Ислом аста-секинлик билан татбиқ қилинадими?

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Суҳбатимизни бошлашдан аввал тузумни татбиқ қилишдаги эволюцион ва революцион йўллар ҳақида тушунчага эга бўлиб олайлик. Тузумни ҳаётга татбиқ қилишдаги эволюцион (тадрижий) йўл бу тузумни босқичма-босқич татбиқ қилиб боришдир. Бугунги давлатлардаги тузум шу йўл билан татбиқ қилиняпти. Капиталистик ва социалистик тузумларнинг татбиқ қилиниш йўли бунга яққол мисол бўла олади. Чунки ушбу тузумлар йиллар давомида ривожланиб борди, яъни янгидан-янги қонунлар ишлаб чиқилиб, татбиқ қилиниб борди. Тузумни ҳаётга татбиқ қилишдаги революцион (инқилобий) йўл эса, эволюцион йўлнинг зидди ўлароқ тушунилади. Революцион йўл орқали тузум бирданига тўлиқ татбиқ қилинади ва бу тубдан жиддий ўзгаришларга олиб келади. Бунга Ислом тузуми яққол мисол бўлади. Чунки Ислом тузуми ривожланмайди, балки у тайёр ҳолда бўлиб, фақат татбиқ қилиниши қолган холос.

Бугун мусулмонлар исломий ҳаёт билан яшаш зарурлигини тушуна бошладилар. Бу Исломни ҳаётга татбиқ қилиниши билан бўлишини ҳам англаб етмоқдалар. Бироқ Исломни амалда қандай татбиқ этилиши борасидаги тушунчалари ҳали ҳам хиралигича қолмоқда. Шунинг учун ҳам мусулмонларда Ислом аста-секинлик ёки босқичма-босқич татбиқ қилиб борилади, деган тушунча мавжуд. Бу хато тушунча ва Ислом Шариатининг татбиқ қилиниши тариқати-йўлига зид. Чунки Шариат қонунлари Ислом Давлати барпо бўлиши ортидан ер юзида илк бор ҳаётга татбиқ қилинган даврда эволюцион йўл билан татбиқ қилинмади, балки бирданига, яъни революцион йўл билан тўлиғича татбиқ қилинди.

Ислом Давлати эълон қилинганидан кейин ҳам Расулуллоҳ с.а.в. га ваҳий тушишда давом этди. Бирор шаръий ҳукм нозил бўлиши билан мусулмонлар унга зудлик билан амал қилишга киришишар эди. Улар амал қилишни бирор дақиқага ҳам ортга суришмас эди. Чунки шаръий ҳукм нозил бўлиши билан у қонуний кучга киради ва мусулмон учун унга итоат қилиш вожибга айланади. Бунга етарли далиллар бор. Улардан баъзиларини келтирамиз:

Бухорий Анас ибн Моликдан ривоят қилади:

«كُنْتُ أَسْقِي أَبَا طَلْحَةَ الأَنْصَارِيَّ وَأَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ وَأُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ شَرَابًا مِنْ فَضِيخٍ وَهُوَ تَمْرٌ فَجَاءَهُمْ آتٍ فَقَالَ إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا أَنَسُ قُمْ إِلَى هَذِهِ الْجِرَارِ فَاكْسِرْهَا قَالَ أَنَسٌ فَقُمْتُ إِلَى مِهْرَاسٍ لَنَا فَضَرَبْتُهَا بِأَسْفَلِهِ حَتَّى انْكَسَرَتْ»

«Мен Абу Талҳа Ансорий, Абу Убайда ибн Жарроҳ ва Убай ибн Каҳбга хурмо шаробидан қуйиб бериб турган эдим. Бир киши келиб, ароқ ҳаром қилинди дейиши билан Абу Талҳа: «Эй Анас, тур, анави кўзани синдир», деди. Мен туриб, ўзимизнинг бир ҳовончамизнинг остига урган эдим, у синди».

Бухорий Оиша р.а. дан ривоят қилади:

«يَرْحَمُ اللَّهُ نِسَاءَ الْمُهَاجِرَاتِ الْأُوَلَ, لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ }وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُيُوبِهِنَّ{ شَقَّقْنَ مُرُوطَهُنَّ فَاخْتَمَرْنَ بِهَا»

«Дастлабки муҳожир аёлларни Аллоҳ раҳматига олсин, улар Аллоҳ Таолонинг «Кўкракларини рўмоллари билан тўссинлар», (Нур:31) ояти нозил бўлиши билан чопонларини қирқиб, рўмол қилиб олдилар».

Ушбу ва бошқа далиллар мусулмонларнинг шаръий ҳукмларга амал қилишни ҳеч ҳам ортга сурмаганликларига далолат қилмоқда. Шунингдек, нозил бўлаётган шаръий ҳукмлар давлат томонидан ҳам ўрнида татбиқ қилинар эди. Бу борада ҳеч ким эртага, индинга ёки бирор муддат белгилаб, ўша муддат келгач амал қиламиз, деб айтган эмас.

Аллоҳ бандалари учун Исломни ҳаёт низоми сифатида нозил қилганига 1400 йил бўлди. Аллоҳ биз учун Исломни дин деб рози бўлди. Демакки, Ислом Умматига ушбу низомни ҳаётга татбиқ қилиши учун депутатлар, ҳокимлар ёки яна кимларнидир рухсати керак эмас. Яъни илмоний давлатда Шариатни босқичма-босқич татбиқ қиламиз, дейиш фикрсизлик ҳамда шаръий тариқатга зид бўлиб, мусулмонларни адаштириш ва чалғитишдир.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Фаррух

10.03.2020й