ИНСОНЛАР ҚАЛБИГА ЙЎЛ
بسم الله الرحمن الرحيم
ИНСОНЛАР ҚАЛБИГА ЙЎЛ
Умматни касб қилиб, етакчилигини қўлга олиш услуби
(давоми)
Амалда улар Аллоҳга, расулига ва динига ёрдам бердилар ва Аллоҳ уларни «Ансорлар» деб номлади. Уларнинг етакчилиги фикрий ва амалий етакчилик бўлди. Ансорлар ўзларининг обрўлиларининг ўлдирилишига, бойликлари зое кетишига қарамай, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга Ислом аҳкомларига мувофиқ тўла бўйсуниб, у кишига ёрдам бериш ва ҳимоя қилишга байъат берганларидан кейин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Мадинага ҳижрат қилиб у ерда давлатни тикладилар. Бу иш табиий бўлган эди.
Ҳизб тафоул (Уммат устида ишлаш) даврида икки янги ва оғир ишга дуч келди. Улардан бири нашралар ва боғланишлар одамларга таъсир қилмайдиган даражада жамият ва уммат ҳизб олдида музлаб қотиб қолган эди. Иккинчиси йигитларга озорнинг кучайиши ва ҳизбга босимнинг ортиши эди. Шунда ҳизб сийратга мурожаат қилди ва шу икки ишга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам дуч келганини кўрди. Бу икки ишга дуч келгач, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам нусрат талаб қилдилар ва ўзи қилаётган даъватни ёйиш амалига нусрат амалини қўшдилар. Ҳизб ҳам мана шу ишни қабул қилиб, нусрат талаб қилиш йўл-йўриғини ишлаб чиқди ва нусрат талаб қила бошлади. Нусрат талаб қилишдан икки ишни кўзлади. Биринчиси: даъватни ёйишга имкон яратиш. Иккинчиси ҳукмга етиш.
1964 йили Рим папаси Қуддусга келиб уни давлатлаштирмоқчи бўлганда, ҳизб унга қарши баёнот бериб, одамларни қўзғаб бу фикрга қарши етаклай олди.
Мана шу вақтда Иордания ҳизбга қулоқ солди. Ҳизб у ерда одамларни сиёсий ишда фикрий ва ҳиссий етаклай олди. Шунда ҳизб исломий ҳаётни қайта бошлаш ва даъватни кўтариш учун ҳукмни олиш мақсадида ўз ишини нусрат талаб қилишга чеклади. Тафоул (уммат устида ишлаш) даврида ва ҳизб нусрат талаб қилиш ишини бошлагандан кейин уммат ҳизбнинг фикрлари, раъйлари ва ғоясини қабул қилиши учун ҳизб ўз ишини умматни ўз қолипига солишга қаратди. Токи уммат ҳизбни ўз бағрига олсин ва бошқарувни ўз фикр ва раъйлари билан бир шаҳарни бошқариш каби деб билган ҳизб тушунчасига мувофиқ умматни фикрий ва ҳиссий бошқаришда гавдаланадиган амалий бошқариш имконияти бўлсин. Бундай амални бошқариш нафақат ҳиссий бошқариш, балки фикрлар ва раъйлар билан бошқаришдир. Бошқача қилиб айтганда, бирор амалда уларнинг фикрларини шахслари билан бирга бошқаришдир. Зеро, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ва Мусъабнинг Мадинани бошқаришлари шундай бўлган.
Ҳизб бу босқичда икки йўналишни эътиборга олди. Биринчиси – шахслар, иккинчиси – умматда мабдага бўлган умумий оммни пайдо қилиш. Халқни бошқариш қоидаси биноси шулар жумласидандир. Чунки халқни бошқариш қоидаси қолипга солиш амалиётларининг бир бўлаги ва унинг натижаларидан биридир.
