بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Ислом ақлий, руҳий ҳамда сиёсий ақидадир

(1-қисм)

Бундан ўн тўрт аср муқаддам, Пайғамбаримиз Муҳаммад с.а.в. инсониятни хорликдан азизликка олиб чиқувчи буюк Ислом динини инсонларга олиб келдилар. Аллоҳнинг рисолатини  бутун инсониятга етказиб, Ислом оламида биринчи имом ва йўлбошчи бўлдилар. У кишининг олиб келган дустурларига бўйсуниб эргашганлар икки дунё саодатига эришиб, инсоният тарихида  улкан зафарлар эгасига айландилар. Бунга асосий сабаб шуки, Пайғамбар с.а.в. ўз Роббиси томонидан юкланган масъулиятни чиройли, сўзсиз адо этганликлари бўлди.

Ислом ақидаси «Ла Илаҳа Иллаллоҳ, Муҳаммадур Расулуллоҳ»га асосланади. Шунинг учун бу калима барча шаръий қонунларнинг, фикрларнинг ва бошқа ақоид (ақидавий масала) ларнинг асосидир.

Бу ақлий, руҳий ва сиёсий ақидадир.

У ақлий ақидадир. Чунки ақлий баҳс (изланиш) уни қабул қилишни ва унга таслим бўлишни талаб этади. Зеро, бу ақида инсонларга, уларнинг ўзи ва теварак-атрофидаги нарсалар ҳақида тасаввур беради. Бу тасаввур далил ва ҳужжатларга асослангандир. У баъзи ҳодиса кўринишларини ёки уларнинг барчасини мувофиқлаштирадиган қуруқ изоҳ эмас, балки коинотдаги мавжуд нарсалар, ҳодисалар ва ҳақиқатлар, улар муқаррар олиб борадиган оқибатни тушунтиришдир.

У руҳий ақида ҳамдир. Чунки бу тушунтириш Аллоҳ Субҳанаҳуга ва ғайбга иймон келтиришга асосланади. Чунки ҳис билан сезилган нарсалар ва модда азалий эмас, балки улар йўқдан яратилган бўлиб, улардан ташқари жаннат, дўзах, фаришталар ва шайтонлар каби ҳис этилмайдиган нарсаларни ҳам яратган ҳамда итоат қилинишга ва амрини маҳкам ушлашга буюрилган Аллоҳ Субҳанаҳу бу нарсаларнинг холиқидир.

У, шунингдек, сиёсий ақида ҳамдир. Чунки яратиш ва йўқдан бор қилиб вужудга келтириш Холиқ билан махлуқ ўртасидаги ягона алоқа эмасдир. Зеро, бу ўринда Пайғамбар «Муҳаммад Расулуллоҳ» с.а.в. Аллоҳдан инсониятга келган рисолат ҳам. Бу рисолат инсонларни, хоҳ якка шахслар бўлсин, хоҳ жамоатлар бўлсин, баъзи ишларга буюради, баъзи ишлардан қайтаради ва уларнинг барча ҳаётий ишларига, ҳатти-ҳаракатларига ва ҳаракатсиз ҳолатларига аралашади. Чунки Аллоҳ Субҳанаҳу ва Таолонинг  буйруқлари ва қайтариқлари эътиқодни ҳам, ибодатлардаги, алоқалардаги, ҳукмдаги, қазо (суд) даги ва даъватни оммалаштиришдаги ишларни бошқариш кайфиятини ҳам ўз ичига олади.                                           

(Давоми бор)

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Зайниддин

27.03.2019й.