Воқеа сурасини шом намозидан кейин ўқиш тўрғисидаги саволга жавоб

 Ижтимоий тармоқлардан бирида Жасур исмли мухлисимиздан келган саволга жавоб.

 Савол:

Ассалому алайкум. Шом намозидан кейин Қуръондаги “Воқеа” сурасини ўқишнинг фазилатли экани, бу тўғрида ҳадис борлиги ҳақида эшитдим. Шундай ҳадис борми, бор бўлса қанчалик даражада саҳиҳ?

 Жавоб:

بسم الله الرحمن الرحيم

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا

“Эй иймон келтирганлар, Аллоҳга итоат қилинг ва пайғамбарга ҳамда ўзларингиздан бўлган (яъни мусулмон бўлиб Аллоҳнинг ҳукмларини татбиқ қилаётган) ҳокимларга бўйинсунинг! Бордию бирон муаммога дуч келсангиз, — агар ҳақиқатан Аллоҳга ва охират кунига ишонсангиз — у муаммони Аллоҳга ва пайғамбарига қайтаринг! Мана шу яхшироқ ва чиройлироқ ечимдир”. (Нисо. 59)

Ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ. Аллоҳ Тоъоло бандаларига жамият бошқаруви учун низом-қонунларини Ўзининг муқаддас китоби Қуръони Каримида ва Пайғамбари соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг суннатида нозил қилди. Ушбу Китоб мусулмонларга амаллари учун низом бўлиши билан бирга, уни ўқиган ҳам Аллоҳнинг олдида улуғ ажр олиши ҳам ваъда қилинди.

إِنَّ الَّذِينَ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِيَةً يَرْجُونَ تِجَارَةً لَنْ تَبُورَ

 “Албатта, Аллоҳнинг Китобини тиловат қиладиганлар, намозни тўкис адо этиб, Биз уларга ризқ қилиб берган нарсалардан махфий ва ошкора инфоқ қилганлар, ҳаргиз касодга учрамайдиган тижоратдан умидвор бўлурлар”. (Фотир. 29)

 Шунингдек, Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан бир неча сураларни бошқа суралардан кўра фазилати ҳақида, уларни ўқиш билан мусулмон банда янада кўпроқ ажр-савоб олиши ҳақида ҳадислар ривоят қилинган.

 Саволда келган “Воқеа” сураси тўғрисида ҳам ҳадислар келган. Лекин бу сурани айнан бирон вақтга таъйин қилиб ўқиш тўғрисида келган хабарлар далил қилишга яроқли даражада саҳиҳ эмас. Қуйида мусулмонлар орасида кўп тарқалган, бир неча сураларни маълум вақтларда ўқиш тўғрисида келган ҳадис ва хабарларни кўриб чиқамиз.

عن جابر أن النبي -صلى الله عليه وسلم- كان لا ينام حتى يقرأ:ألم تنزيل ، و:تبارك الذي بيده الملك

Жобир розияллоҳу анҳудан: “Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам “Алиф, лам, мим танзил” ва “Таборакаллазий биядиҳил мулк” сураларини ўқимасдан ухламас эдилар”. Термизий “Сунан” ва Ахмад “Муснад” ривояти. Саҳиҳ.

عن ابن مسعود أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: من قرأ سورة الواقعة في كل ليلة لم تصبه فاقة

Ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Ким ҳар куни кечаси “Воқеа” сурасини ўқиса унга қашшоқлик етмайди”. Байҳақий ривояти. Заиф.

عبدالله بن عباس رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: من قرأ كل ليلة (إذا وقعت الواقعة) لم يصبه فقرٌ أبداً، ومن قرأ كل ليلة (لا أقسم بيوم القيامة) لقي الله يوم القيامة ووجهه كالقمر ليلة البدر

Абдуллоҳ ибн Аббом розияллоҳу анҳума айтади, Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Ким ҳар куни кечаси “Иза вақоъатил вақиъа”ни ўқиса унга ҳеч қачон камбағаллик етмайди. Ким ҳар кун кечаси “Ла уқсиму биявмил қияма”ни ўқиса қиёмат куни Аллоҳга юзи ҳудди янги чиққан ойдек ҳолатда йўлиқади”. Ибн Асокир “Тариҳи Дамашқ”да ривоят қилган. Мавзуъ (тўқима, ёлғон).

عن أبي هريرة رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال : من قرأ " حم " الدخان في ليلةٍ أصبح يستغفر له سبعون ألف ملك

Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:  Ким кечаси “Ҳа, мим Духон”ни ўқиса, эрталабга етмиш минг фаришта у учун истиғфор айтиб чиққан ҳолатида уйғонади”. Термизий “Сунан”да, Абу Наср “Қиёмул лайл”да, Абул Қосим Исфаҳоний “Тарғиб ва тарҳиб”да, Байҳақий “Шаъбул иймон”да ва бошқалар ривоят қилишган. Мавзуъ (тўқима, ёлғон). Баъзи муҳаддислар заиф дейишган.

من قرأ سورة يس في ليلة ابتغاء وجه الله غفر له

Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Ким кечаси “Ёсин”ни Аллоҳни розилиги учун ўқиса, у мағфират қилинади”. Ибн Ҳиббон ривояти. Заиф.

من قرأ يس في صدر النهار يستجاب دعاؤه

Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Ким куннинг бошида “Ёсин”ни ўқиса, унинг дуоси ижобат бўлади”. Доримий ривояти. Мунқатиъ (саҳобагача бўлган ровийлар орасида бир ёки бирдан ортиқ одам тушиб қолган. Мунқатиъ ҳадис далил учун бутунлай яроқсиз ҳисобланади), заиф.

 Булардан ташқари ““Ғофир” сураси ва “Оят ал Курсий”ни тонгда ўқиган одам кечгача, кечаси ўқиган одам тонггача ўзини Аллоҳнинг омонида сақлабди”, деган маънода ва яна “Ким тонгда “Аъузу биллаҳис самиъил алим минаш шайтонир рожийм” деса ва ҳашр сураси охиридан уч оят ўқиса, Аллоҳ у учун етмиш минг фариштани кечагача унинг ҳаққига саловот айтишга йўллайди ва агар у одам шу куни ўлиб қолса шаҳид кетади” деган маънода ҳам ҳадислар келган бўлиб булар ҳам амал учун далил қилишга яроқли бўлмаган заиф ёки мавзуъ ҳадислардир.

 Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, Қуръонни ўқиш, албатта, улуғ ажр-савобли иш. Ва баъзи суралар бошқаларидан баъзи фазилатли экани ҳам бор нарса. Лекин сураларни ўқиш учун маълум вақтда ўқиса, бирон фазилатга эришиш, ёки шунга ўхшаш ҳолат бўлиши тўғрисида келган ҳадисларнинг фақатгина “Алиф, лам, мим танзил” ва “Таборакаллазий биядиҳил мулк” суралари тўғрисидагиси саҳиҳ, яъни амал учун далил қилишга яроқли холос. Бошқалари аксари заиф, баъзилари мавзуъ-тўқима ҳадислар. Демак, бизлар амал қилишда, Қуръон ўқишда саҳиҳ далилга суяниб, заифдан йироқ бўлишга ҳаракат қилишимиз яхши. Валлоҳу аълам.

 Ҳизб ут – Таҳрирнинг Ўзбекистондаги медиа офиси. Муслим

21.01.2017й.