بسم الله الرحمن الرحيم

Роя газетаси:

Америкалик масъул: Хитой Жанубий Хитой денгизида назорат ўрнатиши мумкин

Америкалик бир ҳарбий масъулга кўра, воқелик шуни кўрсатмоқдаки, агар Хитой ўзи пайдо қилган барча сунъий оролларни қуроллантиришда давом этаверса, у стратегик Жанубий Хитой денгизи минтақасида назорат ўрнатиши мумкин. Америка ҳарбий денгиз Флотининг Тинч Океан бўйича қўмондони адмирал Гарри Харрис «Охир бориб, Хитой халқаро савдо учун асосий минтақа ҳисобланган айни минтақада денгиз ва ҳаво коридорларини назорат қилиш имкониятини қўлга киритиши мумкин», деди. Унга кўра, Жанубий Хитой денгизидан бир йилда 5300 миллиард доллар қийматга тенг товар олиб ўтилади, ундан минг миллиарди АҚШга боради, бу денгиз тубидан жуда кўп алоқа кабеллари тортиб ўтилган. Пекин Жанубий Хитой денгизининг асосий қисмига ҳукмронлик қилишни истамоқда. У минтақадаги оролларда ўзлаштириш ишларини олиб бориб, порт ва учоқлар қўнадиган майдонлар ва турли инфратузилмаларни яратишга уринмоқда. Шунинг учун Қўшма Штатлар айни минтақанинг ҳарбийлашаётганини қоралади. Яқинда у Парасел Архипелагида ракета батареялари, Спратли Архипелагида янги русумдаги радарлар борлигини фош этди. Харрис Жанубий Хитой денгизида кемаларнинг эркин сузишини мустаҳкамлаш мақсадида Қўшма Штатлар минтақадаги ўз ҳарбий қисмларини кўпайтирмоқчи эканини таъкидлади. (Ал-Жазира нет).

Роя газетаси шарҳи:

Америкалик масъулнинг бу баёнотидан унинг айни минтақада Хитой ролини қисқартириш мақсадида олиб бораётган сиёсатини тушуниш мумкин. Шунингдек, унинг бу сиёсатидан аксар Жанубий-Шарқий Осиё давлатларига Хитой ва унинг очкўзликларига қарши курашда Америкага муҳтож эканликларини ҳис эттирмоқчи бўлаётганини ҳам тушуниш мумкин. Ана шунда Американинг минтақадаги ҳарбий мавжудлиги мустаҳкамланади ва бу давлатлар унинг ҳукмронлигига янада кўпроқ бўйсунадиган бўлади. Шуни унутмаслик лозимки, америкалик масъул баёнотлари янграб, Хитойнинг айни Архипелагларга ракета батареяларини жойлаштираётганига Америка томонидан норозиликлар билдирилганидан сўнг, шанба куни «Жанубий-Шарқий Осиё давлатлари уюшмаси» (АСЕАН) Жанубий Хитой денгизидаги баҳсли сувлар масаласида давлатлараро келишмовчиликнинг кучайиб бораётганидан ташвиш билдирди. Шунингдек, «бундай ерларни ўзлаштириш амалиётлари ва тобора кучайиб бораётган тадбирлар тарангликни янада кучайишига олиб келишини ва бу минтақа тинчлиги, хавфсизлиги ва барқарорлигига раҳна солиши эҳтимолидан холи эмас»лигини ҳам қўшимча қилди.

Роя газетасининг 2016 йил 2 март чоршанба кунги 67-сонидан