Зўрланган аёлнинг ҳомиласи тўғрисидаги саволга жавоб

Таҳририятимизга Абу Сафия исмли мухлисимиздан келган саволга жавоб.

Савол:

Ассаламу алейкум ва рахматуллоҳи ва баракатуҳ. Бокира муслима қизни биронтаси зўрлаб кўйса ва бўйида бўлиб қолса, шаръий ҳукми қандай бўлади? Яъни қорнидаги болани 40 кунга етгунча олдириб ташлаш шарт бўладими ёки қизнинг ихтиёрига қолдириладими?

Жавоб:

بسم الله الرحمن الرحيم

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا

“Эй иймон келтирганлар, Аллоҳга итоат қилинг ва пайғамбарга ҳамда ўзларингиздан бўлган (яъни мусулмон бўлиб Аллоҳнинг ҳукмларини татбиқ қилаётган) ҳокимларга бўйинсунинг! Бордию бирон муаммога дуч келсангиз,— агар ҳақиқатан Аллоҳга ва охират кунига ишонсангиз — у муаммони Аллоҳга ва пайғамбарига қайтаринг! Мана шу яхшироқ ва чиройлироқ ечимдир”. (Нисо. 59)

Ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳ. Бокира муслима қиз бирон золим томонидан зўрланган бўлса, бу ишнинг муслима қизга нисбатан ҳукми – модомики қизнинг розилигисиз, мажбуран зулм билан бўлган экан, бу қиз учун ҳеч қандай гуноҳ йўқ.

وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى

“Ҳеч бир оғирлик кўтаргувчи жон ўзга жоннинг оғирлигини кўтармас”. (Зумар. 7)

Ушбу муслима қиз зўрланганида ҳомила ҳам бўлиб қолса, ушбу ҳомилада ҳам ҳеч қандай гуноҳ йўқ, чунки мазкур ҳомиладан туғилган бола зинодан бўлган (валади зино) деб ҳисоблансада, бу боланинг ўзи зинодан туғилишида бирон амал қилмаган. Инсон эса, қилган амали устидан жавобгар бўлади, яъни савоб ёки гуноҳ олади. Шу жиҳатдан валади зино бошқа одамлар каби Ислом фитратида туғилувчи оддий бола ва бошқа ҳомилалар каби оддий ҳомила. Шунинг учун ушбу ҳомилани унга жон кирганидан кейин олдириб ташлаш никоҳ билан бўлган ҳомилани олдириб ташлаган билан бир хил ҳукмда бўлади. Никоҳ билан бўлган ҳомиланинг олдириш ҳукми эса, қирқ кундан кейин унга жон пуфланади, шу жон киргазилганидан кейин олдириш жоиз эмас. Жон киргизилган ҳомилани узрли сабабсиз олиб ташлаш бир жонни сабабсиз ноҳақ ўлдириш ҳукмида бўлади.

وَلاَ تَقْتُلُواْ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللّهُ إِلاَّ بِالحَقِّ

“Аллоҳ (ўлдиришни) ҳаром қилган жонни ўлдирманг. Лекин ҳақ билан бўлса, майли”. (Исро. 33) ушбу оятдаги “ҳақ билан бўлса, майли” жумласидан келиб чиқадики, агар ҳомила онанинг соғлигига жиддий зарар етказса, ҳомилани олиб юриши сабабли онанинг ҳаёти хавф остида қолиши мумкин бўлса, буни шу соҳанинг билимдон мутахассислари аниқласа, бундай ҳолатда ҳомилани қайси муддатда эканига қаралмайди ва ҳомилани олиб ташлаб, онанинг ҳаёти сақлаб қолинади.

Унгача эса (яъни қирқ кунгача), қиз қорнидаги ҳомила ҳали у на одам ва на жон кирган бўлак гўшт эмас ҳолатда бўлади. Сувлик ҳолатидан лахта қон ҳолатига ўтган бир парча нарса бўлади, унда жон йўқ одам деб эътибор қилинадиган, шундан келиб чиқиб, муслима қиз агар ўзи хоҳласа, бу ҳомилани унга жон кирадиган вақтигача (яъни қирқ кунгача) олдириб ташлашда ихтиёрли бўлади. Бу худди жинсий алоқа қилганда манийни (сперматозоидни) ҳеч қандай ниятсиз ташқарига тўкиш жоиз бўлгани каби бўлади. Яъни ҳали жон кирмагани эътиборидан, манийликдан лахта қонликкагина ўтган бир парча нарсани хоҳласа қолдириши ҳам мумкин, хоҳласа олдириб ташлаши ҳам мумкин. Бу ҳукмнинг далили, юқорида айтилганидек, ҳомилага ҳали жон кирмагани, уни жони бор жонзот, деб эътибор қилинмаганидир.

Айнан қирқ кунга қайдлаётганимизнинг далили:

عبد الله بن مسعود رضي الله عنه ، قال : حدثنا رسول الله صلى الله عليه وسلم وهو الصادق المصدوق قال : إن أحدكم يُجمع خلقه في بطن أمه أربعين يوما نطفةً ، ثم يكون علقةً مثل ذلك ، ثم يكون مضغةً مثل ذلك ، ثم يُرسل إليه الملك فينفخ فيه الروح …

Абдуллоҳ ибн Масъуд айтади: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Албатта сизлар онангизни қорнида қирқ кунда аввал нутфа, кейин алақа, кейин музға қилиб бир бутун қилади. Кейин бир фариштани юборади ва унга жон пуфланади…”. Бухорий ва Муслим ривояти.

Ҳомилага қачонки жон кирганида, уни Аллоҳ Таъоло мукаррам қилиб эъзозлаган, унинг жонини узрсиз йўқ қилиш ҳаром бўлган инсон ҳукмини олади. Шунинг учун зўрланган муслима қиз, модомики, ҳомила қирқ кунга етмаган бўлса, бу ҳомилани йўқ қилиш ёки қолдиришда ихтиёрлидир.

Бу ерда ҳомилани қирқ кунгача олдиришга рухсат бериш, жамиятда зинони кўпайишига ёрдам беради, деган раддия ўринли бўлмайди. Чунки биз баён қилаётган ҳолатдаги воқелик ўзининг хоҳишисиз, куч билан зўрланган муслиманинг ҳолатидир. Агар бу муслиманинг ўзига қўйилганда, асло зинодан бола орттиришни хоҳламас эди. Бундан ташқари, Исломий шариатда жамиятда зинонинг кўпайишини зинодан бўлиб қолган ҳомилаларни қолдириш ёки йўқ қилиш билан эмас, зинокорни уммат кўзи олдида тошбўрон ёки ҳад уриш жазолари билан муолажа қилинади. Саволдаги ҳолатда эса, бу муслима қизга ҳеч қандай шаръий жазо қўлланмайди.

Аммо ушбу валади зино боланинг никоҳдан туғилган бошқа болалардан баъзи ҳукмларда фарқи бўлади. Масалан, бу болага насаб беришда зўрлаган зинокорнинг исми унга отасининг исми қилиб берилмайди, унга онасининг насаби насаб қилиб берилади. Шундан келиб чиқиб, бу бола ва зўрлаган зинокор эркак ўртасида ота болалик топилмайди, табиийки, булар бир-биридан мерос олмайди, бир-бирига мерос қолдирмайди. Валлоҳу аълам.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим

11.12.2017й.