Саҳобалар ҳаётидан лавҳалар
Саҳобалар ҳаётидан лавҳалар
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
Бадр жангида яраланганлар орасида Ҳазрати Умарнинг куёви Хунайс ибн Хузофа ҳам бор эди. Ҳеч бир муолажа ва дори-дармон фойда бермади ва Хунайс Аллоҳ ҳузурига йўл олди. Унинг хотини Ҳафса эса, бева қолди. Ҳафса тўрт ойу ўн кун идда ўтирди. Муддат битгач, Ҳазрати Умар дўсти Абу Бакр р.а. ни бир чеккага тортди:
Менга қаранг, Абу Бакр, куёвим Хунайс вафот этганидан хабарингиз бор. Ҳафса тул қолган, уни турмушга бериш ниятим бор эди. Уни жуфти ҳалолликка қабул қилмайсизми?
Улар орасидаги самимият хавас қилгулик даражада эди. Куёв-қайнота муносабатлари бу самимиятни янада чуқурлаштирарди. Энди Ҳазрати Абу Бакр р.а. нинг рози ёки норози эканини билиш қолган эди. Бироқ у зот на ҳа, деди, на йўқ. Худди ҳеч нарса эшитмагандек нари кетди. Икки оғиз жавобни истамаган Абу Бакр р.а. дан Ҳазрати Умар бир оз ранжиди.
Бир муддат ўтгач, Ҳазрати Умар худди шу таклифни Усмон р.а. га билдирди. У киши: “Шу кунларда уйланиш ниятим йўқ”, – деди.
Ҳолбуки, Усмон р.а. нинг завжаси Руқийя яқинда вафот этган, уйланиш нияти борлиги кундек равшан эди. Бу инсонларга ўзи нима бўлган, нега таклифни рад этяптилар? Ҳазрати Умар, яхшиси бориб, Расулуллоҳ с.а.в. га бор гапни айтмоқчи бўлди. Ва Пайғамбаримизга бўлган воқеани тўкиб солди. Шунда вазият умуман бошқача кўриниш олди:
“Хафа бўлма, Умар. Буюк Аллоҳ қизингга Усмондан афзалроқ жуфт беражак, сенга Усмондан афзал куёв насиб қилажак”.
Бу сўзлар Ҳазрати Умарга кўкдаги ойни олишдек туюлди. Бир оз вақт ўтгач, ичида қуёш порлагандек бўлди. Зеро, Расулуллоҳ с.а.в. қизлари Ҳафсага уйланиш ниятлари борлигини билдирмоқда эдилар. Ҳазрати Умар ҳам «йўқ» дея олмади. Чунки бундай шарафдан юз ўгириш аҳмоқликдан ўзга нарса эмасди. Энди уйга бориб хушхабарни етказиш, Абу Бакр ва Усмонни топиб, бу таклифни рад этганлари учун қайта-қайта миннатдорлик билдириш қолган эди, холос. Ҳазрати Умарнинг қувончлари ичларига сиғмай кетди ва беихтиёр қуйидаги оятни эслади: “Сизлар ўзингиз учун яхши бўлган нарсани ёқтирмаслигингиз ва сизлар учун ёмон бўлган нарсани яхши кўришингиз мумкин. Аллоҳ билур, сизлар билмассиз”. (Бақара:216)
Бу воқеа барчага маълум бўлганидан бир кун кейин Абу Бакр р.а. Умар р.а. ни топиб шундай деди:
“Умар, балки ўша куни таклифингизга на “ҳа”, на “йўқ” деганимдан ранжигандирсиз. Сал аввалроқ Расулуллоҳ с.а.в. да шундай ният борлигини билганим ва мен билан бу борада маслаҳатлашганлари учун ўша куни жавоб бермаган эдим. Расулуллоҳ с.а.в. ниятларидан қайтсалар, рози бўлардим. Лекин у зотнинг сирларини очишни истамадим” (Ибн Абдулбар, “Истиоб”; Ибн Ҳажар Асқалоний, “Исоба”).
Орадан бир қанча муддат ўтиб, Расулуллоҳ с.а.в. Ҳафсани бир талоқ қилдилар. Ҳазрати Умар Расулуллоҳ с.а.в. га қайнота бўлганида кейинчалик қувонган бўлса, бу воқеадан сўнг шунчалик хафа бўлди ва бошидан тупроқ сочиб: “Онанг сени йўқотсин, Хаттобнинг ўғли, бундан кейин нима бўлса, кўраверасан”, деб йиғлади.
Лекин ўша қувончли кунлар яна қайтди. Жаброил алайҳиссалом Расулуллоҳ с.а.в. га келтирган илоҳий амрдан кейин Ҳафса онамиз яна Пайғамбаримиз никоҳларига кирдилар (Ибн Ҳажар, “Исоба”).
Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим
30.01.2019й.
