بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

Инсон ҳаёти

إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ

“Осмонлар ва Ернинг яралишида ҳамда кеча ва кундузнинг алмашиб туришида ақл эгалари учун (бир яратувчи ва бошқариб тургувчи зот мавжуд эканлигига) оят-аломатлар борлиги шубҳасиздир”. [3:190]

Бунга ўхшаш оятларнинг маъносига эътибор берадиган бўлсак Аллоҳ Cубҳанаҳу ва Таъоло бизларни идрок қилишлигимиз учун ақлимизни ишлатиб, фикр юритишликка чақирмоқда. Бу дунёдаги хар бир нарсалар белгиланган маълум бир қонун, қоидалар асосида харакатланишини кузатамиз. Бу қонун-қоидалар орқали Аллоҳ ўзи яратган маҳлуқотларини бошқараётганини хис қилишимиз мумкин.

Аллоҳнинг бошқарувига қанчалар мухтожлигини тасаввур қилиш учун инсоният ўзининг табиий эхтиёжлари ва талабларидан англаб етса бўлади. Дунё яралибдики барчамизда қондирилиши зарур бўлган инсон организмининг табиий талаблари (инстинкт) бор, булар:

Сиғинишга бўлган талаб, инсон бу дунёда яшашни бошлаганидан токи хозирги кунгача кимнидур ёки ниманидур ўзи учун муқаддас ва мукаммал билиб унга сиғиниб келади, Аллоҳга ёки бошқа нарсаларга…

Яшаш учун курашишга бўлган талаб, бу талаб сабаб инсон нимагадур эгалик қилишга, амал, мансаб ва бошлиқликка, чиройли кўринишга харакат қилади, ўз жонини сақлашга интилади, нималардандур қўрқади…

Инсон ўз навини сақлашга бўлган талаб, яқинларига мухаббат қўйиши, меҳр кўрсатиши, эркак ва аёл бирбирига талпиниши, ўзидан насл қолишини хохлаши…

Охиргиси узвий эхтиёжлар, ейиш, ичиш, кийиш…

Инсон сиғиниш талабини қондириш учун масжидлар, черковларга ва бошқа ибодатхоналарга бориб ибодат қилади, яшаш жараёнида учраган муаммоларига ўзи мукаммал деб билган Зотдан ечим излайди. Черковлардаги рохибларга хаётда учраётган, уни қийнаётган муаммоларини айтиб улардан ечим қидиришга уринади, рохиблар Яратганга тавба қил бўтам ўзи йўл кўрсатади дейдида, уни инсонийлик ақлини қаноатлантирадиган, қалбига таскинлик берадиган ечимни бера олмайди. Черковга кирганида бошқа одамга ўзгаради, лекин ташқарига чиқиб одатий хаётни давом эттирар экан ўз манфаати учун фойдали бўлган хар қандай ишларни қилаверади. Европа халқлари ўз динларидан яшаш жараёнидаги муаммоларига ечим топа олмагач, бу муаммоларга ўз ақлларидан келиб чиқиб ечим қидира бошладилар. Бунинг натижаси эса демократик тузум бўлди. Бу холат Қуёшнинг иссиқлик ва ёруғлик бериши, ой ердан ўзгармас узоқликда бўлиб ер билан бирга айланиши, фасллар ўзгариши шунга ўхшаш қоидаларни қуёш, ой, ер худди ўзлари ишлаб чиқишгандай, булар каби Аллоҳ яратган ожиз инсон, ўзининг яшаш тарзи учун ўзи қонун ишлаб чиқишга харакат қилди.

Мусулмонлар яшаш тарзида хар бир муаммоларига ечимни Аллоҳ Таъолонинг қонунларидан оладилар. Мана шу қонунлар асосида яшаш мусулмонлар учун ибодат хисобланади. Бу қонунлар яратувчи томонидан берилганлиги учун инсонни ақлини қаноатлантириб, қалбига таскинлик беради.

Яшаш учун кураш талабига келсак, демократия бойликка меҳр қўйиш, мансабпарастлик, хурматталаблик ва бошқа иллатларни келтириб чиқарди. Бу мисоли, ўрмон қонуни дегандай гап. Масалан, йирик давлатлар кичик ва кучсиз давлатларнинг хисобига яшаши. Бировнинг хаққи эвазига бойишлик оддий хол, порахўрлик, коррупция ва судхўрликка қарши курашаётгандай кўрсатади, лекин бойликка эга бўлишнинг асосий манбаси демократияда мана шу иллатлардан иборат.

