ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Тўртинчи: Волийлар (1) Волий халифа томонидан Халифалик давлатининг вилоятларидан бирига ҳоким ва амир этиб тайинланган шахсдир. Давлат ҳукмронлик қиладиган мамлакат бир неча ҳудудий бирликларга бўлинади. Ҳар бир ҳудудий бирлик вилоят, деб аталади. Ҳар бир вилоятнинг ўзи яна бошқа ҳудудий бирликларга бўлиниб, ҳар бири амола, дейилади. ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Учинчи: Танфиз вазирлари (6) Расулуллоҳ ﷺ ва Хулафои рошидинлар замонидаги танфиз муовинларининг (у замонда улар котиб дейиларди) ишларидан мисоллар келтиришда давом этамиз: 4. Бевосита фуқарога жўнатилган мактублардан намуналар: Расулуллоҳ ﷺнинг Нажрон аҳлига мактублари. Уни Абу Довуд Саддийдан, у ибн Аббосдан ривоят қилган. Мунзирий Саддийнинг ибн ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Учинчи: Танфиз вазирлари (5) Расулуллоҳ ﷺ ва Хулафои рошидинлар замонидаги танфиз муовинларининг (у замонда улар котиб дейиларди) ишларидан мисоллар келтиришда давом этамиз: 3. Давлатнинг қўшиндан бошқа жиҳози ва уларнинг ўзаро мактуб ёзишувлари: Расулуллоҳ ﷺнинг Муозга ушр ҳақида ёзган хатлари. Яҳё ибн Одам «Хирож» китобида Ҳакамдан ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Учинчи: Танфиз вазирлари (4) Расулуллоҳ ﷺ ва Хулафои рошидинлар замонидаги танфиз муовинларининг (у замонда улар котиб дейиларди) ишларидан мисоллар келтиришда давом этамиз: 2. Қўшин ёки армия ва у билан бўлган ёзишмалардан намуналар: Абу Бакрнинг Холидга уни Шомга юриш қилишга буюриб ёзган мактуби. Абу Юсуф «Хирож» ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Учинчи: Танфиз вазирлари (3) Расулуллоҳ ﷺ ва Хулафои рошидинлар замонидаги танфиз муовинларининг (у замонда улар котиб дейиларди) ишларидан мисоллар: 1. Халқаро алоқалар ва уларга тааллуқли мисоллар: Ҳудайбия сулҳи. Бу ҳақда Бухорий Мисвар ва Марвондан шундай ривоят қилади: «فَدَعَا النَبِيُّ r الْكَاتِبَ…» «Шунда Расулуллоҳ ﷺ котибни ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Учинчи: Танфиз вазирлари (2) Танфиз муовинининг халифа билан бошқалар ўртасида воситачи бўлиши қуйидаги тўрт ишда кўринади: 1. Халқаро алоқалар. Унга халифа бевосита бошчилик қиладими ёки унга ташқи ишлар билан шуғулланувчи бирон идорани тайинлайдими, фарқи йўқ. 2. Қўшин ёки армия. 3. Давлатнинг қўшиндан бошқа жиҳозлари. 4. ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Учинчи: Танфиз вазирлари (1) Танфиз вазири халифа ишларни ижро қилиш, кузатиб бориш ва адо этишда ўзига ёрдамчи қилиб тайинлаган вазирдир. У халифа билан давлат жиҳози, фуқаро ва хориж ўртасидаги воситачидир. Халифа томонидан бўлган нарсаларни уларга ва улардан бўлган нарсаларни халифага етказиш вазифасини адо этади. Демак, ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Иккинчи: Муовинлар (тафвиз вазирлари) (5) Тафвиз муовини қиладиган иш (давоми) Тафвиз муовини агар бир ишни тадбир қилган бўлса-ю, халифа бу ишини тасдиқлаган бўлса, ишни у тасдиқлаганидек, ҳеч қандай зиёда ё камчиликсиз адо этиши лозим. Агар халифа фикридан қайтиб, муовиннинг айни шу ишни бажаришига қарши чиқса, ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Иккинчи: Муовинлар (тафвиз вазирлари) (3) Тафвиз муовинларининг шартлари Тафвиз муовинига ҳам халифага қўйилган шартлар қўйилган. Яъни муовин эркак киши бўлиши, эркин бўлиши, мусулмон бўлиши, балоғатга етган бўлиши, ақли расо бўлиши, одил бўлиши ва ўзига топширилган ишларни қилишга лаёқатли бўлиши шарт. Тафвиз муовинини тайинлаш шартларининг далили ...

ХАЛИФАЛИК ДАВЛАТИ ЖИҲОЗИ (Бошқарув ва идора) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Халифа (18) Халифа тиклаш учун мусулмонларга берилган муддат Халифани тиклаш учун мусулмонларга берилган муддат уч кеча ва уч кундуз бўлиб, биронта мусулмонга бўйнида байъатсиз ҳолда уч кеча тунаш ҳалол эмас. Энди муҳлатнинг уч кечага чеклаб қўйилишига келсак, халифани сайлаш собиқ халифа вафот этган ёки ишдан ...