Аёл ва эркакнинг ёлғиз қолиши тўғрисидаги саволга жавоб

Таҳририятимизга Абдулмажид исмли мухлисимиздан келган саволга жавоб.

 Савол:

Ассалам алайкум, саволим бор эди, саволим куйдагича 1 ) Номаҳрамлар билан хилватда қолиш, бу харом иш эканини биламан, энди менга хиралашган жойи шуки, агар ижтимоий сайтларни личкасида ва тел алоқасида уйланиш учун мулокот давомида иккала тараф ҳам якка ҳолатида гаплашса гунох иш бўладими? Агар бу якка ҳолатда гуноҳ булса, бирма-бир эмасу аммо бир томонда яна бир киши булиб (яъни аёл томонидами ёки эркак томонида учинчи киши) мулокот қилаётган иккала томонни ҳам мулоқотларидан хабардор булиб турса ҳам гуноҳкор бўладими? 2 ) Ижтимоий сайтларни личкасида эмасу, мавзу куядирган коментларида номаҳрамлар билан уйланиш туғрисида мулоқот қилса бўладими? Чунки у ерда ҳам якка ҳолатида эмас. У ерда нима ёзилса  дўстлари ҳам ёзилаётган изоҳлар ва бахслар орқали аёл ва эркак мулоқотларидан хабардор бўлиб туришади, шу холатда ҳам гуноҳми? Аллоҳ хайрли илмларингизни яна ҳам зиёда қилсин.

 Абдулмажид

 Жавоб:

بسم الله الرحمن الرحيم

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا

“Эй иймон келтирганлар, Аллоҳга итоат қилинг ва пайғамбарга ҳамда ўзларингиздан бўлган (яъни мусулмон бўлиб Аллоҳнинг ҳукмларини татбиқ қилаётган) ҳокимларга бўйинсунинг! Бордию бирон муаммога дуч келсангиз,— агар ҳақиқатан Аллоҳга ва охират кунига ишонсангиз — у муаммони Аллоҳга ва пайғамбарига қайтаринг! Мана шу яхшироқ ва чиройлироқ ечимдир”. (Нисо. 59)

 Ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳ. Мусулмон эркаклар аёлларга, аёллар эркакларга кўз тикиб қарамасликлари тўғрисидаги, аёллар зийнатлар зохир кўриниб турадиган ўринлардан бошқа ерларини (яъни аврат жойларини) тўсиб юришлари тўғрисидаги, эркак учун маҳрам ва номаҳрамлар аёллар кимлар экани тўғрисидаги оят ва ҳадисларда эркак ва аёл бирга жамланишлари содир бўлган бўлса, ана шу жамланилганда бир бирига номаҳрам бўлган эркак ва аёлнинг аралашишларига тегишли аниқ ҳукмлар келган.

 Ушбу ҳукмларни баён қилишда Ҳизб ут-Таҳрир Исломий сиёсий ҳизбининг амири шайх Ато ибн Халил Абу Раштанинг айни мавзуда берилган саволга йўллаган жавобидан фойдаланган ҳолда жавоб беришга ҳаракат қиламан.

 “Баъзи одамлар ишларни фалсафалаштириб ташлайди-да, бири: фейсбук орқали боғланиш аралашишми? – деган саволни беради. Гўё аралашишнинг ўзигина ҳаром-у, аралашиш бўлмаса ҳаром эмасдай! Иккинчиси эса интернетни фаразий оламми деган саволга диққатни жалб қилади, гўё у зеҳнда кечадиган хаёлнинг ўзи бўлиб, хоҳлаганича хаёл қилса бўлаверадигандай!! Баъзилар фейсбук (ёки бошқа нтернет тармоқлари) орқали боғланишга нисбатан шаръий ҳукмга таъсир қилувчи айрим ишлар тўғрисида билимсизлик қилади ёки бу иш модомики аралашув эмас эканми, демак бўлаверади ва ҳоказо деб, билимсизлик ё хиралик туфайли нарсаларни аралаштириб юборишади…

