“Зиндон хотиралари” туркумидан

بسم الله الرحمن الرحيم

Муаллиф сўзи

Чорак аср! Бу – инсон умрининг энг навқирон ёшлик даврига таққос этилса, бир умр деганидир. Ҳозирда замонамизнинг энг сара, мард ўғлонларининг умри Ўзбекистон қамоқларида ўтмоқда. 20 ёшида Ҳизб ат-Тахрир Исломий сиёсий партия сафида фаолият олиб борганлиги учун қамалган юрт ўғлонлари бугун 45 ёшни қаршиладилар. 40 ёшида зиндонга ташланганлар 65 га кирдилар.

Мен ҳам ўша азизлар сафида "36"ни "57" қилиб чиққан бўлсамда, озодлик қалбимни том маънода қувончга ҳамроҳ қилмади. Чунки элимиз, юртимиз ва бутун Уммат, қолаверса барча инсоният ғамини елкасида кўтарган бундай иймони бақувват йигитлар ҳануз Ўзбекистон қамоқларида қолмоқдалар.

Азиз ўқувчимиз! Шу ўринда бир савол туғилади; инсон учун энг қимматли нарсалар – моли, жони, уй-жойи, аҳли аёли, фарзандлари, тижорати ёки ҳунари ва касб-коридан бир кунда воз кечишга лойиқ бўлган оламда нима бор? Тарихни вароқласак, бу каби фидоийликларни фақат Ислом тарихидан топамиз, саноқсиз шоҳидларига айланамиз. Аммо бошқа халқлар, бошқа дин вакилларида бундай фидоийликларни топиш амри маҳол. Топилганда ҳам уларга Исломи учун аввалдагилар ва бугундагилар кечирган машаққатларнинг шабадаси ҳам етмаганига гувоҳ бўламиз. Янада тўғрироғи, уларнинг тўқима ҳикоялардаги, китоб ва фильмлардаги сунъий қахрамонлар эканини кўрамиз. Шундай экан, Ўзбекистон қамоқхоналарида қарийб 25 йилдан буён, олдига қўйган ғояси учун, дини учун, Роббиларининг ризоси учун ўз йўлида собит турган зиндон аҳли ҳусусида ва уларнинг, шунингдек дунё матоларини унинг йўлида фидо қилган БУЮК ҒОЯ ВА ОЛИЙ МАҚСАДлари ҳақида мулоҳаза қилишимиз лозим. Ва унутмангки азизлар, анави тиконли симлар ортидаги даҳшатли воқеалар устида афсуски, раҳбарлари мусулмонлик даъвосини қиладиган мана шу ҳукумат турибди… Аммо биродарларимиз устидаги ғайри инсоний қийноқлар Золим Каримов ўлиб, янги раҳбар келгач, айрим жиҳатлари ва кўринишларида бироз юмшагандек кўринган бўлсада, лекин ўша азизларимиздан бир қисми бугунгача ҳануз зиндонларда қолмоқдалар.

Навбатдаги зиндон хотираларидан бирини ҳикоя қилар эканман, ўқувчимизга эслатиб ўтаман; бундаги йигитимиз ҳозир Бухоро шаҳри, Қоровулбозор туманидаги махсус режимли ёпиқ муассасада, камерали тизимда сақланмоқда. Улар сизларни ҳаққингизга дуода бўлгани каби сизлар ҳам ўша азизларни дуода унутманг!

قُلۡ اِنَّ الۡمَوۡتَ الَّذِىۡ تَفِرُّوۡنَ مِنۡهُ فَاِنَّهٗ مُلٰقِيۡكُمۡ‌ ثُمَّ تُرَدُّوۡنَ اِلٰى عٰلِمِ الۡغَيۡبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمۡ بِمَا كُنۡتُمۡ تَعۡمَلُوۡنَ

Айтинг: «Сизлар қочаётган бу ўлим албатта сизларга йўлиққувчидир. Сўнгра сизлар ғайбу шаҳодатни (яъни, барча яширин ва ошкора нарса-амалларни) билгувчи (Аллоҳ)га қайтарилурсизлар. Бас, У зот сизларга қилиб ўтган амалларингизнинг хабарини берур!»    [Жумъа 8]

