Шариатни ўрганмаслик бизни азобдан сақлаб қоладими?

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Аввало, бу мавзуга қўл уришимиз сабабини, яъни бир биродаримиз билан содир бўлган воқеани келтириб ўтсак. Биродаримиз бир танишини инсофга чақириш мақсадида, Исломга итоат қилишига сабаб бўлади, дея бир уламонинг гапларини эшиттирмоқчи бўлади. Шунда унинг таниши йўқ, мен эшитмайман, тўхтат, дея очиқчасига қарши бўлади. Биродаримиз унинг ёнидан кетишга чоғланган танишининг бу қилмишидан ҳайрон бўлиб, маърузани ўчиради ва танишидан сўрайди: “Нега ундай қиляпсан?” Таниши ўзининг қилмишини шундай изоҳлайди: “Агар мен сен қўйиб бераётган маърузани эшитсам амал қилишимга тўғри келади, билмасам амал қилишим шарт эмас, шунинг учун исломий маърузаларни эшитмайман”, – дейди.

Гувоҳи бўлганингиздек, халқимиз орасида шундай тушунчали инсонлар ҳам йўқ эмас. Очиғини айтганда, бу ҳолат худдики жарлик борлигини била туриб, кўзини юмиб шу жарлик томон юришга ўхшайди. Ундан “Нима учун бундай қиляпсан”, – деб сўрасангиз, “Кўзимни юмиб олсам жарликка тушиб кетмайман”, – деб жавоб беради. Ёки яна бир ўхшатиш, бир инсон қафасда ётган йиртқич, оч шернинг ёнига кирмоқчи ва уни тўхтатмоқчи бўлганларга “Менга бу шернинг йиртқичлиги, мени бурдалаб еб ташлашини айтманглар, шунда мен шердан қутулиб қоламан”, деяпти. Ҳалокат борлигини ва унга қараб кетаётганини билса-ю, ундан қандай қутулиш йўлини изламаса, наҳотки, бундай инсоннинг азобдан қутулиб қолишига ишонсак!

Бугунги кунда одамларнинг кўплари шундай ҳолатда. Охиратда ҳисоб қилиниши, ҳисобдан ўта олмаса жаҳаннам азобига гирифтор бўлишини биладилар, лекин қутқарувчи йўлни ўрганишдан бўйин товлайдилар. Агар одам оёғи етмас ўрмон, чакалакзор ё оролда бўлиб инсонлар учун Ислом, деган дин туширилганидан бехабар бўлса, унда бошқа гап эди. Лекин ота-бобоси мусулмон бўлиб яшаб ўтган ва ўзини ҳам мусулмон сановчи инсонлар шундай тушунчада бўлсалар, ҳалокат сари қадам ташлашлари шу эмасми?

Ислом инсонлардан ақл юргизиб иймон келтиришни талаб қилди. Ва иймон келтиргач, ўзи дуч келадиган амаллар ҳукмини билишни шарт қилди. Аллоҳ Таоло инсон учун нарсаларни бир-биридан ажрата оладиган ақлни яратди. Ақлнинг яратилиш табиатида идрок ва ажрата олиш хоссасини яратди, сўнгра инсонга яхшилик ва ёмонлик йўлини кўрсатди:

وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ

– “Биз инсонга иккала йўлни ҳам – яхшиликни ҳам, ёмонликни ҳам кўрсатдик”.  (Балад:10)

Аллоҳ Таоло ақлнинг табиатида фужур-бузуқликни ва тақво-покликни идрок қилиш хусусиятини яратган:

فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا

– “Аллоҳ инсонга фужур-бузуқликни ҳам, тақво-покликни ҳам танитиб қўйган”.  (Шамс:8)

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

06.06.2020й