Мусулмон одамнинг чўчқа гўшти сотиладиган ошхоналарда ишлаши тўғрисидаги саволга жавоб
بسم الله الرحمن الرحيم
Мусулмон одамнинг чўчқа гўшти сотиладиган ошхоналарда ишлаши
тўғрисидаги саволга жавоб
Ижтимоий тармоқлардан бирида Анварака исмли мухлисимиздан келган саволга жавоб
Савол:
Ассалом алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ
Бир дўстимиз пицца пишириб тарқатувчи ошхонада ишлар экан. Ошхонада пиццани ҳар ҳил турлари бўлиб, чўчқа гўштидан тайёрлангани ҳам бўлар экан. Ушбу дўстимиз пиццахонада пиццаларни заказ (буюртма) қилган одамга етказиб берувчи (курьер) бўлиб ишлайдикан. Дўстимиз ушбу қилаётган ишим шариатга тўғри келадими, мен ўзим чўчқа гўштини емайман, лекин эгаларига олиб бориб бераман, деган маънода савол берди. Илтимос шуни аниқлаштириб берсангиз?
Ҳурмат билан Анваракангиз. 07.01.2016
Жавоб:
Ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ.
Чўчқа гўшти ва бошқа ҳаром нарсалар билан савдо қилувчи ошхоналарда ишлаш қуйдаги икки ҳолатдан биридан ҳоли бўлмайди:
Биринчиси: Ўша шахснинг қиладиган амали аниқ харомга аралашган ҳолатда бўлади, масалан, чўчқа гўштини пишириш, олиб бориб бериш ва ҳоказо кабилар. Бундай ҳолатдаги ишлар мусулмон учун ҳаромдир, чунки бу Аллоҳ Қуръонда очиқ қайтарган, кофирлар билан гуноҳ қайтарилган ишларда ҳамкорлик қилишга, уларга ёрдам беришга киради. Унинг далили қуйидагича:
وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۖ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ
“Яхшилик ва тақво йўлида ҳамкорлик қилингиз, гуноҳ ва ҳаддан ошиш йўлида ҳамкорлик қилмангиз! Аллоҳдан қўрқингиз! Шубҳасиз, Аллоҳнинг азоби қаттиқдир”. (Моида. 2)
Бундай ишдан олинган иш ҳақи ҳам мусумлон учун ҳаромдир, чунки “ҳаром ижаранинг пули ҳам ҳаром” деган умумий қоидага баноан.
Иккинчиси: Бундай ошхоналарда ишловчи шахснинг қиладиган иши ҳаромлиги аниқ бўлган ишларга аралашмаган ҳолати, масалан, шундай ошхонада эшикбонлик, кўчаларини супуриш, ҳалол экани аниқ бўлган (ҳаром аралашмагани аниқ бўлган) таомларни ташиш, олиб бориб бериш ва шунга ўхшаш ишлар. Бундай ишлар мубоҳ бўлиб, мубоҳлигича қолади, ундан топилган пул ҳам ҳалол бўлади.
Шу ўринда яна бир нарса, баъзи мужтаҳидлар иккинчи ҳолатга, яъни ўша ошхоналарда ишлаётган мусулмон шахс аслида мубоҳ ишни қилаётгани ҳолатига, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ушбу муттафақун алайҳ ҳадисини далил қилишиб, Бундай иш билан мусулмон одам шуғулланишини макруҳ санаганлар бор. “Албатта ҳалол очиқ ойдин бўлди, албатта ҳаром очиқ ойдин бўлди, энди буларнинг ўртасида шубҳали ишлар қолди, кўпчилик одамлар уни билмайдилар. Ким шу шубҳалардан ўзини сақласа, дини ва обрўсини пок сақлабди”. Лекин биз айтамизки, мусулмон учун шубҳали иш, шундай бир ишки, унинг аниқ шаръий ҳукмини билинилмаган иш, яъни мусулмон одам ҳар ишини шаръий ҳукмини билиб қилади, билмаса булгунига қадар унинг учун бу иш шубҳали бўлиб тураверади. Шаръий ҳукмини билинганидан кейин, ушбу воқеа устидаги шубҳа кўтарилиб, унинг ҳалол ёки ҳаромлиги ойдинлашади ва бундай ишдан шубҳа қилинмайди, балки ё қилинади (агар ҳалол бўлса), ёки қилинмайди (агар ҳаром бўлса). Валлоҳу аълам.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Муслим
08.01.2016й.
