“Зиндон хотиралари” туркумидан

Сизларга қўшилиш осон экан-у!

بسم الله الرحمن الرحيم

    Косон зонасида 2000 йиллари ишлаб чиқариш яхши йўлга қўйилмаган эди. Аристонларнинг атиги юзга яқини ишга чиқади. Қолган 2000 дан ортиқ маҳкумларни эрталабданоқ стадионга олиб чиқиб қўйилади. Кечки саноқдан кейингина ётоққа киришга рухсат берилади… Ўша йиллари 1800 маҳкумга мўлжалланган 12 та баракка (ётоқхона) 2400 дан ортиқ маҳкум жойлаштирилган эди. Шунинг учун ҳар бир ётоқда икки қаватли бўлиши кўзда тутилган кроватлар тўрт қаватли қилиб, бўлиб-бўлиб кўтарилган. Шундай бўлса-да, бир неча ўнлаб маҳкумлар йўлкаларда матрас ташлаб ҳам ётишарди. 159-модда билан қамалганлар учун кроват берилмагани боис, ерда ётувчиларнинг аксари биродарлардан иборат эди. Хуллас, “шоҳ урганни миршаб тепалайди”ган давр бўлгани учун, ўша золим яҳудий раҳбарнинг динимизга бўлган адовати сим орти зона ходимларига ҳам кўчиб ўтганди. Шу сабабдан муомалалари анча дағал. Ҳизб ут-Таҳрирга аъзолиги туфайли қамалганлардан ташқари, энди намозга кирган ёш йигитлар ёки диний суҳбат бўлаётган даврада қатнашиб қўйганлиги учун ўн беш йилга қамаб ташланганлар ҳам талайгина эди. Баъзан шулар ичидаги маҳкумларга кроватлардан жой тегиб қоларди. У ҳам бўлса тўртинчи қаватдан бериларди. Полнинг захидан қутулса-да, лекин икки юзга яқин кишидан чиққан анвойи ҳидлар юқорига кўтарилиб, тонг отгунча бурнини беркитиб зўр-базўр тонг оттирарди…

Ёз чилласи. Зонага қизиган чўл шамоли уриб турибди. Соя бериши мумкин бўлган бир дона қайин ҳам кесиб ташланган. Ходимлар эса бу “бекорчилар”ни банд қилиш учун турли найрангларни режалаштиради. Стадионда барчани 12 қаторга ва энига 46 та маҳкумни номерлаб жойлаштирилиб, ҳар номердаги маҳкум ўз жойида бўлиши шарт эди. Режим эса маҳкумлар устидан кулиш асосига қурилган. Масалан, тонгданоқ стадионга ҳайдалган маҳкумларни – эрталабки физзарядка учун сафланганларида – атайлаб  “жип-жип, жўжаларим” мусиқаси остида ўрнида туриб югуртириларди. Ким сакраб, мусиқа садосига мос югурмаса, унга чора кўриларди. Бундай томошани кўриб роҳатланиш учун деярли барча ходимлар стадион атрофида “ҳа, жўжаларим, сакраларинг!” дея мазах қиларди. Бундай масхарадан бош тортганларни рўйхатга олиб, эрталабки саноқ тугагач, кун иссиғида стадион бўйлаб то тушлик вақтигача “шагать” қилдириларди. Ёки зона четидаги кенгликда ер ковлатиб, лой қилдириб гувала, ғишт қуйдириб эртасига яна ўша ғиштларни чуқурга қайта кўмдириларди…

