بِسْـــمِ اللهِ الرَّحْمٰـــنِ الرَّحِيـــم

Роя газетаси:

Саудия армиясидаги юқори лавозимли қўмондонларгача етиб борган ўзгаришларга бир назар

Абу Ҳамза Хутвоний қаламига мансуб

Саудия қироли Салмон ўз ҳокимиятини мустаҳкамлаш учун ўғли валиаҳд Муҳаммаднинг тавсияси билан бир қатор янги қарорларни қабул қилди. Бу сафар қарорлар Саудия армиясидаги юқори лавозимли қўмондонларни ишдан бўшатиб, уларнинг ўрнига янгиларини тайин қилиш устида бўлди. Масалан, ҳарбий ҳаво мудофаа тизими қўмондони ва бош штаб бошлиғи ўз мансабидан четлаштирилди ҳамда қуруқликдаги ҳарбий кучларга ва ҳарбий ҳаво мудофаа кучларига янги қўмондонлар тайин қилинди. Қирол фармонида шундай дейилади: «Албатта бу ўзгаришлар мудофаа вазири валиаҳд шаҳзода Муҳаммад ибн Салмон тавсиясига кўра амалга оширилди».

Қиролнинг янги фармонига кўра, ҳарбий ҳаво мудофаа кучлари қўмондони генерал Муҳаммад ибн Авз Сахим истеъфога чиқарилди. Шунингдек, қуруқликдаги ҳарбий кучлар қўмондони генерал Фаҳд ибн Туркий ибн Абдулазиз мансабидан бўшатилиб, қўшма ҳарбий кучларга қўмондон этиб тайинланди. Жоруллоҳ ибн Муҳаммад Алавий генерал унвонини олиб, стратегик ракета ҳарбий кучларига қўмондон этиб тайинланди. Фаҳд ибн Абдуллоҳ Матир генерал унвонини олиб, қуруқликдаги ҳарбий кучларга қўмондон этиб тайинланди. Мутлақ ибн Солим Узиймеъ генерал унвонини олиб, бош штаб бошлиғига ўринбосар этиб тайинланди. Мазийд ибн Сулаймон Амрга ҳам генерал унвони берилиб, ҳаво мудофаа кучларига қўмондон этиб тайинланди. Бу ҳақда Саудиянинг ахборот агентлиги (SPA) хабар қилди.

Шунингдек, бригада генерали Фаёз ибн Хомид Рувайлий бош штаб бошлиғи этиб тайинланди. Бош штабнинг собиқ қўмондони генерал Абдурраҳмон ибн Солиҳ Бунён ишдан олиниб, нафақага чиқарилди.

Саудия ҳукуматига кўра: «Бу янги тайинлашлар мудофаа вазирлигини ривожлантириш режаси билан ҳамоҳанг равишда амалга оширилди». Ушбу ўзгаришлар ҳақиқатига келсак, у ерда англияпараст генераллар ишдан олингани шубҳасиз. Бу ўзгаришлар ортида Муҳаммад ибн Салмон турибди ва айнан унинг тавсияси билан бу ўзгаришлар амалга оширилди. Муҳаммад ибн Салмон бу ўзгаришлар орқали ўз шахси атрофида марказлашадиган янги ҳарбий андозани тиклаяпти. Бундай тез ва қисқа вақт ичида йирик қўмондонларни ишдан олиш ва уларнинг ўрнига армия бош штаби, ҳаво мудофааси кучлари ва ҳарбий қуруқлик кучлари қўмондонлигига бошқа янги шахсларни тайин қилиш ҳарбий кишиларга қарши ҳақиқий ҳарбий инқилоб ҳисобланади. Ибн Салмон уларнинг садоқатига шубҳа қилгани учун мансабларида қолишини хоҳламади.

Ишдан олинганларнинг кўпчилиги армиядаги ветеранлар бўлиб, орасида қирол Абдуллоҳ ва ундан олдинги қирол даврида тайин қилинганлар ҳам бор. Салмон ва унинг ўғли бу шахсларда Британияга мойиллик бор деб шубҳа қилишади. Ибн Салмоннинг олдинги давр кишиларидан давлатни тозалаши ҳам одатий ишлар сирасига киради. Шунинг учун биринчилардан бўлиб собиқ валиаҳд Муқрин ва девон раиси Тувайжийлар ишдан олинди, чунки улар собиқ қирол Абдуллоҳга яқин одамлар эди. Кейин қирол Абдуллоҳнинг ўғли, собиқ миллий гвардия қўмондони Мутъаб ишдан олинди. Сўнг бирин-кетин эски давр рамзларидан бўлган сиёсатчилар ҳамда молия ва иқтисод арбоблари ишдан олинди. Охирида эса садоқатига шубҳа ва ишонч йўқ бўлган ҳарбий қўмондонлар ишдан олинди.

