Ақл ва Ҳаёт 45 بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Инсонлар ҳаётидаги энг муҳим омиллардан бири амалий қоидадир. Бунинг нима ва қандай эканлиги тўғрисида кўпчилигимизда тўғри тушунча шаклланмаган. Бу бирор мақсад ёки ғоя сари ҳаракат қилиш қоидаси ҳисобланади. Афсуски, бу қоида юзасидан инсонларнинг тушунчалари ва амаллари ўрганилса, уларда куфр фикрлари асосидаги қоидага мос ҳаракатланишни кузатиш мумкин. Яъни ...

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Ақл ва Ҳаёт 44 Инсонлар ўз ҳаётларини бошқа инсонларнинг ҳаётига солиштириши табиий ҳол. Шу жумладан, бир мамлакат бошқа мамлакатнинг, бир минтақа бошқа минтақанинг ҳаётига ўз ҳаётини таққослаб кўради. Шундай таққослаш ғарб ва шарқ ёки мусулмонлар ва кофирлар миқёсида ҳам рўй беради. Мисол учун бугунги ғарб давлатлари ҳаёти шарқ давлатлари ҳаётига нисбатан ...

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Ақл ва Ҳаёт 43 Ҳаётни шакллантиришда инсонлар томонидан чиқариладиган қонунларга ўз таъсирини кўрсатадиган муҳит тўғрисида батафсил киришамиз. Муҳит ўраб олган, иҳота қилинган маъноларини англатади. Мисол учун ҳар бир минтақа жамиятидаги инсонлар шу жамиятдаги ўзларига хос маълум бир қобиққа эга эканликларини кўриш мумкин. Бу борада кўп юртларни, кўплаб шаҳарларни кўрган ва у ...

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Ақл ва Ҳаёт 42 Демократияда қонунлар манбаи сифатида белгиланган халқ, яъни инсонлар қонунлар учун тўғри манба бўла олишга ярамайди. Инсон якка тарзда ёки кўпчилик бўлсин барча учун бирдек маъқул бўладиган қонун ишлаб чиқишдан ожиздир. Чунки инсонларнинг қонун ишлаб чиқишдаги тушунчалари тафовутли, ихтилофли ва зиддиятли (таноқуз ёки қарама-қаршилик) ҳамда муҳитидан таъсирланишга маҳкумдир. ...

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Ақл ва Ҳаёт 41 Демократия тўғрисида гаплашиш асносида унинг ташкил топган таркиби билан таништириб ўтамиз. Демократия тўрт нарсага асосан ташкил бўлади ёки унинг таркибидаги қонун-қоидалар тўрт асосга кўра вужудга келади. Булар эътиқод эркинлиги, мулк эркинлиги, шахс эркинлиги ва фикр эркинлиги. Демократия шу эркинликларни ҳимоя қилиш устига қурилади. Бу нарсаларга чуқурроқ киришиб ...

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Ақл ва Ҳаёт 40 Демократия ҳақида умумий жиҳатдан капиталистлар томонидан йўналтирилишини айтиб ўтдик. Энди демократияга хос тарзда ва эътиқод жиҳатидан чуқур кириб борамиз. Бугунги кунда инсоният ҳаётини бошқарувчи омил сифатида демократия халқаро миқёсда оммалашди. Ҳатто Ислом ақидасига эътиқод қилувчи мусулмон инсонлар ҳам демократия орқали бошқарувни оддий қабул қиладиган бўлишди. ‘’Кўпчиликнинг камчилик ...

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Ақл ва Ҳаёт 39 Ҳаётни тартиблаштириш, инсонлар яшаш тарзини шакллантириш ҳақида фикр юритилар экан, демократия ҳақида ҳам тўхталиб ўтиш лозим. Ҳатто демократия ҳақида ҳар бир мусулмон билиши керак. Чунки унинг нималигини билмай туриб, Ислом билан қориштиришга ҳаракат қилмаслик шарт. Шунингдек, бугунги кунда мусулмонлар яшайдиган жамиятлар тўқнаш келаётган фикрларнинг кўпчилиги айнан демократия ...

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Ақл ва Ҳаёт 38 Инсонлар ҳаётида муҳим аҳамиятга эга бўлган ва аслида муҳим ўрин тутувчи нарсалар бор, лекин инсонлар у нарсаларга бепарво қарайдилар ва бунинг ортидан жамият ҳаёти янада қолоқлашиб бораверади. Бундай нарсалардан бири бу сиёсатдир. Инсонлар бу нарсага қанчалик бепарво бўлсалар тушуниш жиҳатидан ундан шунчалик узоқлашадилар. Лекин ҳаётлари эса, сиёсат ...

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Ақл ва Ҳаёт 37 Фаровон ҳаёт тўғрисида умумий суратда гапириб ўтдик, энди эса, фаровон ҳаёт деб номланиши учун нималар бўлиши кераклигига тўхталамиз. Фаровон ҳаётнинг ўз ўлчови бор. Албатта, бу борада ҳар бир жамиятдаги инсонларнинг хоҳиш-истаклари турлича бўлади, шунинг учун фаровонлик деганда ҳамма ҳар хил тушунади, дейдиганлар ҳам йўқ эмас. Ёки баъзилар ...

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Ақл ва Ҳаёт 36 Жамият ҳаётининг фаровонлигига қандай эришилиши борасида ва фаровонликнинг воқелиги тўғрисида ҳар хил фикрлар, тасаввурлар мавжуд. Кўзга кўринган зиёлиларнинг фикрлари ҳам бу борада турлича эканлигини гувоҳи бўлишингиз мумкин. Баъзида инсонларнинг ўз қарашларидан келиб чиқиб фаровонлик тўғрисида ўзи хоҳлагандек фикр билдираётганини кўрасиз. Шулардан келиб чиқиб баъзи инсонлар фаровонликнинг маълум ...