Исломий тузумида бой-камбағал тенг хуқуқлидир, Исломий давлат мазлумни золимдан химоя қилади, бировни хаққи розилиги билан олинмас экан бошқасига харом бўлади, порахўрлик, судхўрликлар ҳам шулар жумласидандир. Бойликка эга бўлиш халол манбага нисбатан бўлиши керак.

Инсон навини сақлаш талабини қондиришга берилган ечимларини энг кўзга кўринган сарқитини кўриб чиқсак. Демократияда оила эркинликларни чеклайди, деган тушунчада эр ва хотин бўлиш учун қуриладиган никохдан воз кечишди, натижада бу тартибсизлик шу даражага етдики, хайвонлар билан жинсий алоқага киришиш, бир жинслилар никоҳи, хуллас бу холатлар инсонийликдан чиқиб кетилди. Яна бир холат демократик давлатларнинг бой деб қараладиган табақадан ташқари оддий қариялар хаётига назар ташланса жуда хор холатда дунёдан кўз юмаётганларини, тириклари эса ўз фарзандларининг эътиборсизлигидан яшашдан тўйиб тушкунлик холатида эканликларини кўрамиз.

Исломда зино харом дейилди ва оилада Исломий мухит хукмрон бўлади ва қариялар ва буларга ўхшаш ожиз инсонларга Исломий давлат алохида эътибор билан қарайди, агар фарзанд буларни қаровсиз қолдирса жазога тортилади ва қарияларга фарзандларидан нафақа ундириб берилади чунки давлатда Исломий қонунлар татбиқ қилинади.

Узвий эхтиёж хақида гаплар жуда кўп ва сизга ҳам маълум шундай бўлса ҳам эслатиб ўтаман, демократияда алкогол ичимликлар ичиш, харом амал эвазига топилган луқма оддий хол. Хатто баъзи демократик давлатларда аборт қилинган ва ўлган ёш чақалоқларнинг гўштини ейишлик, қон ичишлик, юқори табақа вакилларини одатларига айланиб бормоқда. Ислом бу холатларга қанчалар қараши эканлиги ҳаммамизга маълум.

Буларни қарангки, биз яшашда давом этар эканмиз, табиий бўлган мана шу талабларни қондириш учун харакат қиламиз. Инсон ўзининг бу талабларини қондириш жараёнида маълум бир қонун қоидага асосланмас экан, инсонга хос бўлмаган хайвоний холатга келиб қолиши аниқ.

Ислом динини ҳам ўз динлари каби хаёт муаммоларига ечим топа олмайдиган дин деб билишди, лекин Ислом дини вакиллари учун бундай ечимлар 1400 йил олдин бериб қўйилган эди. Улар демократия орқали мусулмонларни ёлғонлар билан алдовлар орқали ўзларининг ким эканликларини унуттиришди ва мусулмонлар Исломни хаётдаги муаммоларга ечим беришга яроқсиз деб била бошлашди. Улар инсон ақли билан ишлаб чиқилган ечим топиш ўрнига, янада муаммоларга киритадиган қонунларни, Аллоҳнинг қонунларидан устун билаётганларини англаб етмадилар, англаганлари эса Аллоҳга хоинлик қилдилар, баъзилари амаллари билан, қолганлари жим туришлик билан.

Шундай қилиб инсон организми талабларини қондириш учун демократиянинг ечимларни кўриб чиқдик. Демократия сингари инсоний ақлдан келиб чиққан тузумлар инсоний талабларни қондиришда ечим бера олмайди. Фикрлаб кўринг инсоний талабларга ечим бера олмайдиган тузумни ўз муаммоларимиз учун ечим манбаи қилиб олишимиз хатодан бошқа нарса эмас. Инсонни яратган Буюк Аллоҳ ўз бандаларининг муаммоларига қалблари таскин бўладиган ечимларни бериб қўйди, бу ечимларни Ислом билан берди. Инсоний талабларни қондиришда ақлимизни қондирадиган, қалбимизга хотиржамлик бахш этадиган Исломгина бизларни бошқарув тузумимиз бўлишга лойиқдир.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Абдуллоҳ

21.01.2014й.