 Масала бундай эмас. Балки бир шахсдан бошқа бир шахсга мактуб орқали қилинган хитоб – агар мактубни ёзган одам ҳам, уни олган одам ҳам исботланса – у шахсдан бу шахсга бевосита қилинган хитоб ҳукмига ўтади. Бу ерда мактубнинг қўлда ёзилган бўлиши билан техника орқали ёзилган бўлишининг фарқи йўқ. Шунингдек, мактубнинг биров орқали юборилган бўлиши билан интернет, фейсбук ёки бошқа бирор восита орқали юборилган бўлишининг ҳам фарқи йўқ. Балки муҳими, мактуб ёзган одамдан ва олган одамдан исботланиши шарт, чунки ҳукм манотини (шаръий ҳукм мос келадиган воқени) ўрганиш шу жиҳатдан битта. Шунинг учун мактубга нисбатан ҳукм битта, инсон унинг учун ҳисоб қилинади, чунки мактуб унинг амалларидан биридир. Росулуллоҳ САВ бундай дедилар: «إِنَّ اللهَ تَجَاوَزَ عَنْ أُمَّتِي مَا حَدَّثَتْ بِهِ أَنْفُسَهَا، مَا لَمْ تَعْمَلْ أَوْ تَتَكَلَّمْ»«Аллоҳ Умматимнинг кўнглидан ўтган нарсаларни – агар амалда қилмаган ё гапирмаган бўлса – кечиради» (Имом Бухорий ва Муслим Абу Ҳурайра РАдан ривоят қилдилар, лафз Бухорийники). Шунингдек, Росулуллоҳ САВнинг Исломни етказиш учун подшоҳлар ва ҳокимларга мактуб ёзиб жўнатганлари ҳақида саҳиҳ ривоятлар бор. Бу эса мактуб орқали етказиш бевосита хитоб қилиш каби шаръий ҳукм эканини исботлайди. Имом Бухорий ривоят қилади: Ибн Аббос бундай деди: Менга Абу Суфён ибн Ҳарбнинг хабар беришича, у Росулуллоҳ САВ билан Қурайш кофирлари ўртасида келишув бўлиб турган вақтда Шомга тижоратга борган Қурайш кишилари билан бирга эди. Шунда Шомнинг бир жойида бизнинг олдимизга Рум подшоҳининг элчиси келди… Сўнг подшоҳ Росулуллоҳ САВнинг мактубини олдирди, мактубда бундай дейилганди: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ، إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ، سَلاَمٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الهُدَى، أَمَّا بَعْدُ: فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الإِسْلاَمِ، أَسْلِمْ تَسْلَمْ، وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ، فَإِنْ تَوَلَّيْتَ، فَعَلَيْكَ إِثْمُ الأَرِيسِيِّينَ وَ: يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْاْ إِلَى كَلَمَةٍ سَوَاء بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْأَلاَّ نَعْبُدَ إِلاَّاللّهَوَلاَ نُشْرِكَ بِهِشَيْئاً وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضاً أَرْبَاباً مِّن دُونِاللّهِفَإِن تَوَلَّوْاْ فَقُولُواْ اشْهَدُواْ بِأَنَّامُسْلِمُونَ…»«Бисмилларҳир Роҳманир Роҳим, Аллоҳнинг бандаси ва росули Муҳаммаддан Рум подшоҳи Ҳирақлга. Ҳидоятга эргашганларга салом бўлсин! Аммо баъд: Албатта мен сени Исломга даъват этаман, Исломни қабул қил, саломат бўласан. Аллоҳ бунинг учун сенга икки баробар ажр ва савоб беради. Агар юз ўгирсанг, арисийлар гуноҳи сенинг бўйнингга бўлади: «Эй аҳли китоб, бизга ҳам, сизга ҳам баб-баробар бўлган бир сўзга келинг: ёлғиз Аллоҳга ибодат қилайлик, Унга ҳеч нарсани шерик қилмайлик ва бир-биримизни Аллоҳдан ўзга худо қилиб олмайлик. Агар улар (яъни аҳли китоблар) ушбу даъватдан юз ўгиришса, у ҳолда сизлар (эй мўминлар): «Гувоҳ бўлинглар, биз мусулмонлар – ягона Аллоҳга итоат қилгувчилармиз», деб айтингиз!» [Оли Имрон 64]

 Шунга биноан, мазкур саволингизга жавоб қуйидагича бўлади:

 1 – Ўзаро ёзишма хоҳ оддий почта орқали бўлсин, хоҳ нет ё фейсбук ёки твиттер ёки бошқа воситалар орқали бўлсин, унинг ҳукми битта, яъни у ўзаро кўришиб гаплашишдан фарқ қилмайди. Бу фаразли олам, буниси реал олам, дейилмайди, балки бундай дейиш илмсизлик ва гуноҳга боттиришдир. Масалан, бир номаҳрам аёлга кўришиб турган ҳолда ҳаром сўз айтсангиз, шаръан унга жазо оласиз. Ўзаро ёзишма ҳам худди шундай: қачон ёзишма содир этилгани исботланса, унинг жазоси ҳақида баҳс қилинади, юқорида айтилган гапни кўришиб турган ҳолда айтишингиз ҳукми ҳам худди шундай. Шундай қилиб, номаҳрам аёл билан шариатда рухсат берилган заруратсиз бир-бирини кўриб туриб гаплашиш дуруст бўлмагани каби, ўзаро ёзишма ҳам худди шундай. Демак бу мавзуда бир-бирини кўриб турган ҳолда нима дуруст бўлса, ёзишмада ҳам дуруст, бир-бирини кўриб турган ҳолда нима дуруст бўлмаса, ёзишмада ҳам дуруст эмас.

