Бошқарувчилардан розимисиз?

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم

Ушбу мавзуга киришишдан аввал шуни таъкидлаш лозимки, бошқарувчининг нима билан бошқараётгани муҳим аҳамиятга эга бўлиб, агар у тўғри асосга кўра бошқараётган бўлса, бошқаруви тўғри бўлади, агар нотўғри асосга кўра бошқараётган бўлса, бошқаруви ҳам нотўғри бўлади. Гарчи бошқарувчининг ўзи яхши инсон бўлса-да, асосланилаётган тузум белгилаб берган қонун-қоидалардан ташқарига чиқа олмайди. Буни худди автомобилни бошқаришга қиёслаш мумкин. Агар автомобил соз ва ишончли бўлса, уни ўртача ҳайдовчи ҳам бемалол бошқариши мумкин ҳамда ўзини ҳам, йўловчиларни ҳам манзилига эсон-омон етказади. Агар автомобил носоз ва ишончсиз бўлса, уни ҳатто моҳир ҳайдовчи ҳам бошқаролмайди, ўзини ва йўловчиларни манзилига етказолмайди. Шунинг учун гап бошқарувчидан кўра кўпроқ нима билан бошқаришдадир.

Энди бошқарувчиларга келсак, бугун Ислом Уммати бошига тушган энг катта мусибатлардан бири унинг устида турган бошқарувчилар эканлигига ҳеч қандай шубҳа йўқ. Бу мавзу уммат вужудининг энг оғриқли нуқталаридан биридир. Зеро, устимиздаги бошлиқлар ҳақида гап кетганда саволлар ёғилиб кетади. Балки сизни ҳам ушбу саволлар қийнагандир. Бирорта раҳбар ҳаққига дуо қилганингизни эслай оласизми, улардан бирортаси вафот этса озгина бўлса ҳам кўз ёш тўкиб ғамга ботганмисиз? Давраларда ақалли битта раҳбарни мақтаб, уни яхши сўзлар билан эсга олинганини кўрганмисиз? Ёки кимнингдир фалончи раҳбар адолатли иш тутди, золимни тийиб қўйиб, мазлумни ҳаққини олиб берди, деганини охирги марта қачон эшитгансиз? Ёки бўлмаса қайси раҳбарнинг олдига оддий фуқаро бемалол “эшигини тепиб” кира олиш мумкин? Ундан ўз ҳаққини, муаммосини ҳал қилиб беришни талаб қилишга ботиниши мумкин? У билан тенгма-тенг гаплашиши мумкин? Бир дастурхонда худди ўз яқинидек суҳбатлашиб ўтириши мумкин? Қайси раҳбарни халқчил, уммат дардини ўз дарди, деб билади, дея оласиз? Хўш, борми шундай раҳбарлар? Бизга ота-онадек меҳрибонлик қиладиган, тиш-тирноғи билан ҳимоя қиладиган ва биз уларга, улар бизга суянадиган ҳокимлар борми? Албатта булар жуда оғир ва инсонни ғамга ботирувчи саволлардир. Бир сўз билан айтганда, адолатли ҳоким, деганда кўз ўнгимизга бирор кимсани келтира олмай қолдик.

Адолатли ҳокимларни тасаввуримизга келтира оламиз, фақат улар тарихда қолиб кетдилар. Уммат ўтмишда ўтган буюк етакчи ва раҳбарларини жуда ҳам соғинди. Унинг муаммоларига ечим беришга шошилган, уни яхши кўрган ва дуо қилган, уммат ҳам уларни яхши кўрган ва дуо қилган даврларни соғинди. Уммат ва ҳокимлар бир тану бир жон бўлиб, бир-бирига суянган ҳолда давлат бошқарувини гўзал равишда амалга оширган вақтларни соғинди. Чунки Ислом таълим-тарбиясини олган ҳокимлар бутун дунёга намуна бўлишга арзийдиган раҳбар суратини чизиб бердилар. Улар бошқарувга масъулият, Аллоҳ Таолонинг омонати, деб қарадилар. Ушбу омонатга хиёнат қилмасликка ҳаракат қилдилар. Росулуллоҳ ﷺнинг ушбу сўзларидан қаттиқ таъсирландилар:

«اللَّهُمَّ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئًا فَشَقَّ عَلَيْهِمْ فَاشْقُقْ عَلَيْهِ وَمَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئًا فَرَفَقَ بِهِمْ فَارْفُقْ بِهِ»

«Эй Аллоҳим, кимки бирон ишда умматим устидан раҳбарлик қилиб, уларга машаққат келтирса, Сен ҳам уни машаққатга солгин, бир ишда умматим устидан раҳбарлик қилиб, уларга меҳрибон бўлса, Сен ҳам унга меҳрибон бўл». (Муслим ривояти)

Уммат ҳам Росули Акрамнинг ушбу сўзларига итоат қилишга ҳаракат қилди:

«وَمَنْ بَايَعَ إِمَامًا فَأَعْطَاهُ صَفْقَةَ يَدِهِ وَثَمَرَةَ قَلْبِهِ فَلْيُطِعْهُ إِنِ اسْتَطَاعَ، فَإِنْ جَاءَ آَخَرُ يُنَازِعُهُ فَاضْرِبُوا عُنُقَ الآخَرِ»

«Кимки битта имом билан байъатлашиб унга қўлини ва қалби қўрини берса, қўлидан келганича унга итоат қилсин. Энди агар бошқа биров келиб у билан имомликни талашса, унинг бўйнига уринглар». (Муслим ривояти)

Уммат ва ҳокимлар орасида мана шундай муносабат ўрнатилмас экан, аҳволимиз ҳеч ҳам ўнгланмайди. Бунга фақат Исломни татбиқ қилиш орқали эришишимиз мумкин холос.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Салоҳиддин

03.01.2021й