Сиз яхши деб билган нарсангиз ёмон бўлиши мумкин…

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Ҳар бир инсон бу дунё ҳаётида яшар экан, ўзига ҳамда ўзгаларни бошларидан кечираётган воқеа-ҳодисаларга ўз муносабaтини билдиришга ошиқади. Ушбу ишларни баъзан ижобий, баъзида салбий баҳолайди. Яъни баъзан бир ишни яхши иш деб билса, баъзида ёмон деб билади. Бунинг асосий сабаби, ўз муҳитидан, шарт-шароитидан ҳамда ўзининг чекланган ақлидан келиб чиққан ҳолда ҳукм чиқаришдир.

Масалан, ўғил фарзанд кўрса ижобий, қиз фарзандига нисбатан салбий муносабат, сафарга отланган инсон самолётни учиш вақтига етиб бора олмаса ёмон, кам меҳнат билан қўлга киритилган мол-дунё яхши, деб ҳукм чиқариш каби.

Яъни инсон баъзи нарсаларни ёқтирса, баъзиларини ёмон кўради. У бу ёқтириш ва ёқтирмасликни яхшилик ва ёмонлик, деб изоҳлашга уринади. Ўзи ёқтирадиган, манфаатли нарсани яхши, ўзи ёқтирмайдиган, яъни тижоратига, жонига, соғлигига зарар бўладиган ишларни ёмон, деб номлайди. Бир сўз билан айтилганда, ўзига фойда келишига ёки зарар етишига қараб, баъзи ишларни яхши ва баъзиларини ёмон деб баҳолайди.

Аллоҳ Таоло айтади:

عَسَى أَن تَكْرَهُواْ شَيْئاً وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَعَسَى أَن تُحِبُّواْ شَيْئاً وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ وَاللّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ

“Сизлар ўзингиз учун яхши бўлган нарсани ёқтирмаслигингиз ва сиз учун ёмон бўлган нарсани яхши кўришингиз мумкин. Буни Аллоҳ билур, сизлар эса билмассиз”. (Бақара:216)

Ушбу оятдан маълум бўляптики, бизнинг яхши ва ёмон ўлчовларимиз хоҳиш-истакларимизга асосланиши хатодир. Чунки ожиз ақлимиз бизларга рўбарў бўлаётган ишларга ҳукм чиқаришга қодир эмас. Сизу-бизлар Аллоҳга иймон келтирган ҳамда саййидимиз Муҳаммад с.а.в. ни Аллоҳнинг амру наҳийларини баён қилиб берувчи эканликлари ҳамда инсонларнинг Парвардигори билан, ўзи ва бошқалар билан бўладиган алоқаларини тартибга солувчи Ислом шариати билан юборилганликларига иймон келтирган мусулмонлармиз. Шундай экан, барча ишларимизни Аллоҳнинг амру наҳийлари асосида юргизишимиз ҳамда ушбу Зот кўрсатган ақида асосидан туриб амалларимизга баҳо беришимиз вожибдир.

Ушбу нуқтадан туриб амалимизга баҳо берадиган бўлсак, Аллоҳни ғазаблантирадиган ишни ёмон иш ёки аксинча, Аллоҳни рози қиладиган ишни яхши иш, деб сифатлаймиз. 

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Зайниддин

25.09.2019й