 2 – Номаҳрам эркак-аёлнинг шариатда рухсат берилган заруратсиз аралашиши ҳаром. Лекин нафақат аралашишгина ҳаром. Масалан, сиз узоқда турган бир номаҳрам аёлни ёмон гап билан чақиришингиз ҳаром, ҳатто у аёл сизга яқин жойда бўлмаса ҳам. Агар бозорда бирор аёлга нарса сотаётиб унга лаззат билан қарасангиз, бу ҳам ҳаром, гарчи бозорда савдо учун аралашиш мубоҳ бўлса ҳам. Агар бирор оммавий транспортда номаҳрам аёлга – ҳатто у ёнингизда ўтирмаган бўлса ҳам – фаҳш сўз айтсангиз, бу ҳам ҳаром…Шунга ўхшаш агар сиз ёзишмада бирор гап ёзсангиз – худди кўришиб туриб гаплашганингздек – унга жавобгар бўласиз…

 3 – Биз ҳар бир муслим ва муслимани, хусусан, чор атрофимиз ҳаёсизликка тўлиб тошган, бундан қочиб қутулишнинг иложи бўлмаётган, фақат Аллоҳ Субҳанаҳу томондагина паноҳ бўлган бир пайтда, ушбу даъватни етказган ва ётказаётган покдомон, соф йигит-қизларимизни шариат аҳкомларига қаттиқ риоя қилишга, нафақат ҳаромдан узоқлашиб, балки айрим мубоҳлар яқинида ҳаромларнинг мавжуд бўлишидан қўрқиб, айрим мубоҳлардан ҳам узоқлашишга даъват қиламиз. Зеро, саҳобаи киромлар ҳаромга кириб қолишдан қўрқиб бир неча мубоҳ амаллар кўчасидан узоқ юрганлар.

 4 – Шунингдек, ҳар бир муслим ва муслимани, айниқса, даъватни етказувчи йигит-қизларимизни ушбу янги воситалардан Исломни таъсирли йўл билан ёйишда самарали, бир вақтнинг ўзида, ҳикмат ва онг билан фойдаланишга, нафақат ҳар бир ахлат кулдан, балки ҳатто бу кулнинг чанг-ғуборидан ҳам узоқ юришга даъват қиламиз.Аллоҳ Субҳанаҳудан тоза, пок ҳолда қолишимизни, шу орқали дунё ва охиратда зафар қучишимизни сўраб дуо қиламан. Мўъминларга ҳушхабар беринг. Биродарингиз Ато ибн Халил Абу Рашта 22 зул-ҳижжа 1434ҳ 27 октябр 2013м”. Иқтибос тугади.

 Демак, мазкур жавоблардан кўриниб турибдики, номаҳрам эркак ва аёл бир бири билан гаплашишларида хоҳ интернетда бўладими ёки телефонда бўладими ёки қоғоз орқали мактубда бўладими фарқсиз, улар оддий ҳолатда, яъни юзма юз кўришиб турганда, иккалаларидан бошқа уларнинг суҳбатига учинчи шасх хабардор бўлиши имкони бўлган ҳолатда суҳбатлашишларининг жоизлик чегараси қандай бўлса, юқорида айтилган интернет ва бошқаларда ҳам шундай.

 Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, саволда келган ҳолатларнинг ҳаммасида, интернетда бўладими, унинг шахсий хатлар бўлимида бўладими ёки оммавий изоҳлар ёзиладган бўлимида бўладими, қоғоз орқали хатларда бўладими, қаерда қандай ҳолатда бўлишидан қатъий назар, бир бирларига номаҳрам бўлган эркак ва аёл одатдаги юзма юз кўришганда нималарни қанчалик даражада гаплашишлари жоиз бўлса, интернетдаги алоқаларга оид ҳукм ҳудди шундай. Уларнинг бу гаплашишларида биронтаси ёнларида гувоҳ бўлиб турадими ёки учинчи шахс йўқ бўладими фарқсиз. Чунки умумий ҳаётда (яъни кўчаларда, оммавий жойларда эркак ва аёл гаплашган ҳолатида) уларнинг гапларида учинчи шахс гувоҳ бўлиши ёки бўлмаслигидан қатъий назар, бу суҳбатлари шариат ҳаром ва ҳалол деб белгилаган чегаралар билан чекланган. Демак, эркак ва аёл умумий ҳолатда бўлгани каби интернет ёзишмаларида ҳам, ана шу чегаралардан четга чиқишлари тўғри бўлмайди. Валлоҳу аълам.

 Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим

10.04.2017й.