Баъзан яхшироқ смена ишга келганида қуёш тиғидан сояли секторга киритилиб, ўз ҳолимизча ташлаб қўйилади. Маҳкумлар бизларни ўз давраларига чорлаб суҳбат қуришади. Табиийки, улардан оламни ўзгартириши мумкин бўлган фикрлардан тезгина таъсирланиб, намозни ҳам бошлаб юборганлари пайдо бўла бошлади. Шундайлардан бири Тошкент туманларидан бирида яшовчи  Р. исмли йигит эди. У биздан эшитганларини бошқа давраларда зона “тили”да сўзлаб чарчамасди. Бир куни у менга: “Ака, мениям шу йўлга аъзо қилмайсизларми, ахир намозни бошлаган бўлсам, даъватни мен ҳам ёйиб бораётган бўлсам, сизлардан нима фарқим бор?” – деди. Мен унга: “Сиз инша Аллоҳ бизлардансиз”, – дедим. Қаноатланмади ва “Бу йўлга киришда қасам ичилар экан-ку?!” деди. Унинг наздида бу йўлга киришда қандайдир расмий ёзув-чизув ҳам бўлиши керак эди. Бир куни у омманинг ичида “Мен манави биродарларданман” деса бўладими! Уни дарҳол ҳаммадан ажратиб, роса дўппослашди. Омма олдида барчага ибрат бўлсин, деб савалашганди, акс натижа берди. У каби саваланадиганлар кўпая бошлади. Чатоқ смена кунлари “жўжаларим”га сакрамаган биродарларимиз сафлари тобора у кабилар билан тўла бошлади. Натижада эрталабки ўша мусиқа олиб ташланди. Бу ҳам ҳалиги  “қайсарлар”нинг обрўсини кўтариб қўйди. Даъватнинг тобора ёйилишига қарши тузилган ҳар қандай чоралар муассасанинг зиддига кетадиган бўлди. Кимки биздан таъсирланиб сафимизга қўшилса, деярли биз билан баробар режимга дучор қилинди. Ўша йигит биздан бироз ўпкалагандек эди. Сабаби унинг Ҳизбга аъзо бўлиш талаби жавобсиз қолаётганди. Мен уни юпатишга уриниб кўрдим. Юпанди. Ҳатто чеҳраси ёришиб кетди ва: Росулуллоҳ ﷺ: “Кимни севсанг, Қиёматда ўша билан бирга тириласан” деганлар деб айтинг, дегандим, у бу сўзларни такрорлади. Шу-шу у яна даъватга киришиб кетди… Бир йил ўтмай мени бошқа зонага юборишди. Орадан тўққиз йил ўтиб ўша йигитни Навоий зонасида учратдим. Кўришдик. Эслашдик. Гап орасида кўкрак белгисидаги исм,  фамилия ва 159 ст. ёзувини ўқиб ҳайрон бўлдим. Ва ундан:

– Сизни статьянгиз 169 эмасмиди? – деб сўрагандим, у бир жилмайиб:

– Ака, сизларга қўшилиш осон экан-ку! – деди

– Хўш?

– Мелисаларнинг ўзи раскрутка қилиб, сафингизга қўшиб қўйди, – деди. Мен ҳам ҳазил қилиб:

– Қасам ичдингизми? – дегандим,

– Ҳа, судда қасам ичдим, – деб кулди. Мен унга:

– Судья ичирдими? – дея ҳазилда давом этдим.

– Ҳа! Суд залидан чиқиб кетасан, қайтдим деб қасам ич, деганди, мен: “Аллоҳга қасам ичиб айтаман, бу йўлдан асло қайтмайман”, – дедим.

Мен унга бир пачка “тошкент чой”ни ҳадя қиларканман, елкасига қоқиб:

– Қасам ичишни ўргатинг дейсиз, ўзингиз мендан ҳам зўр биларкансиз-ку”, – деб кулишиб, чифир бакни сувга тўлатиб чойхонага кириб кетдик. Бандаси ҳиммат камарини маҳкам боғласа, Аллоҳ таоло, албатта, тавфиқ беради ва қарабсизки ҳаммаси осон.

فَمَن يُرِدِ اللَّهُ أَن يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ

– “Аллоҳ кимни ҳидоят қилишни истаса унинг кўнглини Ислом учун кенг қилиб қўяр”.                                                         (Анъом:125)

(Қасами ноёб укамизни эслаганим – ўша хотиралардан)

Ҳизб ут-Таҳрир Ўзбекистон матбуот бўлими аъзоси Зайниддин

01.02.2024й