بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Ақл ва Ҳаёт

14

Ҳаётнинг тартиблашиши дунё ҳаёти тўғрисидаги умумий фикр билан бўлади. Умумий фикр деганда инсоннинг ҳаётдаги барча муаммоларига ечим келиб чиқадиган асосий фикр тушунилади. Бу ақидадир.

Ақидага эътиқод қилувчи ўзининг ҳаётини шу асос устига қуради. Яъни ҳаётидаги барча амаллар ўзи эътиқод қилаётган ақида кўрсатмасига мувофиқ бўлиши керак. Ақидадан келиб чиққан ечимлар шу ақидага эътиқод қилувчининг ҳар бир муаммосига татбиқ қилиниши лозим. Агар ундай бўлмаса, бу эътиқод қилувчи ўз ақидаси устига ҳаётини қурмаган ҳисобланади. Мисол учун капиталистик ақидага эътиқод қилувчининг ҳаёти моддий манфаатга асосланган бўлиб, унинг ҳаётида моддий манфаатдорлик яққол кўзга ташланади. Барча амаллар шу асосда бажарилади. Демократларнинг ҳаёти ҳам худди шу асосга кўра шаклланади. Ислом ақидасига эътиқод қилувчининг ҳаёти эса, Ислом шариати асосида шаклланиб, унинг ҳаётида Аллоҳнинг розилигини исташ ва бу ҳаёт имтиҳон, деган тушунча бирламчи омил ҳисобланади.  Шунинг учун бундай инсоннинг ҳаётида амаллар савоб-гуноҳ тушунчасига кўра,  ҳалол ва  ҳаром ўлчовлари асосида бажарилади.

Дунё ҳаёти тўғрисидаги умумий фикр Ислом ақидаси ёки капитализм ақидаси ёхуд социализм ақидаси бўлиб, бу учаласидан бошқа дунё ҳаёти учун умумий фикр мавжуд эмас. Ҳаётни шакллантиришда инсонлар томонидан танланган бу учаласидан бошқа ақидалар умумий фикр бўла олмайди. Чунки айтиб ўтганимиздек, умумий фикр инсоннинг ҳаётдаги барча муаммоларига ечим бера олиши керак.

Бу уч ақиданинг инсон ҳаётидаги барча муаммоларга ечим берувчи умумий фикр дейилиши, буларнинг барчаси тўғри дегани эмас. Бу уч ақиданинг ичида тўғриси фақат Ислом ақидасидир. Буни аниқлаштиришнинг ўзига хос йўллари мавжуд бўлиб, бу борада Ҳизб ут-Таҳрирнинг “Ислом низоми” китобида батафсил киришилган. Албатта мусулмонлар учун ўз ақидасини яхши тушуниш билан бирга бошқа ақидалардан афзаллик жиҳатларини билиб олиниши бугунги кун талабидир.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси.Абдуллоҳ

15.01.2019