بسم الله الرحمن الرحيم

Яхши ҳаёт кечириш тўғри йўлни топишдан бошланади

Эътиқодингизни, ақидангизни ҳаётга боғлай олмаётган экансиз, унда билингки, сиз ўйлаётган нарса ҳаётнинг асл моҳияти эмас.

Инсонлар орасида ҳаётнинг асл моҳияти, дея белгилаб олинган нарсалар борасида мулоҳаза юритиб кўришимиз зарур. Ҳеч ўйлаб кўрганмизми, яшаётган дунёси бир, диний эътиқоди бир бўла туриб ҳаётнинг моҳияти ҳар хил бўлиши тўғрими? Ўйлаб кўриш керак, наҳотки ҳаёт бир неча, ҳар хил асосларга кўра шаклланган бўлса? Тўғри, инсонларнинг эътиқодлари бир-биридан тубдан фарқ қилади, лекин дунё ҳаётининг шаклланиш асоси битта ва ягона бўлиши керак эмасми? Булар тўғрисида фикрлаш ана шу асос нима ва у қандай деган саволни вужудга келтириши табиий.

Аслида мусулмонларда бу савол аллақачон ўз ечимини топган, фақат бу ечимни унутган, моҳиятини эсдан чиқарган ва ўз ҳаётини бу асосдан бошқа нарсалар устига қуриб олиш ҳолатлари мавжуд. Шунинг учун бугунги кунимиз ўз эътиқодимиздан келиб чиққан ҳаётдан йироқ. Биз фақат ота-онага муомала, хотинга муомала ёки беш вақт намоз ўқиш ва шунга ўхшаш Исломнинг баъзи кўринишларинигина назарда тутмаяпмиз. Биз бус бутун Исломий ҳаётни назарда тутиб бу фикрларни ўртага ташлаяпмиз.

Биласизми, биз бу гапимиз билан нимани тасаввур қиламиз?! Биз худди саҳоба розияллоҳу анҳулар яшаганидек, улардан кейинги мусулмонлар ҳаёт кечирганидек, ҳар бир жабҳада фақат ва фақат Исломий аҳкомлар татбиқ қилинишини тасаввур қиламиз ва шуни чин дилдан хоҳлаймиз. Балки ким учундир бу гаплар баландпарвоздек туюлар, лекин биз ростдан ҳам шуни истаймиз ва Ислом талабига кўра бундай ҳаётни истаб ҳаракат қилишга мажбурмиз, деб биламиз. Чунки бу ҳаётнинг шаклланиш асоси этиб мана шу оламни яратган буюк Зот Исломни белгилаб берди. Шунинг учун айта оламизки, Ислом ҳаётнинг асл моҳияти. Ва Яратувчи томонидан яшаш тарзимиз шундай бўлиши учун пайғамбари Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи ва саллам орқали биз инсонларга туширилди. Мана энди ўйлаб кўринг, Ислом ҳаётнинг асл моҳияти бўлса, бизнинг ҳаётимиз қандай ўтяпти?! Яна такрорлайман, биз фақатгина ота-онага муносабату хотинга муомала ва беш вақт намозу фақат рўза тутишдан иборат бўлган ҳаётни назарда тутмаяпмиз. Аксинча, айтиб ўтганимиздек, бизнинг бугунги ҳаётимиз худди саҳоба розияллоҳу анҳулар яшаб ўтганларидек ҳаёт бўлиши кераклигини эътиборга оляпмиз. Албатта шакл эмас, моҳият муҳим. Чунки саҳобалар ҳаёти, деганда кимлардир милодий еттинчи асрга қайтишни назарда тутади ва бизни орқага қайтаришга урунишда айблайди. Лекин биз айтамизки, моҳият жиҳатидан ўзгариш бу тарихга қайтиш эмас, чунки демократлар ҳам эски Рим империяси татбиқ қилган парламентар бошқарувга чақиришади, бу билан уларни нега ҳеч ким эскилик сарқитига чақиришда айбламайди. Ислом ортга қайтарадиган эскилигу, ундан ҳам аввал татбиқ қилиниши бошланган демократия янгиликми? Ва яна айтмизки, ҳаётнинг айрим жиҳатларида шаклан ўзгариш бу ҳаётнинг бошқа ҳаётга ўзгарганлигини англатмайди, аксинча моҳият жиҳатидан ўзгариш бу ҳар бир соҳада тубдан ўзгариш вужудга келишини англатади.

Шунинг учун бу ҳаётга жиддий эътибор қаратиб, яшаш тарзимизни тўғри шакллантира оладиган асос тўғрисида мулоҳаза юритиб кўрайлик. Бу ҳаётда ҳамма инсон тўғри ва чиройли яшашни истайди. Албатта бу табиий. Лекин бу истак устида жиддий фикр юритилмас экан ва тўғри йўл топиб олинмас экан, ҳар қанча исталмасин, бу истак рўёбга чиқмайдиган нарса бўлиб қолаверади. Агар Исломни тўғри ва энг гўзал ҳамда ҳар бир жиҳатдан мукаммал тараққиётга эга бўлган ҳаётни шакллантирувчи асос, йўл сифатида кўрмасангиз, унда сиз катта адашув устидасиз. Аввало, Исломни ақидавий жиҳатдан ва унинг муаммоларга ечим сифатида берилган аҳкомлари юзасидан ўрганинг. Шундагина сиз бошқа ҳаёт тарзини шакллантирувчи асослар билан уни таққослай оласиз. Йўқса, Ислом тўғрисидаги нохолис баҳолар қуршовидан қутула олмайсиз ва Ислом душманларининг чангали сизнинг дунёқарашингиз қамровини чеклаб қўяверади. Яъни эътиборли бўлмасангиз Исломдан келиб чиққан билим, маълумот ва хабарлар билан эмас, куфр ботқоғидан униб чиққан фикрлар ва хабарлардан таъсирланасиз. Бундай ҳолатда сиз Исломнинг асл моҳиятини эмас, унинг душманлари кўрсатмоқчи бўлган ботил жиҳатдан тушуниб хулоса қиласиз.

Ислом – яшаш тарзининг тўғри йўли. Ислом – бу ҳаётнинг асл негизи. Ислом – бу адолатнинг айнан ўзи. Сиз нафақат баъзи бир жиҳатларда, балки бутун ҳаётингизни Ислом билан бошқаришингиз сизни асл саодатли бахтга олиб боради. Бугунги ҳаётни кузатиб кўринг, қаерда адолатсизлик ва муаммолар чигаллиги мавжуд бўлса, у ерда албатта Исломнинг татбиқи йўқ. Истаган соҳангизни текширишингиз мумкин. Исломсиз ҳаёт муаммолар гирдобида қолади. Чунки ҳаётдаги ҳар бир муаммоларнинг асл тўғри ечими фақат ва фақат Исломдадир.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Абдуллоҳ

16.06.2018й.