بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

Ислом шариати асосидаги ҳаёт замонга мос келмайди, деб ўйлайсизми?

Сиз билан сухбатлашганимиз ғаризалар ва узвий эҳтиёжлар тўғрисидаги мақоламизнинг давоми сифатида бу мақоламизда бақо ғаризаси талаби тўғрисида гаплашамиз.

Бақо ғаризаси: Бу ғариза талабини ҳам инсонларнинг тарихини ўрганиб шу талабларнинг мавжуд эканлигини кўришимиз мумкин. Яъни инсонлар азалдан жамоа бўлиб яшашга ўрганишган, бу ҳолат уларни ўзларининг ҳимоя қилишлари учун энг кўзга кўринган восита бўлиб хизмат қилган.   Бундан ташқари, ватанпарварлик ва миллатчилик каби инсонларни бир бирига боғлайдиган алоқа воситалари ҳам айнан яшаш учун кураш талабидан келиб чиқади.

Лекин иккаласи ҳам жамиятни юксакликка олиб бормайдиган алоқа воситаларидир. Ватанпарварлик фақат яшаш учун кураш талаби қўзғалгандагина шу инсонларда талабни қондириш учунгина хизмат қиладиган саёз фикрлаш натижасида пайдо бўладиган алоқа воситасидир. Бу алоқа инсонларнинг одатий яшаш тарзи, яъни тинч ва фаровон ҳаётларида бир-бирларига боғлашга ярамайди. Фақат қачонки душман бостириб келгандагина инсонларни бир бирига боғлайди холос.

Миллатчилик эса фақат ўзини ўйлаш, ундан кейин фақат оиласини ўйлаш ва яна қариндош уруғи, бора бора ўзининг миллатидагиларнигина ўйлаш натижасидаги тор фикрдан пайдо бўлади. Бунда ўз манфаати бошқаларнинг манфаатидан устун кўрилади. Оила миқёсида олинадиган бўлса, бошқа оилалардан ўз оиласининг манфаатлари устун кўрилади, бора бора ўзининг миллати манфаати бошқа миллатлар манфаатидан устун кўриладиган бўлади. Фақат ўз манфаатини устун кўриши асл худбинликдир.

Бизнинг Ўзбекистон жамиятида ватанпарварликка чақирувларнинг кўп усуллари мавжуд. Бу айниқса кино, қўшиқ, кўрсатувларда кўпроқ кўринади. Бунинг сабаби эса, ватанпарварликка чақирув натижасида инсонларни соғлом фикрлашдан тўсиш ҳисобланади. Чунки соғлом фикрлайдиган инсон ҳозирги ҳукумат татбиқ қилаётган тузумнинг ботил эканлигини билади. Ҳукумат эса ўзини ватанпарвар қилиб кўрсатиб, ҳар қандай разилликларни амалга ошираверади, аслида эса халқнинг манфаати улар учун арзимасдир. Мисол учун “Ватан тинчлиги учун”, “Ўзбекистон келажаги буюк давлат” сингари фикрлар ватанпарварликни ёқловчи фикрлардир, лекин ҳукуматнинг олиб бораётган ишларига қарайдиган бўлсак, асло бу фикрларга мос иш олиб бормаётганлигини кўрамиз. Халқ совуқда табиий газсиз ўтирса ҳам ҳукуматнинг бошқа давлатга табиий газни сотиши, 2005 йилдаги Андижон воқеаларини уюштириши, масжидларнинг ҳукумат томонидан ёпилиши, қамоқхоналардаги маҳбусларга қилинаётган зулмлар, Пахта терими мавсумида халқни мажбурий меҳнатга сафарбар этиши, хатто эмизикли аёлларни пахта теримига мажбурлаши, таълим сиёсатига етарли эътибор қаратмаслиги… шулар жумласидандир.

Кўришимиз мумкинки, инсондаги муаммолар шу ғариза ва узвий эҳтиёжларнинг талаби билан пайдо бўлади. Яъни инсоният яралганидан токи бугунги кунгача инсоннинг фаолияти шу талабларни қондириш учун ҳаракат қилиш ҳисобланади. Демак, инсондаги муаммолар ўша ўша, фақат имкониятлар, безаклар, яъни моддий шакл ўзгарган бўлиши мумкин холос.

Мақоламизнинг кейинги сонларида нав ғаризаси ва узвий эҳтиёжлар тўғрисида гаплашамиз.

Ҳизб ут-Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси Абдуллоҳ

04.11.2014й.