Исломий тушунчалар بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ Шахсия    Инсон  ғариза ва узвий эҳтиёжларни қондириш учун муайян ҳаракатларни амалга оширади. Буларнинг барчаси инсоннинг нарсалар, амаллар ва ҳаёт ҳақидаги тушунчалари билан боғлиқ бўлган ҳатти-ҳаракатидир. Хулқ-атвор инсоннинг шахсиятини кўрсатадиган нарса, бунга унинг ирқи, жисми, ташқи кўринишини ҳеч қандай алоқаси йўқ, чунки улар фақат ташқи қобиқдир.    Шунга кўра, ...

Исломий тушунчалар بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ Қатъий қарор қабул қилиш давоми    Иккинчи мисол Tориқ ибн Абдуллоҳнинг биринчи таслим бўлиб, кейин ўзини қандай тутишида гавдаланади. Йўлда кетишар экан, Tориқ таслим бўлишга рози бўлган қарорини ўзгартиради. У янги қарор қабул қилди — гуруҳ раҳбари ва сафдошлари сингари жанг қилиш. Кейин у қўлларини бўшатиб олди ва қиличини ...

Исломий тушунчалар بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ Қатъий қарор қабул қилиш    Юқорида айтиб ўтганимиздек, самарали ҳаракат қуйидаги босқичлардан ўтади: ғариза, кейин унинг бир кўринишини намоён бўлиши, воқеълик ҳисси, фикрлаш ва тўрт қийматдан бирини амалга ошириш учун ишлаш.    Фикрлаш ва ишлаш ўртасида муҳим босқич мавжуд, бу қатъий қарор қабул қилиниши керак бўлган босқичдир. Мусулмон киши, ...

Исломий тушунчалар بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ Қийматларнинг даражалари    Баъзан мусулмон одам шундай вазиятларга тушади-ки, бу вазият ундан муайян қийматларни қўлга киритиш учун баъзи бир ҳаракатларни бажаришни талаб қилади, айни вақтда у бошқа бир қиймат учун бошқа ишларни бажараётган бўлади. Хўш, бундай пайтда у нима қилиши керак, биринчи навбатда қайси ҳаракатни бажариши лозим бўлади?      Маълум-ки, ...

Исломий тушунчалар بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ Тўғри ишнинг баёни давоми  Жобир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Шаҳидларнинг саййиди – Ҳамза ибн Абдулмутталиб ва зўравон ҳоким олдида туриб, унга амри маъруф ва наҳий мункар қилганида ўлдирилган кишидир». (Ҳоким ривояти, Ас-силсилатус-саҳиҳа: 491).    Золим ҳукмдорларни муҳосаба қилиш пайтида мусулмондан мардлик ...

Исломий тушунчалар بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ Тўғри ишнинг баёни  Иккинчиси: амалларни иймон асосига қуриш   Амалдан олдинги фикр муқаррар равишда дунёқарашдан келиб чиқади. Шунинг учун мусулмон киши маълум бир вазифани бажаришга киришаётганда ёки маълум бир нарсадан воз кечганда, бу амалдан Аллоҳ рози бўлади ёки бу ишдан Аллоҳ ғазабланади деган эътиқод асосида қилиши керак. Мусулмон киши бирор ...

Исломий тушунчалар بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ Тўғри ишнинг баёни Аллоҳ Субҳанаҳу ва Таоло шундай дейди: لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ “Бас, амал қилгувчилар мана шундай (мангу бахт саодат) учун амал қилсинлар!”                                                                             (Соффат: 61) إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُمۡ جَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡكَبِيرُ “Албатта иймон келтирган ва яхши амаллар қилган зотлар учун ...

Исломий тушунчалар بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ Ишни ташкил қилиш (давоми)    Аллоҳ Субҳанаҳу ва Таоло  Муҳаммад ﷺни барча инсоний муносабатларни тартибга солувчи тузум билан юборди. Бу тузум инсоннинг Яратувчиси билан, ўзи билан ва бошқа одамлар билан бўлган муносабатларини тартибга солиш мақсадида  Пайғамбар Муҳаммад ﷺга берилган. Ақида ва ибодат инсоннинг Яратувчи билан ўртасидаги алоқасига киради.  Инсоннинг ...

Исломий тушунчалар بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ Ишни ташкил қилиш     Инсоннинг кундалик равишда бажарадиган иши  ғаризалар ва  узвий эҳтиёжларни қондириш билан чегараланади. Ишнинг икки тури мавжуд: фақат ҳаракат  (ибодат, юриш каби) ва бошқа нарсалар устида (сотиш, овқатланиш каби) содир бўладиган ҳаракат.    Бу ҳаракатлар ва нарсалар одамлар ўртасида муносабатларни шакллантиради. Жинсий йўналишдаги ҳаракатлар эркаклар ва ...

Исломий тушунчалар بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ Меҳнатнинг моҳияти Ишнинг турлари    Инсон – модда бўлиб,  Аллоҳ Таоло унга ҳаёт сири бўлган руҳни жойлади ва инсонда уч хусусият  –   узвий эҳтиёжлар, ғаризалар, ақл билан ифодаланувчи ҳаётий қувват шаклланди. Бу хусусиятлар инсонда мавжуд экан, у буларни қандай ишлатади?     Ғаризалар ва узвий эҳтиёжлар қондиришни талаб қилади ва ...