Нимани устида мусобақалашяпмиз?
Нимани устида мусобақалашяпмиз?
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Мусулмонлар ўзлари эътиқод қилаётган ақидани ва ундан келиб чиқадиган тузумни тушунишдан йироқлашганлари сари ҳаёт ишларида ҳам тўғрини нотўғридан ажрата олмай қолдилар. Бунинг оқибатида яшаш тарзлари ҳам ўзгариб кетди. Аслида муҳим бўлган ишлар бир четда қолиб, арзимас нарсалар муҳим ишга айланди. Шулардан бири тўй маросимларини дабдабалироқ қилиб ўтказиш урфи оммга айланиб қолганлигидир. Мусулмонлар тўй қиламан, деб маблағ йиғиш учун ҳатто узоқ мамлакатларга жонни тикиб бўлса-да ишлашга кетишмоқда. Бу масаланинг бир томони бўлса, бошқа тарафдан қарасак, вояга етган ўғилни уйлантириш ё қизни узатиш ортга суриляпти. Моддий жиҳатдан тайёр эмасмиз, бировдан кам тўй қиламизми, деган тушунча устувор бўлиб қолиб, бузуқчилик кенг қулоч ёзишига сабаб бўлмоқда. Чунки вояга етган йигит-қизлар вақтида никоҳланмаса улар ғаризасини (жинсий майлини) ҳаром йўл билан қондириш сари қадам ташламасликларига ҳеч ким кафолат бера олмайди.
Аслида мусулмон одам бу борада қандай йўл тутиши кераклиги шариатда белгилаб қўйилган. Абу Ҳотим ал-Мазанийдан Расулуллоҳ с.а.в.нинг шундай деб айтганлари ривоят қилинади:
«إذا خطب إليكم من ترضون دينه وخلقه فزوجوه. إلا تفعلوا تكن فتنة في الأرض وفساد عريض»
Расулуллоҳ с.а.в.: «Агар дини ва хулқидан сизлар рози бўладиган киши сизларга совчи юборса, уни уйлантириб қўйинглар (қизларингизни беринглар). Агар шундай қилмасангиз, ер юзида фитна ва катта фасод бўлади», дедилар.
Пайғамбар с.а.в. шундай деганлар:
«يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنْ اسْتَطَاعَ منكم الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ, وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ, وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ, فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ»
«Эй ёшлар жамоаси, сизлардан ким боатга қодир бўлса, уйлансин. Чунки у кўзни тўсгувчи ва авратни сақлагувчидир. Кимки қодир бўлмаса, рўза тутсин. Чунки у унинг учун (тойилишдан) сақловчидир» (муттафақун алайҳ).
Биз мусулмонлар Пайғамбаримиз с.а.в. нинг сўзларига итоат қилишга буюрилганмиз. Пайғамбаримиз с.а.в. эса, йигит ва қизлар вояга етиши билан никоҳланиши кераклигини айтмоқдалар. Шунинг баробарида дабдаба ва катта ҳаражатлар ҳақида ҳеч нима демаганлар. Расулуллоҳ с.а.в. бир кишини уйлантираётиб унга:
«هل من شيء تصدقها؟ فالتمس ولم يحبد قال: التمس ولو خاتماً من حديد. فلم يحبد شيئاً. فزوجه إياها بما معه من القرآن»
«Унга ҳадя қиладиган бирор нарсанг борми?», дедилар. Қидириб топа олмади. Шунда: «Қидириб топ, гарчи темир узук бўлса ҳам», дедилар. У ҳеч нарса топа олмади. Шунда уни ўзидаги Қуръон эвазига (яъни Қуръон ўргатиб қўйиши эвазига) уйлантириб қўйдилар». (Бухорий ривояти)
Юқоридаги ҳадисга эътибор берсак, бир аёлга уйланиш учун унга маҳрини бериш кифоя қилишини тушунишимиз мумкин. Аслини олганда, никоҳ тўй қилишдан мақсад икки инсонни эр ва хотин бўлганини эълон қилиб қўйиш холос, асло бир-биримиз билан мусобақалашиш эмас. Мусулмонлар нимани устида мусобақалашиши кераклиги Шариатда белгилаб қўйилган. Аллоҳ Таоло айтади:
فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ
– “Бас, хайрли (савобли) ишларда бир-бирингиздан ўзишга ошиқингиз!” (Моида:48)
Мусулмон биродарим, фикр юритиб кўринг, нимани устида мусобақалашяпсиз? Хайрли иш устидами ёки дунё ва охиратингиз учун фойдаси йўқ нарсалар устидами?
Мухлис
02.09.2020й