Идеяда бошқачасизлар экан

Бугун эрталабки зона проверкаси (саноқ текшируви) узоққа чўзилди. Кимдир саноқда кам чиқаётганмиш. Отряд бошлиқлари картачкаларни қўлига олиб исмларни ўқий бошлади. Режим бошлиғи барча маҳкумларни қувонтириб "ҳамма маҳкумларни сояга олинг", деб буйруқ берди. Сояда ёнимга бошқа зонадан келган янги биродар ўтириб қолди. Юзларида аристонлик чизиқлари кўринмайди. Аксинча ўта сокин ва хотиржам йигит экан. Суҳбатга ҳам тез киришди. Келган зонаси ўта оғир зона бўлганига қарамай, тушкунлик кайфияти умуман йўқ. Менинг истагимни тез англаб, ўша 48-зонада ўтказган оғир ҳаётидан бир лавҳа ҳадя қилди:

    «Зона раҳбарларига яхши кўриниш учун бир СПП мени ўта жирканч сўзлар билан ҳақорат қилди. Уни карантин (зонага янги келган макумлар сақланадиган отряд) раҳбари олдида калтаклагандим. Зона "қора" ("ўғри" томонидан бошқариладиган зона) бўлишига қарамай мени ўша "нарушениям" туфайли положенец (ўғрибоши) югурдаклари қароргоҳи ("ўғри" уйи)га олиб боришди. 5-чи сектор ётоғида кенг хонада айланасига креслоларда ястаниб ўтириб олишган ўғриваччалар. Энг тўрида "положенец" Жаҳон писка деганлари… У ўзича "разбор" қилиб, СППдан тиз чўкиб кечирим сўрашимни талаб қилди. Мен енгил кулдим. Чунки “ўғри” идеяси бўйича зонадаги хоин (ментларга ишлаган)ларни калтаклаган киши айбланмаслигини, аксинча олқишланиши лозимлигини билардим. Аммо булар бўлса, мени обдон калтаклашди. Мен эса бир томондан калтаклар зарбидан танамда чидаб бўлмас даражада оғриқ ҳис қилаётган бўлсамда, бошқа томондан бир неча ўн йиллардан буён «жестокий, но справедливый-қақшатқич, лекин адолатли» дея аристонлар қўйнини пуч ёнғоққа тўлдириб келган “ўғри идеяси” ҳам, ниҳоят соф Ислом ақидаси олидида – қолган ботил-куфр идеялари сингари бардош беролмасдан ноилож асл башарасини очишга мажбур бўлганини кўриб, ўзимда ич-ичимдан қандайдир ғолиблик ҳиссини туярдим ва бу юзимда ҳам сезилди шекилли, улар бир зум тин олишиб “сан кулвоссамми ҳали?” дейишди. Мен яна енгил кулиб:

– «Идеянгизда бошқача экансизлар», дедим.

Яна чалажон қилгулик калтакдан сўнг:

– Қанақа эканмиз?, деб Жахон ўшқирди.

Мен уни кўзига тик қараб:

– «Россиядаги лагерда бир гад (СПП)ни уриб ҳурмат кўргандим, бу ерда бўлса анави козёл СППни уриб санларнинг қўлингда ўлим ҳолатидаман…»,  дейишим билан атрофдан "братуха"мизга тик қарама деган узун-қисқа бақириқлар ёғилиб, ҳақорат, таёқ, мушт… яна қайта  бошланиб кетди.

СППдан кечирим сўратолмаганидан ваҳшийлашган "лохмач"лар совуқда бассейнга қайта-қайта бўктиришди. Айтганини қилдирадиган ўғрибоши сир бой бергиси келмай, “эртага олиб кел” дея чиқариб юборди…

Титроқдан тиш-тишга уриляпти. Қалбда зимдан ғолиблик ҳисси.. Ўша СПП билан ётоққа бирга қайтарканман, у менга:

– «Ака, мени кечиринг, анавиларнинг онасини…, бу ёғига қўлимдан келганича сизга ёрдам бераман, фақат қарғаманг», деб пичирлаб гапирди.

Беихтиёр юзига қарадим, кўзлари намланган. Ажабки, шимининг олди қисми ҳўл эди. У совуқдан эмас, балки "уй"да ўз кўзлари билан гувоҳи бўлган даҳшатдан қўрққанидан шу ҳолатга тушганди… Шунинг учун мендан баттар қалтирамоқда эди…

(Сизга илинганим – ўша хотиралардан…)

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Зайниддин

18.08.2023й