Собиқ ҳукумат вакилларини бу каби программали тарзда ишдан олиниши ва ўрнига бошқалар тайин қилинишида очиқ ташқи элемент мавжуд. Чунки Салмон ва унинг ўғли бу каби инқилобий ўзгаришларни Америкадан бўлган очиқ яшил чироқсиз амалга ошириши мумкин эмас. Салмон ва унинг ўғлининг Америка билан бўлган муносабати ўзига хос муносабат бўлди. Трампнинг Саудияга ташрифи ва Саудия давлати ярим триллион долларга яқин пулни Америка корхоналари ва ширкатларига тўкиши шуни англатадики, Трамп кейинги босқичда ҳеч шубҳасиз Ибн Салмонга суянади. Бу эса Америкадан Ибн Салмонни қўллаб-қувватлаши, мустаҳкамлаши, душман ва рақибларидан тозалашини талаб қилади. Шунингдек бу Салмон ҳукуматга келгандан бери амалга ошираётган инқилобий ўзгаришларнинг ёрқин ифодасидир. Бу ўзгаришларнинг охиргиси Саудия армиясидаги юқори лавозимдаги ҳарбий қўмондонларнинг ишдан олиниши бўлди.

Ушбу ўзгаришлардан олдин ва улар билан бир вақтда Покистон 5 минг қўшинини Саудияга юборди. Бу қўшинлар аниқ ҳарбий ишларни амалга оширмайди, Саудия армиясининг Ямандаги ҳарбий операцияларида ҳам қатнашмайди. Балки улар Саудия ичкарисида қолади.

Кўриниб турибдики, қўшинларни Саудияга юборишдан мақсад Салмон ва унинг ўғлини ҳарбий тўнтариш ва уларга қарши инқилобдан ҳимоя қилишдир. Покистоннинг айни шу вақтда ўз ҳарбийларини Саудияга жўнатишини оқлайдиган бирор сабаб мавжуд эмас. Бундан ташқари бу ҳарбийлар у ерда нима қилиши ҳақида тиниқ маълумот йўқ. Покистон армиясининг ахборот хизмати томонидан берилган баёнотда эса, Покистон ҳарбийлари мамлакат «ташқарисида хизмат қилмайди» дея таъкидланади.

Маълумки, Покистон парламенти олдинроқ Ямандаги Саудия ва Эрон ўртасида бўлаётган урушда Покистон давлати бетараф қолиши ва Саудия давлати Яманда етакчилик қилаётган коалицияда иштирок этиш учун ўз қўшинларини юбормаслиги тўғрисида овоз берган эди. Бундан келиб чиқадики Покистон ўз ҳарбийларини бугун Саудия давлатига юборишида бошқа мақсад бор. Бу ерда Саудия ҳукумати олдинги давлатни собиқ давр арбобларидан тозалар экан, режимга қарши ҳарбий тўнтариш уюштирилишидан қўрқиб, уни ҳимоя қилиш учун Покистон ҳарбийлари жўнатилгани эҳтимоли кучлироқдир.

Шундай қилиб минтақада, хусусан Саудия давлати устида мустамлакачи давлатлар ўртасида кураш давом этмоқда. Америка Саудия устидан ҳукмронликни ўрнатиш ва собиқ Британия малайларини ҳокимият ва қарор қабул қилинадиган марказлардан узоқлаштириш учун ҳаракат қилмоқда. Америка бу ишларни Салмон ва унинг ўғли воситасида амалга оширмоқда ҳамда ушбу тоғут ва малай режимларни ҳимоя қилиш учун мусулмонларнинг қўшинларидан қурол сифатида фойдаланмоқда.

Бу қўшинлар Аллоҳ йўлида жиҳод қилиш, мустамлакачилар нуфузини исломий диёрлардан бутунлай супуриб ташлаш ва Пайғамбарлик минҳожи асосидаги Халифалик давлатини тиклаш ўрнига мустамлакачи давлатлар манфаати йўлида хизмат қилмоқда. Лекин қўшинларнинг бу тариқа ишлатилиши узоққа чўзилмайди, чунки Уммат қўшинлари омма бағрига қайтмоқда. Бу қўшинлар исломий давлатни тиклаш, исломий ҳукмларни татбиқ қилиш, исломий даъватни оламга олиб чиқиш ва барча инсониятга адолат ва ҳидоятни ёйиш учун ҳаракат қилаётган кишиларга ёрдам бериб, ўзининг табиий ролини бажарадиган кун яқинлашиб қолди.

Роя газетасининг 2018 йил 14 март чоршанба кунги 173-сонидан