитлар, вазиятлар шу даражада оғир, сиқиқ, зуғумлиги ҳар қандай эси паст, тентак ҳам уни сезмай қолмайди. Шу туфайли жоҳил ва кўр бўлган биринчи кимсани — гарчи қийин бўлса ҳам — тузатиш, муолажа қилиш мумкин. Аммо иккинчи кимсани тузатиш, муолажа қилиш мумкин эмас. Чунки бундай кимса худди жонсизланиб, тириклайин чириб қолган тана аъзосига ўхшайди. Ҳозиргача медицина уни кесиб ташлашдан ўзга чорасинни топгани йўқ. Демак, бизда ҳам бундай кимсани кесиб, улоқтириб ташлашдан бошқа чора йўқ”.
Биз бирон кимсани “кесиб, улоқтириб” ташланадиганлар сафида бўлишларини хоҳламаймиз. Бунинг учун эса, биз аввало Аллоҳга итоат қилувчи, ҳар қандай ҳолатда, хар қандай нарсадан Аллоҳнинг розилигини устун кўрадиган умматлигимизни унутмаслигимиз керак.
Биз мусулмонлар орасида катта масъулиятни бўйинларига юклаб олганларга, яъни Ислом даъватини кўтариб юрганларга, бу билан Аллоҳ севадиган мўъмин банда бўлишга ҳаракат қилаётганларга айтамизки, кимники юқоридаги каби “кесиб, улоқтириб” ташланиши керак бўлган инсон деб билсангиз, уларга аҳамият берманг, мана шу уларга берган жавобингиздир, сиз йўлингизда даъвом этинг. Чунки сиз жаннатга олиб борувчи манзилни кўзлаб йўлга чиққан инсонсиз, сизни Аллоҳнинг энг буюк неъматларига интилишдан ҳеч нарса тўса олмасин.
Бизларга ҳукуматнинг мукофотлари ва ҳар хил сохта эътибору хурматлари керак эмас. Биз Аллоҳнинг розилигини хар қандай шароитда истаб, Аллоҳ Таъолога итоат қилиб, Росули соллаллоҳу алайҳи васалламга эргашган ҳолда ҳаракат қиладиган мўъмин мусулмонлармиз. Сиз ҳам шуни хоҳласангиз, демак, мақсадимиз бир, бу мақсадга олиб борадиган йўл ҳам биргина холос, бу Ислом шариатидир. Мақсадларимиз бир экан, йўлимиз ҳам бир.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Абдуллоҳ
05.12.2014й.