Шунинг учун ҳизб биз одамларга фикрларни кўтаришдан кўзлаган ғояни амалга ошириш учун Умматни тартиблаш нашрасини ва минтақалар низоми услубини қўйди. Бу ғоя – одамларни ўша фикрга кўтариб, ҳаёт майдонида ўша фикрларни амалга ошириш учун етаклаш. Бунинг устига Халифалик давлатини тиклаш бутун оламга уруш эълон қилиш дегани. Демак, кофирлар ва мунофиқлар унга қарши елкама-елка турадилар. Ҳизб аъзолари ҳар қанча кўп бўлмасинлар, улар тиклайдиган давлатнинг қуввати қанчалар етук бўлмасин, Уммат улар каби иймон келтириб ўшандай ғайрат билан улар билан бирга юрмас экан, давлатни ва мамлакатни ҳимоя қилишга қодир бўла олмаслар. Бу давлатга қарши чиқишлик муолажа қилиниши зарур бўлган гуноҳ, деб эътибор қилинади. Демак, уммат ҳизбнинг ҳам, давлатнинг ҳам, шунингдек ҳизб фикрларининг ҳам ҳимоячисидир. Исломни давлат ва ҳизб билан бирга даъват сифатида бутун оламга уммат кўтариб чиқади. Ҳизб эса фақат етакчисидир холос. Етакчиликни амалга ошириш учун одамларни ҳизб қолипига солиш зарур. Ҳизб етакчилиги остида муайян ишларни бажариш учун одамларни етаклайдиган тартибот ҳизб учун зарурдир. Шунга кўра, халқни бошқариш қоидаси биноси ва раъйи оммни пайдо қилиш учун минтақалар низомини пайдо қилдики, бу минтақалар низоми осон ва енгилдир, чигал эмас. Бироқ ҳизб бу ишда зафар қозонмади. Халқни йўлга солиш, минтақаларни етаклаш, етаклаб турган етакчиларни атрофига тўплаш каби ишларни амалга оширишни узоқ муддат имкони бўлмади. Ваҳолангки, ҳизб марказлашиш нуқтасига етиб келган эди ва минтақалар низомига ўзгартиришлар киритиб, ишларни бошқариш таъмимини чоп этган эди. Шуларга қарамасдан, йигитларни узоқ вақт жуда жиддий равишда эргаштиришга ҳаракат қилиш билан бирга ҳатто шу кунгача ўзи кутган натижага эриша олмади. 1982 йилдан бошлаб биринчи ва иккинчи урунишлар муваффақиятсиз бўлгандан кейин “Аллоҳнинг икроми – яқин”, деган умид уни тарк этмаган ҳолда ҳизбнинг ва у билан бирга интизор бўлган йигитларнинг ҳам асаблари таранглашди. Бу умид ва интизорлик ҳизбни ўзларига қайтариб қўйди. Ҳизб йигитларни ҳизбий амалларга эргаштиришдан ғафлатда қолди. Натижада йигитлар Аллоҳнинг ғалабаси яқин деган умид билан амалларни вожиб даражада бажаришдан сустлашиб қолдилар. Кутишлик чўзилди. Кунлар, ойлар, йиллар ўтди. Ғалабага етишлик кечикди. Аллоҳнинг нусрати кечикди. Буларнинг натижасида баъзи йигитларнинг ҳиммати сўнди. Баъзиларига ноумидлик иплари оралаб кирди. Вазият музлади, ҳаракат камайди, ғайрат сустлашди. Баъзи йигитлар энди ҳизбий амаллардан фойда йўқ, деб кўра бошладилар. Улар унутдилар ёки атайлаб ўзларини унутганга солдиларки, ҳизбнинг иши барчаси бошидан охиригача, пайдо бўлгандан то қиёмат кунигача одамларга ўзининг табанний қилган фикрлари ва раъйларини тушунтириш, эътиқод ва амал қиладиган ҳукмларни баён қилиш эди. Бу унинг халифаликни тиклашдан олдин ҳам, тиклашдан кейин ҳам қиладиган иши эди. Улар унутдилар ёки унутишга уриндиларки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам иш қаттиқлашган вақтда ҳам, нусрат талаб қилиш вақтида ҳам, ундан аввал ҳам даъват қилишдан, одамларга етказишдан тўхтамаганлар. Унутдиларки, Мусъаб ибн Умайрни Мадинага Қуръон ўқиб, Исломни ўргатиб, диндаги фиқҳ илмларини таълим бериш учун жўнатдилар, ҳатто Мадина аҳлини Ислом қолипига сола олдилар. Улардан Ислом давлати қуриладиган, Ислом, расули ва даъватининг байроғи ўрнашадиган мустаҳкам пойдевор пайдо қила олдилар. Унутдиларки, уммат ичида иш олиб бориб, ҳизб фикр ва раъйларини унга юклаш ва бу фикр, раъйларни одамларнинг гаплари ва мажлисларига ҳукмрон қилиш нусрат амалларини таъсирлироқ ва нусрат аҳлини лаббай деб жавоб беришини фаолроқ ва тезроқ қилиб қўяди. Шунинг учун ҳизбий амалларга эътибор бериш ва уни марказлашиш даврида ҳизб амали талаб қилгандек бажариш, ҳолатларда риоя қилинадиган ҳизбий амалларни бажаришда хатони четлаб ўтиш зарур.
Чунки ҳизбий амаллар сабабли ҳизб ёлғиз ўзи етакчи бўлиши учун унинг буйруқ ва кўрсатмаларига бўйин эгиб амалга оширишлик кўринганидек одамлар ҳизбнинг фикр ва раъйларини қабул қилганлиги кўринадиган амалий етакчилик билан одамларни етаклашга қодир бўлади. Чунончи Аллоҳнинг нусрати ва икроми келиши ва Халифалик тикланиши учун нусрат амалларини бажариш учун ҳам хатодан четланиш вожиб. Шу билан биз умматни қолипга солган бўламиз, амалий етаклаган бўламиз ва ер юзида Аллоҳнинг ҳукмини татбиқ этадиган, “Ла илаҳа иллаллоҳ” байроғини баланд кўтарадиган, Исломни бутун оламга рисолат сифатида олиб чиқадиган Халифаликни тиклаган бўламиз.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ
26.12.2017й.
