Расулуллоҳ с.а.в.нинг уйланишлари (2)
Расулуллоҳ с.а.в.нинг уйланишлари (2)
(“Исломда ижтимоий алоқалар” туркумидан)
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Расулуллоҳ с.а.в. нинг уйланишлари мавзусини давом эттирамиз.
Пайғамбарликнинг ўн биринчи йилида, яъни Хадича р.а. вафот этган йилда Расулуллоҳ с.а.в. уйланиш ҳақида ўйладилар. Бу пайтда ёшлари элликда эди. Шундан кейин дўстлари ва биринчи бўлиб иймон келтирган киши – Абу Бакрнинг қизлари Оишага совчи қўйдилар. Оиша олти ёшли қизча бўлганлиги туфайли никоҳларига олдилар. Лекин қўшилишлари эса, уч йил кейин, Мадинага ҳижрат қилиниб, Оиша тўққиз ёшга етгач бўлди. Лекин Расулуллоҳ с.а.в. Оишага никоҳланган вақтларида Замoа қизи Савдага ҳам уйланган эдилар. Савда Ҳабашистонга ҳижрат қилиб, кейин Маккага қайтгач вафот этган мусулмонлардан бири – Сакрон ибн Амр ибн Абу Шамснинг беваси эди. Савда ҳам Сакрон билан бирга Исломга кирган, бирга ҳижрат қилган ва у билан машаққат ва озорларни бирга чеккан эди. Эрининг вафотидан сўнг Расулуллоҳ с.а.в. унга уйландилар. Савдада унга уйланишга қизиқтирадиган дунё тамаларидан бирортаси – на ҳусн-жамол, на бойлик ва на мартаба борлиги ривоят қилинмаган. Расулуллоҳ с.а.в. у аёлга эрининг вафотидан сўнг уйланганларидан уни ўз қарамоғларига олиш ва мартабасини мўминлар онаси даражасига кўтариш бўлганлиги тушунилади. Расулуллоҳ с.а.в. ҳижратдан кейин Савда учун масжид ёнига уй қурдилар ва бу уй у зотнинг хотинлари учун қурилган энг аввалги уй эди.
Кейин ҳижратнинг биринчи йилида ансорийлар ва муҳожирларнинг ўрталарини биродарлаштириш ишларини тугатганларидан кейин Пайғамбар с.а.в. Савдага қўшни қилиб масжид ёнидаги уйга Оишани ҳам жойлаштирдилар ва у билан қўшилдилар. Дўстлари ва вазирлари Абу Бакр р.а.га ҳам қизларининг олдига келишга изн бердилар.
Кейин ҳижратнинг иккинчи йилида Бадр ғазотидан кейин ва Уҳуд ғазотидан олдин Умар ибн Хаттобнинг қизи Ҳафсага уйландилар. Ҳафса бундан олдин Исломга биринчилар қатори кирган Ҳанишнинг хотини эди ва Ҳанишнинг вафотига етти ой бўлган эди. Расулуллоҳ с.а.в. Ҳафса онамизга уйланишлари билан иккинчи вазирлари ва дўстлари Умар ибн Хаттобга ҳам уйларига – қизининг олдига келишга изн бердилар. Оиша ва Ҳафсага уйланишлари икки вазирлари ва ёрдамчилари, даъват, ҳокимият, уруш ва бундан бошқаларда ёнларида турадиган икки мулозимларининг қизларига уйланиш бўлиб, фақатгина хотин олишнинг ўзи эмас эди. Оиша Расулуллоҳ с.а.в. учун суюкли ва чиройли бўлган бўлсалар, Ҳафса онамизда бундай маъно йўқ эди. Бу эса, уларнинг ҳар иккисига уйланишлари жинсий эҳтиёжни қондиришдан бошқа мақсад бўлганини кўрсатади.
Кейин ҳижратнинг бешинчи йилида Бану Мусталақ ғазотида Ҳорис ибн Абу Зирорнинг қизи Жувайрияга уйландилар. Бу аёлга уйланишларининг сабаби унинг отасини ўзларига яқин қилиш ва аёлнинг мартабасини кўтариш эди. Чунки бу аёл Бану Мусталақдан асир олинганлар ичида бўлиб, бир ансорийнинг улушига тушган эди. Бану Мусталақ қабиласи бошлиғининг қизи бўлган Жувайрия унга хўжайин бўлиб қолган кишидан ўзини сотиб олишни хоҳлади. Ансорий эса, унинг Бану Мусталақ бошлиғининг қизи эканини билгани сабабли фидя нархини қиммат айтди. Отаси қизини озод қилиш учун фидяни Расулуллоҳ с.а.в. ҳузурларига келтириб, уни озод қилди ва Расулуллоҳ с.а.в.нинг пайғамбар эканликларига ишонч ҳосил қилгач, Исломга кирди. Кейин қизи Жувайрияни ҳам Пайғамбар с.а.в. ҳузурларига олиб келди ва қиз ҳам отаси каби Исломга кирди. Кейин Расулуллоҳ с.а.в. унинг отасидан қизининг қўлини сўрадилар ва отаси қизини Расулуллоҳ с.а.в.га берди. Расулуллоҳ с.а.в.нинг Жувайрияга уйланишлари бўйсунган қабила бошлиғининг қизига уйланиш эди ва бу билан қабила бошлиғининг дўстлигини қозонишни ирода қилгандилар.
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси
28.11.2019й
